Sejmik Województwa Śląskiego uchwalił „Program Ochrony Środowiska dla województwa śląskiego do roku 2019 z uwzględnieniem perspektywy do roku 2024”. Jest on odpowiedzią na wyzwania ochrony środowiska, jakie powstają w warunkach obecnego rozwoju gospodarki określanej jako innowacyjna.
Do głównych problemów środowiskowych Program zalicza jakość powietrza, jakość wód powierzchniowych i podziemnych, zanieczyszczenie gleb, uciążliwość hałasu komunikacyjnego oraz gospodarkę odpadami.
Pomiary jakości powietrza, realizowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach, wykazują przekroczenia norm zanieczyszczeń takich jak pył zawieszony PM10, pył zawieszony PM2,5 i benzo(a)piren. Na tę sytuację wpływ mają głównie niska emisja z indywidualnego ogrzewania budynków, a w mniejszym stopniu – transport samochodowy (rozbudowana sieć dróg i duże natężenie ruchu) oraz emisja przemysłowa.
W zakresie gospodarki wodno-ściekowej stwierdza się, że nadal występują tereny, na których brakuje kanalizacji ściekowej. Zgodnie z planami aglomeracji, zostaną one skanalizowane.
Zagrożenie dla gleb jest spowodowane wieloletnią działalnością górnictwa węgla kamiennego i innych gałęzi przemysłu oraz rozwojem sieci komunikacyjnej, a także intensywną urbanizacją. Tereny charakteryzujące się najwyższymi stężeniami zanieczyszczeń gleb występują w Metropolii Górnośląskiej, Zawierciu, Ogrodzieńcu i Łazach, w powiecie będzińskim, w większości miast powiatu tarnogórskiego, mikołowskiego, Jastrzębiu-Zdroju oraz Częstochowie i kilku gminach jurajskich.
Ponadto problemem są przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Wiąże się to z rozbudowaną siecią infrastrukturalną województwa, licznymi drogami szybkiego ruchu i liniami kolejowymi.
Poprawę stanu środowiska będzie można osiągnąć, realizując zadania związane m.in. z ochroną powietrza, prowadzeniem racjonalnej gospodarki energetycznej, zasobami wodnymi, odpadami oraz zasobami naturalnymi. Realizowane będą także działania związane z przekształcaniem terenów poprzemysłowych oraz ograniczeniem skutków hałasu.
Program zakłada m.in. wdrażanie programów związanych z zachęcaniem do inwestowania w nowoczesne technologie redukujące zanieczyszczanie środowiska oraz mające na celu efektywne wykorzystanie odnawialnej energii. Proponuje się prowadzenie racjonalnej gospodarki odpadami oraz gospodarki wodno-ściekowej.
W realizację Programu Ochrony Środowiska mają być włączone samorządy lokalne, instytucje i jednostki budżetowe zajmujące się ochroną środowiska, przedsiębiorstwa, środowiska naukowe, spółdzielnie oraz mieszkańcy.
Według szacunków, wdrożenie Programu w skali województwa może kosztować łącznie ok. 27 mld zł. Pieniądze na realizację zadań mają pochodzić z budżetów własnych podmiotów zaangażowanych w ochronę środowiska, budżetu państwa, funduszy unijnych, Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach oraz kredytów bankowych.
