Geotermia w Polsce

Geotermia w Polsce – jakie perspektywy?

Zagospodarowanie ciepła Ziemi w Polsce odbywa się do tej pory na nieznaczną skalę – zaznacza Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne (PSG).

W opinii PSG, świadczy o tym m.in. to, że w 2015 r. nasz kraj był dopiero na 12. miejscu w Europie pod względem bezpośrednich zastosowań energii wód geotermalnych spośród 30 krajów, które objęto statystykami przedstawionymi podczas Europejskiego Kongresu Geotermalnego w 2016 r.

Geotermia w Polsce – aktualny stan

Jednak – jak zaznacza PSG – w nadchodzących latach, dzięki wprowadzeniu w 2016 r. wsparcia rządowego, spodziewany jest wzrost wykorzystania geotermii w Polsce.

Porównując liczbę geotermalnych systemów ciepłowniczych (c.o.) w Europie i w Polsce, PSG wskazuje, że w 2017 r. w Europie działało ich ok. 300, a w Polsce tylko sześć. W krajach europejskich w różnych stadiach realizacji projektów i inwestycji było ponad 150 następnych geotermalnych instalacji ciepłowniczych lub kogeneracyjnych (dane EGEC), a w kraju do 2017 i w 2018 r. w początkowych etapach realizacji było kilka projektów ukierunkowanych na ciepłownictwo (niekiedy z uwzględnieniem kogeneracji).

W 2016 r., w wyniku wprowadzenia wspomnianego rządowego programu wsparcia na wiercenia badawcze oraz inne prace i inwestycje związane z energetycznym zagospodarowaniem wód geotermalnych, projektów takich było znacznie więcej niż w ubiegłych latach. Należy też podkreślić, że energia geotermalna została zaliczona do jednego z dziewięciu filarów przygotowywanej Polityki Surowcowej Państwa.

Według PSG, jest to bardzo istotne dla nadania znacząco wyższej niż dotychczas rangi temu odnawialnemu źródłu energii w Polsce. Perspektywiczny potencjał energetyki geotermalnej został dostrzeżony i wprowadzony w obszar trwałego zainteresowania ze strony organów państwowych. Stąd też regulacje prawne, organizacyjne i ekonomiczne powinny nakreślić najważniejsze kierunki rozwoju tej branży i przyczynić się do zorganizowania stabilnego systemu, który sprzyjałby optymalnemu wykorzystywaniu ciepła Ziemi w Polsce.

Finansowanie inwestycji geotermalnych w Polsce

Kilka lat temu zamknięto rządowy program mający wspierać, ze środków publicznych, wykonywanie geotermalnych wierceń badawczych. W 2015 r. obecny Rząd RP uznał rozwój geotermii za jeden z priorytetów, w związku z czym Ministerstwo Środowiska uruchomiło szeroki program wsparcia publicznego dla projektów geotermalnych ukierunkowanych na zastosowanie energetyczne. Przeznaczono 200 mln PLN na wiercenie pierwszych otworów badawczych i 500 mln PLN na wiercenie kolejnych otworów oraz na infrastrukturę grzewczą. Wsparcie może mieć formę dotacji w wysokości nawet do 100% kosztów inwestycji w przypadku samorządów. Inne formy wsparcia to pożyczki i inwestycje kapitałowe. Na przełomie 2016 i 2017 r. złożono ok. 30 wniosków na wiercenia otworów i inne prace. Sześć miejscowości uzyskało już pozytywne decyzje w 2017 i 2018 r. Są to Koło, Lądek-Zdrój, Sieradz, Sochaczew, Szaflary i Tomaszów Mazowiecki.

Inne możliwości finansowania sektora geotermalnego istnieją w ramach programów krajowych oraz unijnych, w powiązaniu z różnymi obszarami tematycznymi i celami, gdzie można znaleźć przestrzeń dla geotermii – wskazuje PSG.

Geotermia w Polsce – możliwości wykorzystania

Idea wykorzystania zasobów geotermalnych do celów ciepłowniczych w Polsce liczy sobie już blisko 40 lat. Za początek przyjmuje się umownie rok 1981, kiedy na Podhalu ukończono wiercenie otworu Bańska IG 1. Potwierdzono dzięki niemu występowanie w tym rejonie wód geotermalnych, proponując ich zagospodarowanie w proekologicznym ogrzewaniu, a także do innych celów. Do tej chwili wybudowano w Polsce jedynie sześć ciepłowni geotermalnych, jednak specjaliści oceniają, że geotermia w Polsce ma duże szanse i możliwości rozwoju. Co więcej – w wielu miejscowościach powinna ona być wiodącym źródłem energii w ciepłownictwie sieciowym, co pozwoliłoby znacznie ograniczyć, a nawet całkowicie wyeliminować, spalanie paliw kopalnych, a tym samym rozwiązać problem zanieczyszczenia powietrza – zaznacza PSG.

Polskie Stowarzyszenie Geotermiczne wskazuje, że oprócz ciepłownictwa, ciepło Ziemi może być z powodzeniem wykorzystywane m.in. w rolnictwie i przetwórstwie rolno-spożywczym. W wielu przypadkach ciepło i wody geotermalne mogą i powinny być stosowane w sposób wszechstronny, z uwzględnieniem maksymalizacji efektywności energetycznej i ekonomicznej. W niektórych lokalizacjach możliwa jest także produkcja energii elektrycznej przy zastosowaniu wód o temperaturach od ok. 80°C w instalacjach binarnych o mocy rzędu kilkuset kWe do 1 MWe, najlepiej w kogeneracji z ciepłem. W tym zakresie w Polsce wytypowano już nawet kilka najbardziej perspektywicznych rejonów m. in. na Podhalu, Niżu Polskim i w Sudetach.

Sporo uwagi poświęca się też tzw. „płytkiej geotermii”, czyli pozyskiwaniu energii geotermalnej poprzez pompy ciepła. Energia geotermalna może być siłą napędową również takich ważnych gospodarczo i społecznie dziedzin jak m.in. lecznictwo uzdrowiskowe i rekreacja. Z wód geotermalnych możliwe jest także pozyskiwanie związków mineralnych o znaczeniu leczniczym i gospodarczym, a nawet produkcja wód mineralnych czy też pitnych.

Geotermia w Polsce – obiecująca przyszłość

Przyszłość geotermii w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, jest obiecująca – podkreśla PSG. Przy czym, poza kwestiami odpowiednich warunków złożowych, zaangażowania naukowców, praktyków i inwestorów, dla rozwoju geotermii niezbędne są także m.in. odpowiednie uwarunkowania prawne i sposoby wsparcia. Dla wypracowania właściwych rozwiązań niezbędna jest współpraca środowisk branżowych ze stroną rządową. Stowarzyszenie stwierdza, że taka współpraca zaistniała w ostatnich latach.

VI Ogólnopolski Kongres Geotermalny 2018

Podsumowaniu dotychczasowych dokonań w zakresie rozwoju wykorzystania wód i energii geotermalnej służyć ma VI Ogólnopolski Kongres Geotermalny 2018, który odbędzie się w dniach 23-25 października br. w Zakopanem. Kongres będzie także doskonałą okazją do przedstawienia wyników badań, prac wdrożeniowych i inwestycyjnych, nowych projektów, a także do dyskusji na temat perspektywicznych kierunków dalszego rozwoju geotermii w Polsce. W jego trakcie przedstawione zostaną plany i strategie, zarówno krajowe, jak i międzynarodowe dotyczące sektora odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym geotermii. Szczególna uwaga będzie skupiona na inicjatywach rządowych ukierunkowanych na wsparcie rozwoju wykorzystania energii geotermalnej w Polsce oraz jej włączenie w kluczowe dokumenty krajowe.

Na podstawie informacji Polskiego Stowarzyszenia Geotermicznego

fot. sozosfera.pl