świadectw efektywności energetycznej

Wykorzystanie „przetargowych” świadectw efektywności energetycznej – ostatni dzwonek

30 czerwca br. upływa ostateczny termin wykonania obowiązku uzyskania oszczędności energii, określonego w Ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, obejmujący okres od 1 października 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. Co istotne, tego dnia wygasa też możliwość rozliczenia przedmiotowego obowiązku poprzez wykorzystanie tzw. przetargowych świadectw efektywności energetycznej.

Aktualnie obowiązująca ustawa o efektywności energetycznej wprowadziła, zmodyfikowany w stosunku do poprzedniej regulacji, model realizacji obowiązku uzyskiwania i przedstawiania do umorzenia świadectw efektywności energetycznej. Dodatkowo określono w niej nowe zasady uzyskiwania tzw. białych certyfikatów. Zgodnie z tymi regułami każdy zainteresowany podmiot, z własnej inicjatywy, może złożyć wniosek o wydanie świadectw efektywności energetycznej w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć, o których mowa w art. 19 ust. 1 ww. ustawy. Białe certyfikaty, wydane w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, nie mają ograniczonego okresu ważności, po upływie którego nie mogłyby być nabywane przez podmioty zobowiązane do wywiązania się z obowiązku rozliczania oszczędności energii.

Umorzenie rocznych świadectw efektywności energetycznej

Co więcej, zgodnie z przepisem przejściowym (art. 57 ustawy), w obrocie znajdują się tzw. roczne świadectwa efektywności energetycznej, wydane wobec przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, zakończonych przed 1 października 2016 r., ale nie wcześniej niż przed 1 stycznia 2014 r. Wnioski o uzyskanie powyższych świadectw powinny były zostać złożone w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie aktualnej ustawy o efektywności energetycznej (czyli do 1 października 2017 r.). Przy czym tego typu terminowe świadectwa mogą być wykorzystane przy rozliczeniu wykonania obowiązku za rok kalendarzowy, w którym zostały one wydane. Jednocześnie muszą one zostać umorzone do 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek. W efekcie, do 30 czerwca 2019 r. wciąż można rozliczyć obowiązek dotyczący ubiegłego roku poprzez złożenie do umorzenia świadectw wydanych w 2018 r. (PMEF-2018).

Status „przetargowych” świadectw efektywności energetycznej

Odmienny status mają tzw. przetargowe świadectwa efektywności energetycznej, które były wydawane w oparciu o poprzednio obowiązującą Ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej, w wyniku ogłaszanego i przeprowadzanego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) postępowania przetargowego (zatem poprzednia regulacja przewidywała, że podaż świadectw wynikała z zakresu postępowań przetargowych, a nie z inicjatywy przedsiębiorców).

Co ważne, przetargowe świadectwa efektywności energetycznej nie obowiązują bezterminowo. Zgodnie z art. 55 aktualnie obowiązującej ustawy o efektywności energetycznej, jedynie do 30 czerwca 2019 r. przetargowe świadectwa efektywności energetycznej mogą być przedłożone do Prezesa URE na potrzeby rozliczenia obowiązku uzyskania oszczędności energii. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na ostatnio opublikowaną Informację Prezesa URE nr 36/2019 z 21 maja 2019 r., w której regulator wskazał na wciąż dostępną możliwość wykorzystania przetargowych świadectw, zwłaszcza biorąc pod uwagę ich niską cenę notowaną na Towarowej Giełdzie Energii. 16 maja 2019 r. indeks TGEef (indeks dla transakcji sesyjnych, których przedmiotem są Prawa Majątkowe wynikające ze Świadectw efektywności energetycznej, o których mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej – przyp. red.), dla praw majątkowych wynikających ze świadectw przetargowych, wyniósł 27,97 zł/toe (tonę oleju ekwiwalentnego – przyp. red.). Tymczasem koszt realizacji obowiązku opłatą zastępczą za 2016 r. wynosił 1.000 zł/toe, za 2017 r. 1.500 zł/toe, a za 2018 r. – 1.575 zł/toe.

Opłata zastępcza i „przetargowe” świadectwa efektywności energetycznej

Ustawa o efektywności energetycznej ustaliła również przejściową możliwość częściowego wykonania obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, jednak w zakresie nieprzekraczającym następujących poziomów:

I. 30% obowiązku dotyczącego 2016 r.;

II. 20% obowiązku dotyczącego 2017 r.;

III. 10% obowiązku dotyczącego 2018 r.

Wykonanie obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej powinno być zrealizowane do 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek. Opłatę z należy uiścić na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Tymczasem w przypadku wywiązywania się z obowiązku poprzez wykonanie inwestycji efektywnościowej lub przedłożone do umorzenia białe certyfikaty, zgodnie z art. 16 ustawy, podmiot zobowiązany może rozliczyć realizację obowiązku do 30 czerwca trzeciego roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek, chyba że złożył do Prezesa URE wniosek o łączne rozliczenie wykonania obowiązku za dwa lub trzy lata. W związku z powyższym, Prezes URE w wydanej Informacji zwrócił uwagę na wciąż istniejącą możliwość (do 30 czerwca br.) rozliczenia obowiązku w oparciu o „przetargowe” świadectwa efektywności energetycznej, począwszy od 1 października 2016 r. W szczególności możliwe jest wsteczne rozliczenie obowiązku nawet za okresy, dla których podmiot zobowiązany już uiścił opłatę zastępczą. W takiej sytuacji może on zwrócić się do Prezesa URE o zwrot nadpłaconej opłaty zastępczej lub o przeksięgowanie kwot na poczet realizacji obowiązku za inne lata, a nawet na poczet realizacji obowiązków rozliczania obowiązku umarzania świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych (tzw. zielone certyfikaty), pod warunkiem, że kwota została uiszczona w terminie umożliwiającym jej zaliczenie na poczet realizacji innego obowiązku.

Rozliczenie obowiązków – mało czasu na decyzję

Na podjęcie decyzji co do sposobu rozliczenia obowiązków określonych w ustawie o efektywności energetycznej za okres od 1 października 2016 r. zostało niewiele czasu. W szczególności trzeba wskazać, że wniosek o umorzenie świadectw efektywności energetycznej powinien być złożony do URE odpowiednio wcześniej, tzn. w terminie pozwalającym Prezesowi URE na wydanie do 30 czerwca 2019 r. decyzji o umorzeniu świadectw. Oznacza to, że nadanie stosownego wniosku o umorzenie pocztą przed ustawowym terminem nie stanowi gwarancji uznania spełnienia ciążącego obowiązku.

fot. na otwarcie sozosfera.pl

partner merytoryczny