Alert Wodny

Alert Wodny – gospodarka wodna w strategicznych dokumentach

Dlaczego temat gospodarki wodnej nie jest wyczerpywany w strategicznych dokumentach rozwojowych? Czy można mówić o strategii rozwoju w kontekście polskiej gospodarki wodnej? Jaki wpływ na gospodarowanie wodą w Polsce mają dyrektywy Unii Europejskiej (UE)? – pyta Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej (FGiAP) i wskazuje, że odpowiedzi znaleźć można w opracowaniu pt. „Alert Wodny”, które przygotowała grupa ekspertów.

Omawiany Alert, przygotował zespół w składzie: dr Paweł Chudziński, prezes Zarządu Spółki Aquanet, dr hab. Anna Januchta-Szostak, prof. Politechniki Poznańskiej, prof. dr hab. Zbigniew Kundzewicz, Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, Krzysztof Kutek, kierownik Pionu Wody w Arcadis, mgr Roman Konieczny, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMiGW), prof. dr hab. Elżbieta Nachlik, Politechnika Krakowska i prof. dr hab. Janusz Zaleski, IMiGW/Politechnika Wrocławska.

Opracowanie – jak zaznacza FGiAP – wskazuje kluczowe problemy dotyczące tworzenia efektywnej i holistycznej strategii gospodarki wodnej.

Alert Wodny – gospodarka wodna w długookresowej strategii rozwoju

W obecnie obowiązującej „Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju. Polska 2030. Trzecia Fala Nowoczesności” (DSRK) przyjętej uchwałą Rady Ministrów z 5 lutego 2013 r. tematyka gospodarki wodnej nie znajduje praktycznie żadnego bezpośredniego odzwierciedlenia – zauważa FGiAP. Pośrednio jest ona obecna poprzez „potrzebę̨ zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa w przypadku nagłych zjawisk przyrodniczych czy zmian klimatycznych” oraz uwzględniona domyślnie w celu strategicznym „bezpieczeństwo energetyczne i środowisko”.

Gospodarka wodna w strategii średniookresowej

W przypadku drugiego pod względem perspektywy czasowej dokumentu – „Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju. Strategia na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020” – w części planistycznej dokumentu, problematyka gospodarki wodnej jest rozdrobniona i występuje w trzech obszarach: transport, energia i środowisko naturalne, w ramach różnych kierunków interwencji wraz z wymienionymi projektami strategicznymi przewidzianymi do realizacji do 2020 r. W ramach kierunku interwencji wymienione są̨ działania dotyczące gospodarki wodnej, które wydają̨ się̨ być́ raczej zlepkiem realizowanych (np. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych) i zamierzonych przedsięwzięć́ (np. proekologiczne zarządzanie lokalnymi zasobami wodnymi) niż elementami wdrożeniowymi przemyślanej strategii gospodarki wodnej, uwzgledniającej możliwość́ wystąpienia konfliktów między użytkowaniem wody jako nieodnawialnego i niezbędnego do życia surowca, a użytkownikami wód – wskazali autorzy opracowania. Naturalnie występujące konflikty w gospodarce wodnej zostały całkowicie pominięte w Strategii poprzez ich ukrycie w działaniach i projektach strategicznych zapisanych w różnych obszarach interwencji.

Alert Wodny – gospodarka wodna bez ujęcia w dokumentach strategicznych

W ramach uporządkowania zasad prowadzenia polityki rozwoju po 2013 r. i ograniczenia listy dziewięciu najważniejszych strategii rozwoju odpowiadających na wyzwania rozwojowe nakreślone w długookresowej strategii rozwoju kraju, jako służącej realizacji celów średniookresowej strategii rozwoju kraju, nie znaleziono miejsca dla strategii dotyczącej gospodarki wodnej pomimo jej wyzwań́ i problemów, a także horyzontalnego charakteru, decydując się ponownie na jej ujęcie w dwóch odrębnych strategiach: strategii rozwoju transportu oraz strategii „Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko” – zaznacza FGiAP.

Jednocześnie z opracowania Alert Wodny wynika, że gospodarka wodna nie posiada własnej strategii rozwoju, która we właściwy sposób, akceptowany przez opinię publiczną, optymalizowałaby różne i często konfliktowe korzystanie z zasobów wodnych, a także nie znajduje potrzebnego zintegrowanego podejścia w dokumentach strategicznych wyznaczających rozwój kraju w średnim i długim okresie.

Alert Wodny – gospodarka wodna – potrzebna zintegrowana strategia

Równolegle do krajowych dokumentów strategicznych związanych z prowadzeniem polityki rozwoju w gospodarce wodnej obowiązuje opracowanie dokumentów wymaganych dla implementacji dyrektyw Unii Europejskiej, a w szczególności Ramowej dyrektywy wodnej i Dyrektywy powodziowej, a także tzw. Dyrektywy azotanowej i Dyrektywy ściekowej – podkreśla FGiAP. W efekcie w cyklach planistycznych powstają̨ odpowiednio Plany gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy (PGW), Plany zarzadzania ryzykiem powodziowym w dorzeczach (PZRP), Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, a także Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych i jego aktualizacje (obecnie szósta). Jednak dokumenty te nie mogą̨ zastąpić́ zintegrowanej strategii gospodarki wodnej. Ich istnienie wraz z planami działań krajowych w obszarze hydroenergetyki, transportu śródlądowego, przeciwdziałania suszy oraz ochrony środowiska wodnego i przyrody – w opinii autorów Alertu Wodnego – wymusza wręcz stworzenie strategii gospodarki wodnej jako dokumentu integrującego wszystkie inne dokumenty planistyczne i programy.

Pełny tekst Alertu Wodnego jest dostępny na stronie www.oees.pl/dobrzewiedziec. Warto zaznaczyć, że opracowanie Alertów Wodnych jest elementem działań podjętych w ramach inicjatywy think tanku Open Eyes Economy Summit oraz Kolegium Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

reklama

reklama

reklama

 

partner merytoryczny