Zmiany klimatyczne mają bezpośrednie przełożenie na życie mieszkańców regionu Żywieckiego. Taki wniosek wypływa z badania przeprowadzonego przez Koalicję „Dbamy o wodę” z okazji Światowego Dnia Wody. Koalicja wskazała, że 90% badanych mieszkańców regionu zaobserwowało w ostatnim czasie zmiany w dostępności wody. Najczęściej spotykano się zarówno z jej nadmiarem jak i brakiem.
Pogłębiająca się seria zdarzeń ekstremalnych
Światowy Dzień Wody obchodzony 22 marca to okazja do zwrócenia uwagi opinii publicznej na kwestie związane z globalnym problemem deficytu wody. Autorzy raportu pt. „Zmiany klimatu a zasoby wody na Żywiecczyźnie”, wskazują, że sytuację zasobów wodnych regionu Żywiecczyzny pogłębiła seria zdarzeń ekstremalnych. Mowa o przeplatających się suszach i wezbraniach wód, o opadach nawalnych, bezśnieżnych zimach i falach upałów. Jednocześnie z badania wynika, że zmiany klimatyczne mają bezpośrednie przełożenie na życie mieszkańców regionu.
Mieszkańcy powiatu Żywieckiego wzięli udział w kolejnej edycji badania zrealizowanej w lutym 2023 r. Potwierdzają oni, że coraz częściej doświadczają ekstremalnych zjawisk związanych z wodą na terenie swojego powiatu. Tylko 7% respondentów zadeklarowało, że w ostatnim czasie nie spotkało się z zauważalnymi wahaniami zasobów wodnych. Osoby te stwierdziły, że nie zaobserwowały braku ani nadmiaru wody.
Od braku pokrywy śnieżnej do letniej suszy – zmiany w dostępności wody
Jednak zdecydowana większość (87%) mieszkańców ma świadomość, że zjawiska ekstremalne, takie jak susza i powódź mogą występować na jednym obszarze. Respondenci deklarują również, że wahania w dostępności zasobów wody dotykają ich osobiście. Sześciu na 10 badanych doświadczyło negatywnych skutków braku pokrywy śnieżnej oraz suszy letniej. Zgodnie z wynikami badania, choć mieszkańcy regionu szczególnie często spotykają się z brakiem pokrywy śnieżnej, nie traktują tego zjawiska jako niekorzystnego dla zasobów wodnych regionu. Mieszkańcy sądzą, że bardziej niekorzystnym zjawiskiem jest susza letnia. Uważa tak 60% respondentów. W dalszej kolejności mieszkańcy wskazują powódź błyskawiczną (51%) i deszcze nawalne (51%).
Na zależności między brakiem pokrywy śnieżnej a opadami wskazuje klimatolog dr Bartosz Czernecki, członek Rady Naukowej Koalicji „Dbamy o wodę”. – Musimy pamiętać o tym, że mało śniegu zimą oznacza mało zasobów wodnych latem, a uzupełnienie zasobów hydrogeologicznych to nie jest kwestia jednego czy dwóch lat. Latem, kiedy jest gorąco, gołym okiem widać, że ziemia jest sucha, nie ma wody w rzece, albo jest jej bardzo mało, warto mieć wówczas świadomość, że te zjawiska są powiązane – podkreśla klimatolog.
Zmiany w dostępności wody powodują, że o rośnie świadomość w zakresie retencji
Rośnie deklaratywna wiedza na temat retencji – zaznacza Koalicja. W porównaniu z poprzednią edycją badania świadomość respondentów deklarujących znajomość pojęcia „retencja” wzrosła o pięć punktów procentowych. 73% badanych z Żywiecczyzny twierdzi, że spotkało się wcześniej z określeniem „retencja wody”. Ponad 2/3 mieszkańców Żywiecczyzny deklaruje, że stosowało przynajmniej jedno rozwiązanie mające na celu zachowanie wody opadowej. Badani najczęściej budują oczka wodne i stawy (44%) oraz gromadzą i wykorzystują deszczówkę (39%).
Mieszkańcy Żywiecczyzny częściej niż w 2022 r. deklarują, że słyszeli o różnych formach dofinansowania do retencji wody lub podobnej inwestycji. Badani słyszeli o programie „Moja woda” (60%) i o dofinansowaniu z programu „Nowy Ład dla wsi” (39%). 37% ankietowanych słyszało też o możliwości skorzystania ze wsparcia w obszarze nawadniania w gospodarstwie w ramach programu „modernizacja gospodarstw rolnych”. Jednak ponad połowa mieszkańców powiatu nie skorzystała z dofinansowania w ramach tych programów.
Wciąż niska świadomość ochrony zasobów wodnych
– Świadomość ochrony zasobów wodnych, co do zasady, jest ciągle stosunkowo niska na tle innych zagadnień, takich jak jakość powietrza czy segregacja odpadów. Tym bardziej cieszy fakt, że coraz więcej osób na Żywiecczyźnie słyszało o retencji. Jest jeszcze sporo do zrobienia, ponieważ dbałość o zasoby wodne, to powinność każdego z nas. Wpływ klimatu jest kluczowy, niemiej jednak działalność człowieka również odgrywa ważną rolę. Jako Koalicja stawiamy sobie za równorzędny cel, obok działań badawczych, również działania edukacyjne – podkreśla Marta Nowicka, rzeczniczka Koalicji „Dbamy o wodę”.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
