Pod znakiem gospodarki o obiegu zamkniętym

Pod znakiem gospodarki o obiegu zamkniętym – ENVICON 2016

Jubileuszowa, dwudziesta edycja Międzynarodowego Kongresu Ochrony Środowiska ENVICON, która pod patronatem naszego portalu, odbyła się w dniach 10-11 października br. w Poznaniu przy okazji Targów POL-ECO-SYSTEM zgromadziła w jednym miejscu spore grono osób zainteresowanych ochroną środowiska, w tym gospodarką odpadami, gospodarką wodno-ściekową i energetyką.

Obrady Kongresu zostały podzielone na sesje, a rozpoczęła je sesja inauguracyjna. Jako pierwszy, głos zabrał Georges Kremlis, szef oddziału Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska przy Komisji Europejskiej, który przedstawił zebranym na sali wyzwania, jakie w zakresie ochrony środowiska czekają Unię Europejską w najbliższych latach. Kierunki rozwoju gospodarki odpadami w Polsce omówił z kolei Sławomir Mazurek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska. Przedstawiciel resortu zwrócił uwagę, że prace w ministerstwie środowiska, w obszarze gospodarki odpadami, koncentrują się na standardach selektywnej zbiórki oraz na przejściu naszej ekonomii do gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy), która powinna być szansą rozwoju dla naszego kraju. Mówił on podczas swojego wystąpienia m.in. o tym, że obecnie realizowana w naszym kraju gospodarka odpadami powinna zmierzać do transformacji od gospodarki linearnej do gospodarki o obiegu zamkniętym. I to – jak podkreślał wiceminister – jest obecnie główny cel Polski.

Następnie głos zabrał Roman Wójcik, zastępca prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który omówił możliwości finansowania ochrony środowiska w Polsce (więcej o ofercie finansowej Narodowego Funduszu).

O tym, że gospodarowanie nieodzownie wiąże się z korzystaniem z zasobów i że sposobem na ograniczenie antropopresji wywieranej na środowisko przyrodnicze może być ograniczenie konsumpcji na rzecz wydłużenia czasu użytkowania produktów mówił natomiast w wystąpieniu pt. „Gospodarka –Środowisko – Przyroda. Wzajemne uwarunkowania”, reprezentujący Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, prof. Andrzej Mizgajski, przewodniczący Państwowej Rady Ochrony Środowiska.

envicon 2016 Abrys

Sesję inauguracyjną zakończył panel, zatytułowany „Polska w obliczu wyzwań stawianych przez Unię Europejską”. Głos zabierali w nim wspomniani wcześniej Georges Kremlis, Sławomir Mazurek, Roman Wójcik i Andrzej Mizgajski oraz Iwona Koza, prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, Marek Haliniak, główny inspektor ochrony środowiska oraz, reprezentujący Europejskie Biuro Ochrony Środowiska, Stephane Arditi.

Circular economy – impuls do rozwoju

W trakcie tej części Kongresu wiceminister Mazurek podkreślał m.in., że w podejmowanych obecnie działaniach chodzi o to by gospodarka o obiegu zamkniętym była impulsem rozwojowym dla kraju. Z kolei wiceprezes Funduszu informował, że największe środki w obecnej perspektywie budżetowej zarezerwowane są na inwestycje w gospodarce wodno-ściekowej. W odniesieniu zaś do gospodarki odpadami padło stwierdzenie, że pracownicy Funduszu czekają w boksach startowych na uchwalenie wojewódzkich planów gospodarki odpadami, by móc podjąć działania w zakresie rozdysponowania pieniędzy. W tej części dyskutowano także o innowacjach, wskazując, że będą one niewątpliwie widoczne w zakresie wykorzystywania energii słonecznej oraz w gospodarce odpadami w obszarze ich ponownego wykorzystania jako surowców.

W trakcie dyskusji pomiędzy panelistami a uczestnikami ENVICON-u poruszono szereg tematów. Pytano m.in. o to dlaczego w projekcie rozporządzenia o selektywnej zbiórce przewiduje się długi okres dostosowawczy w zakresie rezygnacji z modelu zbiórki odpadów w podziale na suche i mokre. W odpowiedzi padło, że wynika to z przewidywanej żywotności pojemników służących do zbiórki odpadów, które w ciągu pięciu lat, ze względu na zużycie, powinny wymagać wymiany.

W dyskusji podnoszono także, że regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych mają problemy ze zbytem odzyskanych frakcji surowcowych, co spotkało się z komentarzem, że nie ma problemów ze zbytem surowców dobrych jakościowo (czystych, pochodzących z selektywnej zbiórki). Zwracano też uwagę, że instalacje do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP) powinny zostać przestawione na doczyszczanie odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki, a nie na odzysk odpadów ze strumienia zmieszanego.

Po przerwie rozpoczęły się trzy sesje równoległe – sesja specjalna dedykowana gospodarce o obiegu zamkniętym oraz sesja II, pt. „Zarządzanie w branży wod-kan” i sesja III – „Energetyka”.

Gospodarka o obiegu zamkniętym

W części ENVICON-u poświęconej circular economy, jako pierwsza wystąpiła Magda Gosk, dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami w Ministerstwie Środowiska, która na podstawie Krajowego Planu Gospodarki Odpadami wskazała kierunki rozwoju dla systemu gospodarki odpadami w Polsce. Również w tym wystąpieniu podkreślono, że należy modernizować instalacje MBP, idąc w kierunku doczyszczania odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki. W dalszej kolejności występowali Anders Wijkman, współprzewodniczący Klubu Rzymskiego, który omówił społeczne korzyści, jakie mogą wynikać z wprowadzenia w Polsce gospodarki o obiegu zamkniętym i Tomasz Styś z Instytutu Sobieskiego, który zaprezentował bilans odpadów komunalnych w naszym kraju, w odniesieniu do istniejących i planowanych instalacji do ich zagospodarowania. W tej sesji znalazła swoje miejsce także prezentacja przygotowana przez Carlę Charetti, z EurEau, w której omówiona została polityka wodna Unii Europejskiej w kontekście circular economy.

W ostatnim referacie Jakub Tyczkowski, prezes Zarządu REKOPOL Organizacji Odzysku, stwierdził m.in., że potrzebujemy działań, które zmienią postawy mieszkańców oraz jednej, lecz skutecznej instytucji, która będzie potrafiła skutecznie kontrolować system.

Tę sesję podsumowała dyskusja, w której oprócz prelegentów udział wzięli Jadwiga Rotnicka, przewodnicząca senackiej Komisji Środowiska i Kazimierz Borkowski, dyrektor zarządzający Fundacji Plastics Europe Polska.

Prawo wodne i energetyka

W sesji poświęconej branży wodociągowo-kanalizacyjnej przygotowany został szereg referatów, w tym m.in. prezentacje pt. „System zarządzania procesami w przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym”, autorstwa prof. Szymona Cyferta i prof. Grzegorza Bełza, reprezentujących uniwersytety ekonomiczne w Poznaniu i Wrocławiu, „Problem wspólnego pastwiska – jak zarządzać zasobami wodnymi?” wygłoszony przez prof. Małgorzatę Słodową-Hełpę z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu czy „Dylematy rozwoju przedsiębiorstw wodociągowych w Polsce”, zaprezentowany przez dr. Pawła Chudzińskiego szefa poznańskiego Aquanetu.

W tej części Kongresu nie mogło zabraknąć zagadnień związanych z projektowanymi zmianami w ustawie – Prawo wodne. Tematyka ta została podjęta w dwóch referatach, z których pierwszy przygotowany przez mec. Macieja Szambelańczyka (Kancelaria WKB) dotyczył pozataryfowych skutków, jakie projektowane zmiany regulacji prawnych miałyby przynieść samorządom i przedsiębiorstwom. Natomiast w drugim wystąpieniu, Piotr Ziętara, prezes Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Krakowie, odniósł się, do gorąco dyskutowanych w ostatnim czasie, finansowych konsekwencji zmian Prawa wodnego, w odniesieniu do przedsiębiorstw.

Równocześnie z sesją wodociągowo-kanalizacyjną odbywała się Sesja III – dedykowana zagadnieniom związanym z energetyką. W jej trakcie obok omówienia kierunków rozwoju energetyki w naszym kraju oraz wpływu polityki klimatycznej na energetykę zaprezentowany został także szereg innych interesujących zagadnień.

Między innymi, o szansach i zagrożeniach związanych ze spalaniem w kotłach wielopaliwowych biomasy wykorzystywanej przez energetykę mówił Ryszard Gajewski, prezes Zarządu Polskiej Izby Biomasy. Przed nim jednak głos zabrał Herbert Leopold Gabryś, przewodniczący Komitetu ds. Energii i Polityki Klimatycznej Krajowej Izby Gospodarczej.

W czasie tej sesji nie zabrakło też tematyki związanej z krajowym systemem wsparcia dla instalacji biomasowych – omówiła ją, odnosząc się do ustawy o odnawialnych źródłach energii, Katarzyna Sosnowska, reprezentująca Baker&McKenzie. Tematowi węgla i paliw niskoemisyjnych w odniesieniu do gospodarki komunalnej swoje wystąpienie poświęcił natomiast dr inż. Aleksander Sobolewski, dyrektor Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla.

Kwestie wpływu na środowisko działań związanych z odbudową mocy polskiego systemu elektroenergetycznego przedstawił z kolei dr inż. Stanisław Tokarski z Centrum Energetyki AGH.

Natomiast Grzegorz Wiśniewski, prezes Zarządu EC BREC Instytutu Energetyki Odnawialnej skupił się na perspektywach rozwoju energetyki prosumenckiej. Na relacjach pomiędzy biznesem a polityką klimatyczną, w kontekście zagrożeń i możliwości, skupił się z kolei dr hab. Zbigniew Karaczun profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, a wpływ odbudowy mocy polskiego systemu energoelektrycznego na środowisko był tematem wystąpienia dr. inż. Stanisława Tokarskiego.

Gospodarka o obiegu zamkniętym, ochrona powietrza i Forum RIPOK

Drugiego dnia trwania ENVICON-u odbyły się seminarium pt. „Polska droga do gospodarki o obiegu zamkniętym”, sesja V „Ochrona powietrza >>Niska emisja – poważny problem<<” oraz Forum RIPOK, które odbyło się w formule otwartego spotkania Rady RIPOK.

Seminarium poświęcone możliwościom wdrożenia w naszym kraju zasad circular economy spotkało się z dużym zainteresowaniem. Wśród szeregu ciekawych wystąpień można wyróżnić choćby wystąpienia Marcina Pluty, burmistrza miasta Brzeziny, który zaprezentował referat pt. „Gospodarka o obiegu zamkniętym w samorządach” i Kamili Musiatowicz, z organizacji Alter Eko, która przedstawiła „Polskie dobre praktyki w gospodarce o obiegu zamkniętym”. Podczas seminarium omawiano szereg tematów, w tym rozwiązania w zakresie gospodarowania odpadami z terenu blokowisk i obszarów wiejskich, przykład skojarzonego recyklingu organicznego i rola systemu EMAS w gospodarce o obiegu zamkniętym.

circular economy

Z kolei podczas sesji poświęconej ochronie powietrza mówiono m.in. o jakości powietrza w Polsce na tle Europy i Świata, wpływie tzw. niskiej emisji na zdrowie ludzi oraz o Krajowym Programie Ochrony Powietrza. Przeważały tu tematy związane z ograniczaniem niskiej emisji i możliwych działań na poziomie lokalnym, sprzyjających poprawie jakości powietrza.

Podczas Forum RIPOK wiele uwagi poświęcono roli regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w realizacji wymagań Unii Europejskiej w zakresie gospodarki odpadami. Omawiano także zagadnienia związane z energetycznym wykorzystaniem paliw alternatywnych w systemie ciepłowniczym oraz relacje pomiędzy instalacjami termicznego przekształcania i instalacjami do mechaniczno-biologicznego przekształcania odpadów.

Jubileuszowy ENVICON i ogromne zainteresowanie

Nieodzownym elementem Kongresu, który budzi wielkie zainteresowanie i emocje jest Gala ENVICON, podczas której wręczane są liczne nagrody dla osób i instytucji zaangażowanych w działalność na różnych polach ochrony środowiska. Tegoroczną Galę uświetnił koncert zespołu DeMono. A o randze wydarzenia jakim jest Międzynarodowy Kongres Ochrony Środowiska ENVICON świadczyć może zainteresowanie, z jakim spotkała się tegoroczna jego edycja – według danych organizatora, firmy Abrys – wzięło w nim udział 737 osób (Gala zgromadziła natomiast 785 osób).

fot. 2 x sozosfera.pl, 1 x Abrys

About the author

Piotr Strzyżyński

Piotr Strzyżyński

Absolwent kierunku geografia (specjalność kształtowanie i ochrona środowiska) na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytetu im Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przez długi czas współredagujący, a następnie prowadzący miesięcznik pt. „Przegląd Komunalny”. Obecnie osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, z głównym jej przejawem – portalem sozosfera.pl.
e-mail: piotr.strzyzynski@sozosfera.pl

 

partner medialny