na zieloną transformację energetyczną

UMP przeciw wykluczeniu miast z pomocy na zieloną transformację energetyczną

Unia Metropolii Polskich (UMP) nie zgadza się na wykluczenie największych polskich miast z dostępu do unijnej pomocy na zieloną transformację energetyczną. W opinii tej samorządowej organizacji, nie do zaakceptowania są tłumaczenia, że pomoc dla metropolii będzie dostępna z innych źródeł. Również dlatego, że dostęp do tych „innych źródeł” wymaga zgromadzenia środków na wkład własny.

29 marca był kolejnym dniem wysłuchań publicznych poświęconych projektowi Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W poniedziałek omawiano komponent dedykowany zielonej energii i zmniejszeniu energochłonności. W imieniu UMP w wysłuchaniu uczestniczyła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska oraz członek Zarządu UMP.

Środki na zieloną transformację energetyczną i realizacja Europejskiego Zielonego Ładu

Zielona transformacja wypływa wprost z Europejskiego Zielonego Ładu. Jego celem jest przekształcenie Unii Europejskiej w nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarkę – podkreśla UMP. Organizacja podkreśla, że droga w kierunku neutralności klimatycznej będzie dużym wyzwaniem dla polskiej gospodarki, ale stanowić też będzie dla niej szansę. Jak wynika z treści KPO, w ramach komponentu „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności” realizowane będą działania na rzecz czterech elementów.

Pierwszym z nich jest poprawa jakości powietrza. Planowane jest tu zwiększenie środków na realizację programu „Czyste Powietrze”, działania na rzecz termomodernizacji budynków mieszkalnych i szkół, inwestycje poprawiające efektywność energetyczną w przedsiębiorstwach oraz wspierające rozwój ciepłownictwa systemowego.

Drugi element to poprawa warunków dla szerszego włączania wodoru i innych paliw alternatywnych do systemu. Chodzi np. o dostosowanie przepisów i uruchomienie programów wspierających badania i rozwój w dziedzinie technologii wodorowych (przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

Wsparcie transformacji energetycznej i zrównoważone korzystanie ze środowiska

Kolejnym elementem jest wsparcie procesu transformacji energetycznej. Obejmuje to inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE), w tym morską energetykę wiatrową, wdrożenie inteligentnej infrastruktury energetycznej, a także rozwój technologii wodorowych (np. magazyny energii). To również wsparcie inwestycyjne i doradcze dla społeczności energetycznych. Poprawić się ma także otoczenie regulacyjne w zakresie energetyki rozproszonej i prosumenckiej.

Ostatnim elementem jest zrównoważone wykorzystanie środowiska przyrodniczego. Jak wskazuje UMP, przykładowe działania będą dotyczyły wielkoobszarowych terenów zdegradowanych, inwestycji w oczyszczanie ścieków, a także w zaopatrzenie w wodę poza aglomeracjami i adaptacji do zmian klimatu w średnich i małych miastach oraz ich obszarów funkcjonalnych.

Unia Metropolii Polskich upomina się o środki na zieloną transformację energetyczną dla miast

To co dla Unii Metropolii Polskich jest najistotniejsze, to marginalizacja polskich dużych miast i ich obszarów metropolitalnych w całości KPO. Natomiast zupełnie nie jest dla nas zrozumiałe, dlaczego największe polskie miasta, metropolie i obszary funkcjonalne zostały praktycznie całkowicie pominięte w dofinansowaniu w tym właśnie komponencie – mówiła Aleksandra Dulkiewicz.

Prezydent Gdańska zwróciła w tym miejscu uwagę na bardzo istotną różnicę w dostępie do środków pomocowych Unii Europejskiej udostępnianych w ramach KPO oraz tych dostępnych w innych mechanizmach finansowania. – Przypomnę, że różnica pomiędzy KPO, a innymi dostępnymi środkami z Unii Europejskiej jest taka, że w KPO nie ma wkładów własnych. Największe polskie miasta i ich obszary funkcjonalne odsyłane są zaś do innych programów europejskich, w których taki wkład własny jest już wymagany – wskazywała.

To mieszkańcy miast najbardziej narażeni

Dla Unii Metropolii Polskich takie postępowanie jest szczególnie niezrozumiałe w przypadku środków pomocowych, które mają być przeznaczone na zieloną transformację energetyczną. Zwłaszcza, że to mieszkańcy największych miast i ich obszarów metropolitalnych są najbardziej narażeni na negatywne skutki zmian klimatu spowodowane tym, że to w miastach właśnie odbywa się, największa produkcja i emisja gazów cieplarnianych. – Dlatego uważamy, że fundusze z tego komponentu KPO powinny być skierowane także do tych ośrodków – podkreślała Prezydent Gdańska.

W ocenie UMP niezasadne jest także ograniczenie dofinansowania w zakresie niskoemisyjnego transportu miejskiego wyłącznie do zakupu autobusów i pozbawienie takiego dofinansowania całkowicie miejskiego transportu szynowego.

Środki na zieloną transformację energetyczną w gestii siedmiu centralnych instytucji

Prezydent Dulkiewicz zwróciła także uwagę na problem silnej centralizacji w zarządzaniu środkami dystrybuowanymi w ramach KPO. – W ramach zarządzania KPO ma powstać siedem centralnych instytucji, które środki będą rozdzielać. Zupełnie niezrozumiałe jest, dlaczego rząd nie chce wykorzystać w tym zakresie potencjału, samorządów i organizacji pozarządowych, jak chociażby NGO-sy, czy organizacje pracodawców, które mają duże doświadczenie w rozdziale i wydatkowaniu tego rodzaju pomocy – mówiła.

W uwagach szczegółowych Aleksandra Dulkiewicz upomniała się zaś o fundusze na trzy ważne, proekologiczne inwestycje: energetykę wiatrową lądową i morską; modernizację energetyczną budynków komunalnych oraz budowę wrót przeciwpowodziowych przy ujściu Martwej Wisły oraz Śmiałej Wisły. – Ważne jest też, aby w KPO znalazły się środki na finansowanie badań morza Bałtyckiego pod kątem zalegających na jego dnie chemicznych pozostałości po II Wojnie Światowej – mówiła prezydent Gdańska.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

 

reklama