Bezpieczeństwo energetyczne państwa może być zagrożone, bo administracja rządowa nie podjęła wystarczających działań w celu rozwoju MEW, czyli morskiej energetyki wiatrowej – stwierdza Najwyższa Izba Kontroli (NIK). Określiła ona bariery rozwoju, takie jak brak głównego terminala instalacyjnego, niedostosowanie prawa i braki w sieci przesyłowej w północnej części Polski.
Brak regulacji w celu rozwoju MEW
Izba zaznaczyła też, że rozpoczęto prace nad umożliwieniem uruchomienia pierwszej morskiej elektrowni wiatrowej w latach 2024 – 2025 r. Jednak, wg NIK, władze nie przygotowały regulacji, które uprościłyby i zintegrowały obowiązujące procedury związane z wydawaniem pozwoleń, co bez wątpienia przyśpieszyłoby rozwój tego rodzaju odnawialnych źródeł energii (OZE). Upłynęło już ok. 10 lat od kiedy wydano pierwsze pozwolenia lokalizacyjne dla morskich farm wiatrowych (MFW), jednak żadna z takich farm dotąd nie powstała – zaznaczyła Izba.
Jednocześnie NIK wskazuje, że morska energetyka wiatrowa jest jedyną, produkującą na tak wielką skalę, i zarazem zeroemisyjną technologią OZE, która znacznie ogranicza ryzyko wystąpienia niedoboru mocy, bo wiatr na morzu jest zjawiskiem powszechnym. Potencjał morskiej energetyki na Bałtyku szacowany jest na 83 GW, w tym 28 GW stanowią możliwości polskich obszarów morskich. Jednocześnie, według Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE), maksymalne średnioroczne oraz dobowe zapotrzebowanie na energię w Polsce (w latach 1980-2020) nie przekraczało 28 GW. W opinii NIK, pokazuje to, jak wielką rolę może odegrać morska energetyka wiatrowa w bezpieczeństwie energetycznym państwa.
O działaniach w celu o rozwoju MEW mówi się od dawna, a efektów brak…
Izba zwraca uwagę, że o konieczności działań w celu rozwoju MEW w polskich obszarach morskich mówi się od 2004 r., jednak do dziś żadna taka morska farma wiatrowa nie powstała, choć w latach 2001-2021 do ministra właściwego ds. gospodarki morskiej wpłynęło 179 wniosków o pozwolenia lokalizacyjne dla tego typu instalacji.
W informacji podanej przez NIK wskazano, że kontrola przeprowadzona w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 24 września 2021 r. objęła Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Urząd Regulacji Energetyki, Urzędy Morskie w Gdyni i Szczecinie oraz Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Gdańsku.
Wnioski pokontrolne w celu o rozwoju MEW
Po przeprowadzonej kontroli, NIK, mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski i realizacji postanowień Unii Europejskiej dotyczących zastosowania OZE oraz fakt, że upłynęło już ok. 10 lat od kiedy wydane zostały pierwsze pozwolenia na wznoszenie sztucznych wysp dla obszarów, na których mogłyby powstać MFW o mocy zainstalowanej kilkunastu GW, a do tej pory tego typu instalacje nie powstały, sformułowała kilka wniosków.
Do Prezesa Rady Ministrów NIK wnioskuje o zapewnienie przeprowadzenia pogłębionej analizy dalszych możliwych uproszczeń postępowań administracyjnych związanych z inwestycjami w MEW, w kierunku ich zintegrowania i przyśpieszenia oraz o podjęcie stosownych inicjatyw legislacyjnych w tym zakresie.
Do Ministra Infrastruktury NIK skierowała wniosek o rozstrzygnięcie kwestii lokalizacji portów serwisowych oraz jasnego określenia terminu, kosztów oraz źródeł finansowania inwestycji. Ponadto Izba podkreśliła, że koniecznym jest zapewnienie alternatywnych środków finansowych, tak dla budowy portów instalacyjnego, jak i serwisowych wobec przedłużającej się niepewności zatwierdzenia Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności.
Co jeszcze potrzeba w celu o rozwoju MEW?
Izba wystąpiła także z wnioskiem do Ministra Klimatu i Środowiska. Wnosi w nim o:
- dokonanie aktualizacji wysokości inflacji i zweryfikowanie zmiennych od niej zależnych przyjętych do wyliczenia ceny maksymalnej określonej rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie ceny maksymalnej za energię elektryczną wytworzoną w morskiej farmie wiatrowej i wprowadzoną do sieci w złotych za 1 MWh, będącej podstawą rozliczenia prawa do pokrycia ujemnego salda;
- dokonanie analizy zasadności ujęcia w Polityce Energetycznej Polski 2040 (PEP) założeń odnośnie wpływu rozwoju MEW na wypełnienie celu OZE w latach 2025-2040, a w prognozach szacowanych 28 GW możliwych do wygenerowania w obszarach morskich RP.
Do Urzędu Regulacji Energetyki NIK zawnioskowała o wyjaśnianie z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego (w ramach uzgadniania projektów planów rozwoju tego operatora) jego ocen, co do udziału OZE w bilansie energetycznym kraju, w kontekście planów ujętych w PEP, a także o monitorowanie funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w związku z posiadanymi informacjami dotyczącymi MFW.
Więcej informacji na stronie internetowej NIK.
Na podstawie www.nik.gov.pl
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
