Ustawa o elektromobilności

Ustawa o elektromobilności – udogodnienia dla pojazdów o napędzie alternatywnym

22 lutego br. wchodzi w życie Ustawa z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, której podstawowym celem jest określenie zasad rozwoju i funkcjonowania infrastruktury służącej wykorzystaniu paliw alternatywnych w transporcie. Wprowadza ona szereg regulacji promujących zakup i użytkowanie pojazdów elektrycznych oraz aut napędzanych paliwami alternatywnymi.

Nowe regulacje mają stymulować rozwój elektromobilności w Polsce oraz zastosowanie w transporcie paliw alternatywnych. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie, jakie kategorie samochodów są objęte ustawowym wsparciem, oraz podsumowanie mechanizmów wsparcia i ułatwień dla takich pojazdów przewidzianych w przedmiotowej ustawie.

Jakie samochody?

Ustawa (poza kategorią autobusu zeroemisyjnego) wyróżnia cztery kategorie samochodów, w odniesieniu do których przewidziano katalog regulacji zachęcających do zakupu oraz wprowadzających ułatwienia użytkowania:

  • Pojazd elektryczny – pojazd samochodowy wykorzystujący do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania (tzw. Battery Electric Vehicle – BEV);
  • Pojazd hybrydowy – pojazd samochodowy o napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania (tzw. Plug-In Hybrid Electric Vehicle – PHEV);
  • Pojazd napędzany gazem ziemnym – pojazd samochodowy wykorzystujący do napędu sprężony gaz ziemny (CNG) lub skroplony gaz ziemny (LNG), w tym pochodzący z biometanu;
  • Pojazd napędzany wodorem – pojazd samochodowy wykorzystujący do napędu energię elektryczną wytworzoną z wodoru w zainstalowanych w nim ogniwach paliwowych.

Nieco odrębną kwestią (ale mającą związek z powyższymi kategoriami) pozostaje oczywiście zagadnienie zgodności wprowadzanych ustawą rodzajów pojazdów z przepisami regulującymi proces homologacji samochodów, a co za tym idzie z definicjami określonych kategorii pojazdów zawartymi w tych przepisach, nie wspominając już nawet o przepisach wykonawczych regulujących szczegóły dopuszczania ich do ruchu (w tym np. dookreślającymi szczegółowo metody wypełniania dowodów rejestracyjnych, itp.).

Ustawa o elektromobilności – mechanizmy wsparcia i zachęt

Ustawa wprowadza szereg zachęt i udogodnień dla kierowców, którzy zdecydują się na zakup aut napędzanych energią elektryczną lub gazem ziemnym. Poza kwestią budowy bazowej sieci infrastruktury dla paliw alternatywnych w aglomeracjach, na obszarach gęsto zaludnionych oraz wzdłuż transeuropejskich drogowych korytarzy transportowych, ustawa przewiduje następujące mechanizmy wsparcia i promocji:

  1. Zwolnienie z akcyzy – dotyczy to przede wszystkim akcyzy na zakup aut BEV i pojazdów napędzanych wodorem. Ustawa wprowadziła także czasowe (tj. do 1 stycznia 2021 r.) zwolnienie z akcyzy w odniesieniu do aut PHEV. Zgodnie z treścią przepisów przejściowych, instrument ten stosowany będzie w odniesieniu do pojazdów, w stosunku do których obowiązek podatkowy w akcyzie powstał po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w ustawie ze wspólnym rynkiem lub stwierdzenia przez Komisję, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej.
  2. Większe odpisy amortyzacyjne dla firm – w odniesieniu do pojazdów BEV przedsiębiorstwa uzyskają możliwość wyższego odpisu amortyzacyjnego (zwiększenie dotychczasowego ograniczenia wartości początkowej pojazdu z 20 tys. do 30 tys. euro). Co ważne, wyższa kwota amortyzacji stosowana będzie w odniesieniu do pojazdów oddanych do użytkowania po dniu zakończenia postępowania notyfikacyjnego przed Komisją Europejską. Wobec czego wyższej kwoty odpisu amortyzacyjnego nie będą mogli stosować posiadacze pojazdów, którzy zakupili pojazd BEV i rozpoczęli amortyzację tego środka przed dniem rozpoczęcia stosowania przepisów.
  3. Wyznaczenie stanowisk postojowych przy ogólnodostępnych stacjach ładowania pojazdów elektrycznych do wykorzystania tylko podczas ładowania.
  4. Wyznaczenie bezpłatnych miejsc parkowania w strefach płatnego parkowania (odrębnie od miejsc postojowych przy stacjach ładowania) dla pojazdów BEV oraz napędzanych gazem ziemnym.
  5. Zwolnienie pojazdów BEV z opłat za postój na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania.
  6. Dostęp do buspasów – dopuszczenie pojazdów BEV do korzystania z pasów drogi wyodrębnionych dla autobusów, ale tylko do 1 stycznia 2026 r. Przy czym zarządca drogi będzie mógł uzależnić możliwość poruszania się pojazdów BEV po buspasach od liczby osób poruszającymi się tymi pojazdami.
  7. Tworzenie przez gminy stref czystego transportu – ustawa przewiduje również możliwość (a nie obowiązek) wprowadzenia przez rady gmin stref czystego transportu, po których mogłyby się poruszać, co do zasady, tylko pojazdy BEV oraz samochody napędzane gazem ziemnym i wodorem, choć uchwała rady gminy będzie mogła ustalić dodatkowe kategorie pojazdów dopuszczonych do ruchu w strefach czystego transportu. Na pewnym etapie prac nad ustawą wprowadzono postanowienie o opłatach w wysokości maksymalnie 30 zł dziennie, jakie gminy mogłyby nakładać na tradycyjne pojazdy za wjazd do stref czystego transportu. Zapis ten został w trakcie dalszych prac usunięty. Nieprzestrzeganie ograniczeń związanych ze strefą czystego transportu podlega karze w wysokości 500 zł.

Dla kogo największe wsparcie?

W świetle powyższego, podkreślenia wymaga, iż system zachęt przewiduje różnice, w zależności od tego, z jakim autem mamy do czynienia. Analiza ustawy prowadzi do wniosku, że w najszerszym zakresie wspierane i promowane są pojazdy BEV. Pozostałe kategorie samochodów są obejmowane w ograniczonym zakresie poszczególnymi mechanizmami wsparcia.

Anna Konopka

Anna Konopka

radca prawny, associate w Praktyce Infrastruktury i Energetyki
Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka sp.k.
dzp@dzp.pl

Grzegorz Filipowicz

Grzegorz Filipowicz

adwokat, senior associate, Kancelaria Domański Zakrzewski Palinka sp.k.
Grzegorz.filipowicz@dzp.pl

reklama

 

reklama

partner medialny

reklama