Zmiany klimatu a zasoby wody

Zmiany klimatu a zasoby wody – Żywiecczyzna jak północne Włochy?

W jednym ze scenariuszy zmian klimatu, w 2100 r. Żywiecczyzna zbliży się pod względem warunków klimatycznych do północnych Włoch. Średnia roczna temperatura wyniesie ok. 15°C, grubość pokrywy śnieżnej w szczytowych partiach zmniejszy się o 60 cm, zaś przeplatające się susze i powodzie utrudnią odbudowę i zachowanie zasobów wody. Takie są główne wnioski z raportu pt. „Zmiany klimatu a zasoby wody na Żywiecczyźnie”. Opracowanie przygotowane na zlecenie Koalicji „Dbamy o wodę” pokazuje scenariusze zmian klimatu i związane z nimi rekomendowane wspólne działania instytucji, samorządów, biznesu i organizacji pozarządowych.

Zmiany klimatu a zasoby wody – raport o Żywiecczyźnie

Raport „Zmiany klimatu a zasoby wody na Żywiecczyźnie” został przygotowany na zlecenie Koalicji „Dbamy o wodę” założonej przez Żywiec Zdrój i Grupę Żywiec. Autorami są naukowcy z firmy Wind Hydro, specjalizującej się w analizach hydrologicznych i klimatycznych. To – jak podkreśla Koalicja – unikalne w skali kraju opracowanie, które całościowo opisuje skutki zmian klimatu oraz wpływ rozwoju gospodarczego Żywiecczyzny na zasoby wody tego regionu. Ze względu na swoje walory naukowe raport otrzymał patronat Państwowego Gospodarstwa Wodnego „Wody Polskie” oraz Centrum UNEP/GRID-Warszawa, organizacji afiliowanej przy ONZ.

Zmiany klimatu zmniejszą zasilanie zasobów wodnych

Koalicja zwraca uwagę, że od 1966 r. średnia roczna temperatura powietrza na Żywiecczyźnie rosła w tempie ponad 3,5°C/100 lat. Jeżeli ten trend się utrzyma, to po 2090 r. wyniesie ona ok. 14-15°C. Oznacza to, że klimat regionu może zbliżyć się do tego, który panuje na północy Włoch czy w północnej Grecji. Zmiany klimatyczne przełożą się na mniej śnieżne zimy i szybszy odpływ wody, a tym samym słabsze zasilanie zasobów wodnych.

Coraz częstsze gwałtowne zjawiska meteorologiczne wywołane zmianami klimatu – ulewne deszcze przeplatające się z okresami suszy – utrudnią odbudowę i zachowanie zasobów wodnych na terenach górskich, takich jak Żywiecczyzna. Strome stoki, mało przepuszczalne gleby i uszczelnione tereny zurbanizowane oraz coraz większy udział opadów deszczu zimą sprawiają, że woda odpływa z Kotliny Żywieckiej w tempie czterokrotnie szybszym niż średnia dla Polski – podkreśla dr Małgorzata Stolarska z Wind-Hydro, kierująca zespołem naukowców, który opracował omawiany raport.

Specyfika regionu pogłębia skutki zmian klimatu

W regionie przeważają okresy z niedoborem opadów, co długofalowo zahamuje naturalną odbudowę zasobów wodnych. Koalicja, powołując się na opracowanie, zwraca uwagę, że ok. 43% gleb użytkowanych rolniczo słabo zatrzymuje wodę, a to oznacza, że w przyszłości zwiększy się ich podatność na suszę rolniczą. Monokulturowe lasy świerkowe, z grubą warstwą igliwia oraz skąpym poszyciem leśnym, również utrudniają zatrzymywanie wody, a jednocześnie, obumieranie lasów przyśpiesza odpływ opadów, zwłaszcza na stokach.

Raport wskazuje, że rozwój miast potęguje wpływ zmian klimatu na zasoby wodne na Żywiecczyźnie. Obszar powierzchni nieprzepuszczalnych zwiększa się w tempie ponad 1 km² na rok. Z jednej strony ogranicza to przepuszczanie wód opadowych i potęguje zjawisko suszy. Z drugiej – zwiększa ryzyko powodzi miejskich. Jednocześnie niewystarczająca infrastruktura wodociągowa w niektórych gminach wymusza korzystanie z indywidualnych ujęć wody. Długotrwałe deficyty opadów mogą utrudnić zaopatrzenie w wodę na tych obszarach – podkreślają autorzy opracowania.

Zmiany klimatu a zasoby wody – konieczne wspólne działania adaptacyjne

Zmiany klimatu będą wszechstronnie wpływać na zasoby wody w regionie. By skutecznie je chronić, konieczna jest szeroka współpraca instytucji publicznych, samorządów, przedsiębiorstw oraz organizacji pozarządowych. Dlatego Koalicja „Dbamy o wodę”, edukuje oraz popularyzuje rozwiązania dotyczące ochrony zasobów wody. Raport „Zmiany klimatu a zasoby wody na Żywiecczyźnie” to merytoryczna podstawa działań Koalicji, a wnioski i rekomendacje w nim zawarte posłużą do opracowania strategii kierunków długofalowej aktywności organizacji.

Rekomendacje raportu wskazują na konieczność budowania partnerstwa wszystkich podmiotów, którym leży na sercu dobro zasobów wodnych Żywiecczyzny. Koalicja „Dbamy o wodę” od samego początku swojej działalności postawiła na elastyczną formułę współpracy koalicjantów. Dzięki temu mogą wspólnie promować rozwiązania dotyczące ochrony zasobów wody oraz małej retencji. Zapraszamy do Platformy Dialogu wszystkie podmioty zainteresowane udziałem w spotkaniach konsultacyjnych, grupach roboczych i pracach projektowych Koalicji – podkreśla Piotr Popa, rzecznik Koalicji „Dbamy o wodę”.

Zmiany klimatu a zasoby wody – potrzeba podniesienia świadomości społecznej w zakresie retencji wody

Autorzy raportu rekomendują podnoszenie świadomości dotyczącej retencji wody, zrównoważone korzystanie z jej zasobów, inwestycje w infrastrukturę retencyjną oraz optymalizację wykorzystania wody w procesach produkcyjnych. Równie ważne jest zwiększanie udziału powierzchni przepuszczalnych w tkance miejskiej oraz zalesianie. Działania te wymagają współpracy instytucji publicznych, samorządów, biznesu, organizacji pozarządowych i środowisk naukowych. Niezbędna jest również współpraca mieszkańców – podkreśla koalicja.

Woda to jeden z najcenniejszych skarbów naszej planety. Dlatego dbałość o jej zasoby jest powinnością nas wszystkich. Przyłączyliśmy się do Koalicji „Dbamy o wodę”, bo dostrzegamy wyjątkową jakość we współpracy różnorodnych podmiotów na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Centrum UNEP/GRID-Warszawa od wielu lat działa na rzecz ochrony i właściwego użytkowania zasobów naturalnych oraz wspiera partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju. Jestem przekonana, że nasze doświadczenie będzie cennym wkładem w działania Koalicji – podsumowuje Patrycja Adamska, dyrektor programowa Centrum UNEP/GRID-Warszawa.

Pełny raport znajduje się na stronie: www.dbamyowode.pl.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne), rys. Koalicja „Dbamy o wodę”

reklama

reklama

 

partner merytoryczny

reklama