Publikacja pt. „Warszawa z kosmosu” to zbiór map powstałych w wyniku analiz zrealizowanych na potrzeby przygotowania pierwszej „Strategii adaptacji do zmian klimatu m.st. Warszawy do roku 2030 z perspektywą do roku 2050” – informuje Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju.
W publikacji zamieszczono mapy klimatyczne przedstawiające nieprzepuszczalność powierzchni w Warszawie, czyli – jak zaznacza Instytut – wszechogarniającą nas „betonozę”. Znaleźć tu można także mapy powierzchni biologicznie czynnej, która pokazuje m.in. dzielnicę o największej powierzchni biologicznie czynnej jaką jest Wilanów – 78,23%, czy skrajnie najniższej Ochota – 34,23%.
Problem klinów napowietrzających
Mapą, na którą warto zwrócić uwagę, w kontekście wieloletnich powracających problemów z jakością powietrza – smogiem, głównie w okresie zimowym, jest mapa zabudowy klinów napowietrzających – zwraca uwagę Instytut. Mapę tę opracowali Patryk Grzybowski i Radosław Gurdaka z Instytutu Geodezji i Kartografii, którzy współpracowali przy opracowaniu całej publikacji.
Przy okazji Instytut wskazuje, że kliny napowietrzające w Warszawie zostały wpisane jako teren regeneracji powietrza dla mieszkańców stolicy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta w 2006 r., jako kontynuacja wcześniejszej polityki ich ochrony. Niestety dotychczasowa forma ochrony tych terenów przed zabudową nie jest skuteczna. W 1992 r. tereny zabudowane stanowiły jedynie 14% (767 ha) powierzchni wszystkich klinów nawietrzających. Natomiast w roku ubiegłym było to już dwukrotnie więcej – 27% (1383 ha).
W 2018 r. najbardziej zabudowany był klin Jerozolimski – tereny zabudowane stanowiły tam 68% powierzchni. Kliny Bródnowski, Mokotowski i Kolejowy Zachodni były zabudowane w 31%, Kolejowy Wschodni w 29%, Podskarpowy oraz Bemowski w 19%, a Wilanowski w 14%.
Od 1992 r. najwięcej nowych budynków powstało w klinach napowietrzających Bródnowskim, Bemowskim, Jerozolimskim i Kolejowym Zachodnim. Znaczącą liczbę budynków postawiono wszerz tych klinów, co utrudniło przepływ powietrza – wskazuje Instytut.
Kubatura i ustawienie budynków powodują także, że w znacznej części klinów istniejąca roślinność pozostaje w stałym cieniu, mając trudniejsze warunki do produkcji tlenu.
Nieuchronne zmiany klimatu – „Warszawa z kosmosu” pomoże w adaptacji
Zmiany klimatu są nieuchronne i dzieją się na naszych oczach. Czy można się do tego przygotować? – pyta Instytut i natychmiast odpowiada, że tak. Jednak adaptacja polegająca na wydatkowaniu znacznych środków na inwestycje, to nie wszystko. Władze miasta i ich służby muszą umieć zarządzać sytuacjami kryzysowymi związanymi z ekstremami klimatycznymi, a osoby przebywające w mieście muszą wiedzieć, jak postępować w sytuacji takiego czy innego zagrożenia. Aby przygotować się i skoordynować cały proces związany z coraz trudniejszymi wyzwaniami związanymi ze zmianą klimatu, władze Warszawy przyjęły „Strategię adaptacji do zmian klimatu dla m.st. Warszawy do roku 2030 z perspektywą do roku 2050”.
Publikacja „Warszawa z kosmosu” stanowi kwintesencję wiedzy na temat obecnych i przyszłych zagrożeń związanych z adaptacją do zmiany klimatu – dodaje Instytut.
– Na podstawie przedstawionych w publikacji zdjęć, wskazaliśmy drogę, jaką powinna iść wspólnota mieszkańców Warszawy, aby zachować się odpowiedzialnie wobec zmian klimatu. Gromadzić wodę w okresie mokrym, aby wykorzystywać ją w okresie suchym, budować system energetyki rozproszonej opartej na odnawialnych źródłach energii, tworzyć więcej zieleni miejskiej w każdej postaci w każdym miejscu, być mądrym przed szkodą – mówi dr Wojciech Szymalski, redaktor publikacji.
Publikacja powstała w ramach projektu „Przygotowanie strategii adaptacji do zmiany klimatu miasta metropolitarnego przy wykorzystaniu mapy klimatycznej i partycypacji społecznej”, w skrócie „ADAPTCITY”, realizowanego przez Fundację Instytut na rzecz Ekorozwoju, m.st. Warszawę, Unię Metropolii Polskich i Verband Region Stuttgart (Niemcy). Projekt jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach instrumentu finansowego LIFE i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Na podstawie informacji nadesłanej przez Instytut na rzecz Ekorozwoju
rys. 2 x Instytut na rzecz Ekorozwoju
