PPWR (ang. Packaging and Packaging Waste Regulation) to skrót od angielskiego tytułu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylającego dyrektywę 94/62/WE. Treść rozporządzenia w języku polskim dostępna jest na stronie: eur-lex.europa.eu.
Jednolite w całej Unii Europejskiej zasady i wymagania
Akt ten ustanawia zharmonizowane, a więc jednolite w całej Unii Europejskiej (UE) zasady i wymagania dotyczące opakowań. Mieszczą się w tym środowiskowe wymagania jakościowe, jakie muszą one spełniać przed ich udostępnieniem na rynku unijnym.
Ponieważ PPWR ma formę rozporządzenia, jego przepisy obowiązują bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce. W odróżnieniu od dyrektyw, które wymagają implementacji do prawa krajowego, rozporządzenia unijne stosuje się wprost, bez konieczności ich transpozycji, a więc konieczności przeniesienia treści zawartych w nich wymagań do przepisów krajowych.
Ponieważ PPWR odnosi się do wszystkich opakowań – tak pustych jak i z produktem – w mniejszym lub większym stopniu wpłynie na większość przedsiębiorców. Spróbujmy odpowiedzieć na pytania, które na ten moment pojawiają się najczęściej.
Czy PPWR już obowiązuje?
Tak, rozporządzenie PPWR zostało opublikowane 22 stycznia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L). Zawarte w nim regulacje weszły w życie 11 lutego 2025 r. Pomimo jednak wejścia w życie nowych przepisów, ich stosowanie zostało w znacznej mierze przesunięte w czasie, umożliwiając przedsiębiorcom dostosowanie prowadzonych przez siebie procesów biznesowych do nowych wymagań. Zgodnie z przepisami przejściowymi, PPWR stosuje się co do zasady od 12 sierpnia 2026 r., przy czym:
- projektowanie z myślą o recyklingu – od 1 stycznia 2030 r. lub 24 miesiące od dnia wejścia w życie odpowiedniego aktu delegowanego przyjętego na podstawie art. 6 ust. 4 PPWR,
- recykling na dużą skalę – od 1 stycznia 2035 r. lub 5 lat od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych przyjętych na podstawie art. 6 ust. 5 PPWR,
- minimalna zawartość tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu – od 1 stycznia 2030 r. lub 3 lata od dnia wejścia w życie aktu wykonawczego przyjętego na podstawie art. 7 ust. 8 PPWR,
- minimalizacja masy i objętości opakowań – od 1 stycznia 2030 r.,
- kompostowalność określonych rodzajów opakowań – od 12 lutego 2028 r.,
- etykietowanie – od 12 sierpnia 2028 r. lub 24 miesiące od dnia wejścia w życie aktu wykonawczego przyjętego na podstawie art. 12 ust. 6 lub 7 PPWR.
Odroczenie stosowania części wymagań wynika z faktu, że szczegółowe zasady ich realizacji zostaną doprecyzowane w odrębnych aktach delegowanych i wykonawczych. Obecnie więc PPWR określa przede wszystkim zakres obowiązków oraz podmioty zobowiązane do ich realizacji. Natomiast precyzyjna odpowiedź na pytanie „jak” poszczególne wymagania mają być spełnione będzie możliwa dopiero po przyjęciu odpowiednich przepisów technicznych.
Czy PPWR ma zastosowanie do opakowań wprowadzonych do obrotu przed 12 sierpnia 2026 r.?
Nie. Opakowania wprowadzone do obrotu w UE przed dniem rozpoczęcia stosowania odpowiednich wymogów, a także znajdujące się w magazynach dystrybutorów (w tym detalistów i hurtowników), nie podlegają obowiązkowi spełniania wymogów dotyczących zrównoważoności i etykietowania ustanowionych w PPWR ani w aktach wykonawczych wydanych na jego podstawie.
Istnieje jednak wyjątek, dotyczący opakowań wielokrotnego użytku. Wymagania odnoszące się do tej kategorii opakowań obowiązują od 11 lutego 2025 r. W związku z tym wymogi określone w art. 11 rozporządzenia muszą być spełnione przez wszystkie opakowania wielokrotnego użytku wprowadzane do obrotu po tej dacie. Oczywiście możliwość ewentualnych kontroli w tym zakresie będzie mogła mieć miejsce dopiero po 12 sierpnia 2026 r.
W tym kontekście warto zwrócić uwagę, że PPWR nie przewiduje ogólnych okresów przejściowych na tzw. „czyszczenie magazynów”. Oznacza to, że opakowania wprowadzane do obrotu (udostępniane na rynku unijnym po raz pierwszy) muszą być zgodne z wynikającymi z niego wymaganiami od 12 sierpnia 2026 r., a w przypadku, gdy dla poszczególnych obowiązków określono odrębne terminy rozpoczęcia stosowania — od dat wskazanych w tych przepisach.
graf. Sozosfera/Canva AI (obrazek ilustracyjny)
Więcej informacji z zakresu prawa ochrony środowiska w formie szkoleń e-learningowych dostępnych
na stronie Kancelarii Ochrony Środowiska – Partnera merytorycznego serwisu Sozosfera.
