Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ) poinformował, że uruchomił system monitoringu miejskich planów adaptacji (systemu mMPA). Jest to narzędzie umożliwiające samorządom przekazywanie uchwalonych miejskich planów adaptacji do zmian klimatu (MPA). Instytut zapowiedział także, że od przyszłego roku dostępny będzie również moduł do raportowania postępów w realizacji działań przewidzianych w tych planach. Celem systemu jest nie tylko wzmacnianie odporności miast na zmiany klimatu. Ma on także ułatwiać samorządom monitorowanie efektów podjętych działań.
System mMPA – platforma do monitorowania miejskich planów adaptacji do zmian klimatu
Strona główna systemu mMPA dostępna jest pod adresem mmpa.ios.gov.pl. Stanowi ona platformę do przekazywania oraz monitorowania MPA. Użytkownicy mogą logować się do systemu za pomocą Krajowego Węzła Identyfikacji Elektronicznej, co gwarantuje wysoki poziom bezpieczeństwa danych. Po zalogowaniu miasta mogą przesyłać swoje plany adaptacyjne, a od przyszłego roku również sprawozdania z ich realizacji.
Jak podaje IOŚ, system mMPA to jeden z kluczowych elementów znowelizowanej ustawy Prawo ochrony środowiska. Nowe przepisy nakładają na miasta powyżej 20 tys. mieszkańców obowiązek opracowywania i raportowania MPA. Koordynację działań powierzono IOŚ. Instytut przypomniał też, że jego eksperci opracowali m.in. „Podręcznik adaptacji dla miast. Wytyczne do przygotowania Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu”. Opracowanie to stanowi kompendium wiedzy dla samorządów, które chciałyby przygotować MPA. Instytut zaznaczył, że tworząc tego typu dokument, warto również sięgnąć po „Katalog dobrych praktyk adaptacyjnych”. W tym opracowaniu zebrano przykłady działań z kraju i zagranicy, które w skuteczny sposób pozwalają na osiągnięcie wyznaczonego celu adaptacyjnego. Jednocześnie nie powodują negatywnych skutków w środowisku, życiu i działalności człowieka.
Rola adaptacji do zmian klimatu w zwiększaniu bezpieczeństwa mieszkańców
Miasta są szczególnie narażone na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak fale upałów czy powodzie – podkreślił IOŚ. Wysoka gęstość zabudowy oraz duża liczba powierzchni nieprzepuszczalnych pogłębiają problem, wpływając negatywnie na infrastrukturę, gospodarkę i jakość życia mieszkańców – dodał Instytut. Niemal 60% populacji kraju zamieszkuje obszary zurbanizowane, gdzie skutki zmian klimatu są najbardziej odczuwalne. Według analiz ekspertów z IOŚ, ekstremalne zjawiska pogodowe powodują w Polsce straty sięgające średnio 6 mld zł rocznie. Łączne koszty tych zjawisk z ostatnich dwóch dekad wyniosły ok. 115 mld zł.
– Adaptacja do zmian klimatu jest kluczowa zarówno pod względem zapewnienia bezpieczeństwa, jak i budowania strategii zrównoważonego rozwoju miast. Odpowiednie plany adaptacyjne, które obejmują m.in. poprawę infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę czy adaptację budynków, mogą znacząco zwiększyć odporność miast na ekstremalne zjawiska pogodowe. Dodatkowo, efektywne działania adaptacyjne przyczyniają się do zmniejszenia kosztów związanych z naprawą szkód oraz minimalizują ryzyko wystąpienia kryzysowych sytuacji, które mogłyby zagrozić zdrowiu i życiu mieszkańców – skomentowała Ilona Jędrasik, zastępca dyrektora ds. zmian klimatu i współpracy międzynarodowej IOŚ.
Miejskie wyspy ciepła i zagrożenie wysokimi temperaturami
Jednym z istotnych wyzwań jest zjawisko miejskiej wyspy ciepła – zaznaczył IOŚ. Instytut wyjaśnił, iż wskutek niskiego albedo, czyli zdolności powierzchni do odbijania promieni słonecznych oraz braku bądź znikomego udział terenów zieleni, tereny miejskie kumulują ciepło, co prowadzi do wzrostu temperatury w porównaniu z otoczeniem. Różnice te mogą wynosić od kilku do nawet ponad 10°C. Wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, dzieci, osób z przewlekłymi chorobami serca i układu oddechowego, a także dla osób o niskiej aktywności fizycznej lub narażonych na stres termiczny w pracy. W miastach, gdzie dostęp do chłodnych miejsc i terenów zieleni jest ograniczony, zagrożenie zdrowia może być szczególnie poważne – zaznaczył IOŚ.
Systematyczne raportowanie działań adaptacyjnych jest kluczowym elementem budowania odporności miast na zmiany klimatu. Umożliwia skuteczniejsze monitorowanie postępów i koordynację działań na poziomie krajowym. To z kolei przekłada się na większe bezpieczeństwo i lepszą jakość życia mieszkańców.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
