Przeciwdziałać suszy

Przeciwdziałać suszy, ale jak?

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW) emisją filmu pt. „Stop suszy” chce otworzyć społeczną dyskusję na temat zjawiska suszy, z jakim mamy do czynienia w Polsce. „Przeanalizowaliśmy je wnikliwie, dzięki badaniom przeprowadzonym na potrzeby programu Stop suszy! To właśnie od niego pochodzi tytuł filmu, którym chcemy zwrócić uwagę na narastający problem” – zaznacza PGW.

Polska wśród krajów najmniej zasobnych w wodę

Jak zauważa PGW, sprawa jest poważna, bo Polska należy do krajów o najuboższych zasobach wodnych w całej Unii Europejskiej (UE). Na jednego mieszkańca naszego kraju, w okresie suszy, przypada zaledwie 1000 m3 wody na cały rok. To nawet cztery razy mniej niż w innych krajach UE! Sytuację dodatkowo pogarszają zmiany klimatyczne, jakie obserwujemy w ostatnich latach. Naprzemiennie występujące nawalne deszcze oraz okresy suszy stanowią zagrożenie dla ludzi, gospodarki i środowiska. Są wyzwaniem dla współczesnej gospodarki wodnej – podkreśla PGW.

Program Rozwoju Retencji odpowiedzią na problemy z wodą

Odpowiedzią – zarówno na problem suszy, jak i powodzi – ma być zatem retencja. W tym miejscu Wody Polskie podkreślają, że duże zbiorniki wodne poprawiają sytuację w całych regionach. Stabilizują poziom wód w rzekach i pomagają odnowić ich naturalny, biologiczny przepływ. Wyrównują również poziom wód gruntowych. Tego typu działania są zakrojone na wiele lat.

Stąd też w Programie Rozwoju Retencji, którego opracowanie zainicjowane zostało przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (MGMiŻŚ), zaplanowano 94 inwestycje, które będą realizowane przez Wody Polskie do 2027 r. z perspektywą do 2030 r. Jak wskazuje PGW, planowana jest m.in. budowa 30 nowych zbiorników wodnych, w tym – dziewięciu dużych. Na inwestycje związane z retencją przeznaczonych zostanie 14 mld zł, a dzięki wieloletniemu planowi, środki mają zostać uruchomione już w tym roku.

Jednocześnie PGW podkreśla, że w walce z suszą i powodzią konieczne są wielokierunkowe działania z zakresu dużej oraz małej retencji. Mniejsze zbiorniki retencyjnie, stawy oraz oczka wodne lokalnie wspomagają bilans wodny. Pomocne jest również zalesianie nieużytków oraz odtwarzanie terenów podmokłych. Istotne jest także tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury w miastach. Wody Polskie dodają, że sporym problemem, który trapi tereny zurbanizowane, są duże przestrzenie pokryte asfaltem i betonem. Podczas obfitych opadów wzbierająca woda nierzadko powoduje lokalne podtopienia. Następnie szybko „ucieka”, co sprzyja niemal natychmiastowemu wysychaniu gleby i w efekcie – suszy.

Trzeba zatem podejmować działania, które będą zapobiegać tym zjawiskom. Poprawa retencji glebowej jest także ważnym celem dla rolnictwa. W ramach kompleksowych planów, które mają przeciwdziałać suszy, duży nacisk kładziony jest na zastosowanie właściwych rozwiązań w rolnictwie, takich jak melioracje odwadniająco-nawadniające, które odprowadzają nadmiar wody opadowej, a jednocześnie zachowują ją na okres suszy. Na poziomie gospodarstw domowych warto również postawić na mikroretencję i np. zamiast wymagającego obfitego podlewania trawnika, wybrać łąkę kwietną, która na długo zachowuje wilgoć – wyliczają różne działania Wody Polskie.

Przeciwdziałać suszy – potrzebna zmiana świadomości!

Jednocześnie organ zwraca uwagę, że potrzebna jest również zmiana świadomości społecznej w podejściu do wody. Nie do wszystkiego trzeba używać najwyższej jakości wody pitnej, a ogródek można podlać deszczówką – wskazuje PGW i dodaje, że takie rozwiązanie jest dobre dla portfela i dla środowiska. W kampanii edukacyjnej „Stop suszy!”, wody Polskie zwracają uwagę także na problem marnowania żywności, bowiem wyrzucanie artykułów spożywczych, to trwonienie setek litrów wody użytej do ich wytworzenia. Przykładowo bochenek chleba, który wyląduje w koszu, to nawet 400 l zmarnowanej wody.

Wodą trzeba zatem gospodarować w sposób zrównoważony – zarówno w skali gospodarstwa domowego, gminy, jak i całego kraju – podkreśla PGW.

Program Stop suszy! realizowany przez Wody Polskie oraz Program Rozwoju Retencji ogłoszony przez MGMiŻŚ – wg PGW – podchodzą kompleksowo do kwestii gospodarowania wodami. Oba przedsięwzięcia wzajemnie się uzupełniają.

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zaprasza na półroczne konsultacje społeczne, które odbędą się w 15 miastach w Polsce. Potrwają od sierpnia br. do lutego przyszłego roku. Podczas spotkań przedstawiony zostanie projekt pierwszego w Polsce planu przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS). Plan ten wraz z planami gospodarowania wodami, planami zarządzania ryzykiem powodziowym oraz utrzymania wód, ma się przyczynić do poprawy stanu gospodarki wodnej w Polsce. Przygotowany PPSS ma zostać przyjęty w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki. Prace nad jego zakończeniem są przewidziane na 2020 rok.

Wody Polskie zaznaczają też, że dzięki opracowaniu PPSS, Polska znajdzie się w gronie 10 państw europejskich, które mają opracowane plany przeciwdziałania skutkom suszy. Dokumenty o tej randze opracowały już bowiem Wielka Brytania, Francja, Włochy, Hiszpania, Portugalia, Słowacja, Czechy, Węgry i Ukraina.

Na podstawie www.wody.gov.pl
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

 

reklama