W sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko

Przepisy w sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko niektórych produktów plastikowych

5 czerwca 2019 r. została przyjęta dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Przepisy w sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko niektórych produktów plastikowych dotyczą produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, wymienionych w załączniku do ww. dyrektywy, a także produktów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych i narzędzi połowowych zawierających tworzywa sztuczne.

W sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko – co nas czeka po 3 lipca br.?

1 kwietnia br. Rządowe Centrum Legislacji opublikowało, długo wyczekiwany, projekt (z 18 marca 2021 r.) ustawy o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw. To pierwszy sygnał tego, co czeka nas po 3 lipca tego roku. Z jednej strony mają wówczas wejść w życie przepisy związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP), z drugiej zaś – wymieniona wyżej ustawa, która wycofuje z rynku jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych oraz ogranicza ich stosowanie. Zmianę odczują wszyscy konsumenci na rynku, bo wydaje się, że czeka nas rozkwit systemu kaucyjnego, opakowań do ponownego użytku, np. napełnienia, oraz nowe opłaty za produkty z tworzyw sztucznych.

Należy zaznaczyć, że poniższy tekst oparty jest na projekcie ustawy, a nie jej ostatecznym kształcie. Jednak, patrząc na bardzo krótki okres, jaki pozostał do wejścia w życie przywołanej na wstępie dyrektywy 2019/904, tj. do 3 lipca 2021 r. w całej Unii Europejskiej, nie należy spodziewać się diametralnych modyfikacji od zaprezentowanej propozycji ustawy. Głównym celem wprowadzanych zmian jest ustalenie środków służących ochronie środowiska i ochronie życia ludzi przez zapobieganie niekorzystnemu wpływowi niektórych produktów z tworzyw sztucznych.

Zakaz wprowadzania plastikowych jednorazówek efektem przepisów w sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko

Fundamentalną zmianą będzie zakaz wprowadzania do obrotu plastikowych patyczków higienicznych, sztućców, talerzy, słomek, mieszadełek do napojów, patyczków mocowanych do balonów, a także pojemników na posiłki, pojemników na napoje oraz kubków wykonanych z polistyrenu ekspandowanego. Wprowadzanie do obrotu zostało doprecyzowane i dotyczy zarówno produkcji krajowej, jak i importu tego typu towaru z zagranicy. Projekt ustawy dopuszcza jednak możliwość sprzedaży tego typu produktów do wyczerpania stanów magazynowych. Nowe przepisy mają wymusić na przedsiębiorcach szukanie alternatywnych metod pakowania produktów, bez tworzyw sztucznych, albo umożliwienia klientom przyjście do punktu sprzedaży z własnym kubkiem lub pojemnikiem. Za wszystkie inne kubki lub pojemniki na żywność na wynos, zawierające tworzywa sztuczne, punkty handlowe i gastronomiczne będą musiały pobrać dodatkową opłatę w wysokości maksymalnie 1 zł – na podobnej zasadzie, na jakiej dzisiaj jest pobierana opłata recyklingowa od reklamówek z tworzyw sztucznych. Pobrana opłata będzie musiała być przekazana do urzędu marszałkowskiego, zgodne z miejscem rejestracji przedsiębiorstwa.

Przepisy w sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko i konieczność pokrycia kosztów

Ponadto w projekcie mamy zapisy wynikające już bezpośrednio z ROP-u. I tak otrzymujemy grupę produktów z tworzywa sztucznego, w zakresie której producent będzie musiał pokrywać koszty edukacji ekologicznej, koszty zbierania odpadów powstałych z tych produktów, a także koszty sprzątania oraz przetwarzania tych odpadów. Maksymalna stawka w tym zakresie wynosi 0,05 zł od sztuki takich produktów jak chusteczki nawilżane, balony, filtry tytoniowe, pojemniki na posiłki, a także paczki i owijki zawierające posiłki przeznaczone do bezpośredniego spożycia, czy kubki na napoje i lekkie plastikowe torby. Widać, że przepisy będą wprowadzane dwukierunkowo – z jednej strony, pojawią się nowe opłaty dla producentów, z drugiej – dla konsumentów. Pamiętajmy, że nadrzędnym celem nie jest wygenerowanie jak największego wpływu do budżetu, tylko eliminacja plastiku ze środowiska wodnego.

Produkt zawiera plastik
rys. Komisja Europejska

Omawiany projekt w dużej mierze dotyczy również ograniczenia w stosowaniu narzędzi połowowych z tworzyw sztucznych, ponieważ ok. 50% odpadów, które tworzą wielkie oceaniczne plamy odpadów, to właśnie narzędzia połowowe. Aby to uświadomić, dyrektywa wprowadza obowiązek oznaczenia podpasek higienicznych, tamponów, chusteczek nawilżanych i wyrobów tytoniowych oraz kubków specjalnymi symbolami przygotowanymi przez Komisję Europejską.

Oczekiwanie na publikacje przepisów w sprawie zmniejszenia wpływu na środowisko produktów plastikowych

Czekamy na ostateczną publikację wyżej opisanych przepisów, a także na zapisy dotyczące ROP-u, ponieważ przedstawiony projekt i tak nie wyczerpuje wszystkiego, co należy wprowadzić w życie do 3 lipca 2021 r., a związane będzie z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta.

Czasu mamy niewiele, gastronomia przez pandemię i tak jest już w ciężkiej sytuacji, a im później poznamy ostateczny kształt przepisów, tym trudniej będzie dostosować się przedsiębiorcom do nowych przepisów. Zmiana jest naprawdę istotna, a w całym zamieszaniu legislacyjnym brakuje poważnej kampanii edukacyjnej, która przybliżyłaby społeczeństwu istotę wprowadzanych właśnie przepisów.

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

rys. Komisja Europejska

dr Jacek Adamczak

dr Jacek Adamczak

prawnik i ekonomista, wykładowca akademicki, ekspert GOZ. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, Szkoły Głównej Handlowej oraz Politechniki Wrocławskiej (MBA). Związany z Katedrą Ekonomiki i Finansów Samorządu Terytorialnego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jego obszary badawcze to prawne i ekonomiczne aspekty restrukturyzacji przedsiębiorstw oraz transformacja polskiej gospodarki w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). W Grupie EKOPRO zajmuje się problematyką prawną związaną z ochroną środowiska oraz wdrażaniem modelu GOZ w działalności przedsiębiorstw pod względem procesowym i operacyjnym. Audytor wewnętrzny ISO 9001 oraz ISO 14001. Ekspert Stowarzyszenia „Polski Ruch Czystszej Produkcji”.

Tomasz Nalewa

Tomasz Nalewa

absolwent Uniwersytetu Zielonogórskiego kierunków: Mechaniczna Technologia Drewna oraz Zarządzanie Logistyczne. Doktorant Uniwersytetu Zielonogórskiego na Wydziale Mechanicznym w dyscyplinie Inżynieria Produkcji, a jego obszary badawcze to inżynieria produkcji, innowacyjne metody optymalizacji systemów produkcyjnych w gospodarce o obiegu zamkniętym. Od ponad 25 lat na strategicznych stanowiskach menadżerskich w przedsiębiorstwach współpracujących z korporacjami oraz międzynarodowymi grupami kapitałowymi, będących światowymi liderami swoich segmentów w zakresie zarządzania projektami, zarządzania zakładem produkcyjnym i zarządzania zespołem sprzedażowym w branżach Automotive i FMCG. W Grupie EKOPRO zajmuje się problematyką administracyjną oraz procesową związaną z ochroną środowiska i wdrażaniem modelu GOZ w działalności przedsiębiorstw. Audytor wewnętrzny ISO 9001 oraz ISO 14001.

Bartosz Sierżęga

Bartosz Sierżęga

doktorant Uniwersytetu Zielonogórskiego, ukończył kierunek Inżynieria Środowiska. Badawczo zajmuje się definiowaniem barier i szukaniem rozwiązań w transformacji na nieemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym w przedsiębiorstwach. Doświadczenie zdobywał przy kompleksowym projektowaniu i realizacji systemów grzewczych i wentylacyjnych opartych na odnawialnych źródłach energii. Doświadczenie zgromadzone przy projektach związanych z ograniczaniem niskiej emisji przełożyło się na rozszerzenie zainteresowań o ekologistykę i funkcjonowanie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym. W Grupie EKOPRO zajmuje się tworzeniem ekologicznych wizerunków firm, zapewniając im wdrożenie najekonomiczniejszych rozwiązań pod kątem gospodarowania odpadami, opakowaniami oraz projektując rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie energetyczne budynków i produkcji oraz ograniczających emisję gazów cieplarnianych związanych z wdrażaniem założeń Porozumienia Paryskiego w Unii Europejskiej. Audytor wewnętrzny ISO 9001 oraz ISO 14001, ekspert Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji.

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

 

reklama

partner merytoryczny