KPEiK bez przeprowadzonych konsultacji – Sozosfera

Na „5 minut przed 12” Polska przekazała Brukseli Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu na lata 2021-2030 (KPEiK), czyli plan działań na rzecz energii i klimatu. Niestety bez przeprowadzenia wymaganych konsultacji publicznych – zwraca uwagę Instytut Spraw Obywatelskich (ISO).

Do końca roku Polska musiała przedstawić Komisji Europejskiej (KE) swój plan działań dotyczący energetyki – KPEiK. To dokument dotyczący polityki energetycznej kraju, z którego będziemy rozliczani przez Brukselę. Plan powinien zostać przesłany po obowiązkowych konsultacjach publicznych – dodaje ISO.

Według Instytutu Komisji Europejskiej przekazano KPEiK bez przeprowadzonych konsultacji

30 grudnia ub.r. Minister Aktywów Państwowych przesłał KE wspomniany plan dla Polski. Termin przekazania dokumentu Komisji upływał 31 grudnia ub.r. Instytut Spraw Obywatelskich z zaskoczeniem i rozczarowaniem przyjął brak przedstawienia i poddania konsultacjom publicznym finalnej wersji KPEiK przed upływem terminu przekazania planu KE.

Instytut powołuje się przy tym na Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu odnośnie KPEiK, które stanowi, że „każde państwo członkowskie zapewnia społeczeństwu możliwość wczesnego i skutecznego udziału w przygotowaniu projektu zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu, a w przypadku planów na okres 2021–2030 – w przygotowywaniu planu ostatecznego ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do jego przyjęcia”¹.

Jak wskazuje ISO, KPEiK ma przedstawiać założenia, cele, polityki i działania kraju na rzecz realizacji pięciu wymiarów unii energetycznej: bezpieczeństwa energetycznego, wewnętrznego rynku energii, efektywności energetycznej, obniżenia emisyjności oraz badań naukowych, innowacji i konkurencyjności.

– Ostanie godziny do Sylwestra odliczają nie tylko chcący otworzyć szampana w Nowy Rok. Ten czas odmierzała również Komisja Europejska czekając na polski KPEiK. Chociaż ministerstwo zdążyło przesłać dokument w terminie, to szampan będzie miał raczej gorzki smak – zabrakło wymaganych konsultacji publicznych – skomentował Piotr Skubisz z ISO.

Instytut Spraw Obywatelskich stoi na stanowisku, iż polityka energetyczna i środowiskowa kraju, jako wpływająca na życie każdego obywatela, powinna być tworzona przy szerokiej, otwartej i transparentnej debacie – szczególnie poprzez realne konsultacje publiczne. Jest to ważny element pozwalający na wymianę poglądów i opinii zainteresowanych stron, przedstawicieli przedsiębiorstw, ekspertów oraz obywateli w istotnym, dotyczącym całego społeczeństwa temacie.

Czy KPEiK odpowiada na ważne pytania?

– Jakie jest miejsce dla OZE w miksie energetycznym? A transport? To jedyny sektor z mocnym trendem wzrostu emisji – dwuipółkrotnym w latach 1990-2016. Co z elektromobilnością – czy „elektryki” w Polsce nadal będą „jeździć na węgiel”?². Czy biodiesel z rzepaku nadal będzie głównym pomysłem na OZE w transporcie? W powiązanej tematycznie ustawie o biopaliwach też mamy krótką perspektywę proponowanych rozwiązań – tylko do roku 2024. Co dalej? Czy na takie pytania nie powinnyśmy szukać odpowiedzi w trakcie konsultacji KPEiK? Oraz najważniejsza kwestia dla społeczeństwa obywatelskiego – dlaczego zabrakło wymaganych konsultacji, tak ważnej dla przyszłości kraju strategii? – postawił pytania Piotr Skubisz.

Początkowo prace nad KPEiK były prowadzone przez Ministerstwo Energii. Obecnie kwestia jest nadzorowana przez Ministerstwo Aktywów Państwowych³. Instytut zaznacza, że na pytanie o przyczyny braku konsultacji i stanowisko ministerstwa w tej kwestii otrzymał w odpowiedzi oficjalny komunikat prasowy, w którym jednak brakuje wyjaśnienia tej kwestii⁴.