Atak Rosji na Ukrainę uświadamia, że tylko inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE) i ich szybki rozwój są w stanie długofalowo zabezpieczyć interesy energetyczne Polski i uniezależnić kraj od importu surowców – podkreśla Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi i dodaje, że właśnie dlatego Polska potrzebuje pilnego zniesienia barier dla rozwoju OZE.
Konieczne są inwestycje w odnawialne źródła energii by dokonać dekarbonizacji gospodarki
Fundacja zaznaczyła, że w piątek (18 marca) skończyły się konsultacje publiczne dotyczące nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii. W opinii Fundacji, wojna za naszą wschodnią granicą nakazuje rewizję polityki energetycznej. Konieczne staje się jej dostosowanie do nowej rzeczywistości oraz przyjęcie ambitnej strategii dekarbonizacji krajowej gospodarki. ClientEarth postuluje zatem znaczne rozszerzenie projektu i dodatkowe regulacje, ponieważ propozycja rządu nie uwzględnia ostatnich wydarzeń na Ukrainie i nowego kontekstu geopolitycznego.
– Inwestycje w odnawialne źródła energii bezpośrednio przekładają się na zmniejszenie zależności od paliw kopalnych: węgla, gazu i ropy, które Polska w dużej mierze importuje ze Wschodu. Pozwolą na wykorzystanie lokalnych źródeł energii – wiatru, słońca i biometanu, a także na decentralizację krajowej energetyki – powiedziała Anna Frączyk, prawniczka Programu Infrastruktura Paliw Kopalnych, autorka uwag ClientEarth. – Szybszy rozwój OZE przełoży się też na obniżenie cen energii i zmniejszenie rosnących kosztów jej zakupu przez odbiorców, a więc będzie wspierał nie tylko bezpieczeństwo energetyczne Polski, ale także bezpieczeństwo ekonomiczne Polaków – dodała prawniczka.
Uwagi do projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii
Fundacja złożyła uwagi do projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii. Postuluje w nich m.in. uzupełnienie projektu o zmiany w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (tzw. ustawie odległościowej). Jak podkreśla, konieczne jest natychmiastowe zniesienie wymogu zachowania minimalnej odległości pomiędzy elektrownią wiatrową a najbliższymi zabudowaniami – tzw. zasady 10h, która od blisko 6 lat ogranicza (a w praktyce niemal kompletnie wyklucza) lokalizację nowych turbin na terenie całego kraju.
Zdaniem ClientEarth natychmiastowych zmian regulacyjnych wymaga też Krajowy System Elektroenergetyczny. Chodzi o zmiany, które przyczynią się do zwiększenia jego elastyczności i dostosują do wyższego udziału energii ze źródeł odnawialnych. W szczególności trzeba zapewnić dostęp do informacji o stanie technicznym sieci oraz możliwości przyłączenia źródła wytwórczego OZE, na jak najwcześniejszym etapie planowania inwestycji.
Fundacja zaznacza też, że zmiany powinny objąć również m.in. umożliwienie budowy linii bezpośrednich, dzielenie się mocą kabla dystrybucyjnego przez różne źródła wytwórcze (tzw. cable-pooling) oraz poprawę transparentności działania operatorów sieci dystrybucyjnych. Co więcej, niezbędne jest skrócenie czasu trwania oraz uproszczenie procedur planistycznych i administracyjnych towarzyszących inwestycjom w OZE.
Potrzebne dokończenie unbundlingu
Kolejnym krokiem powinno być dokończenie procesu unbundlingu (czyli rozdzielenia funkcji wytwórczej od działalności dystrybucyjnej – przesyłowej) oraz wydzielenia aktywów dystrybucyjnych państwowych koncernów energetycznych do odrębnych podmiotów (tj. niezintegrowanych pionowo w ramach grup kapitałowych). Zabieg ten umożliwi realizację polityki dystrybucyjnej i przyłączeniowej w sposób niezależny od interesów grup energetycznych.
Rząd będzie teraz rozważał zgłoszone uwagi, a później projekt trafi pod obrady Sejmu. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2023 r. W opinii Fundacji sytuacja wymaga przyśpieszenia prac nad nowelizacją i skrócenia vacatio legis.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
