Ambitne cele klimatyczne

Osiągnąć ambitne cele klimatyczne – Komisja Europejska proponuje przekształcenie gospodarki i społeczeństwa

W środę, 14 lipca br., Komisja Europejska przyjęła pakiet wniosków, aby dostosować politykę Unii Europejskiej (UE) w dziedzinie klimatu, energii, użytkowania gruntów, transportu i opodatkowania w taki sposób, aby obniżyć emisje gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55% do 2030 r. – w porównaniu z poziomami z 1990 r.

Takie obniżenie poziomu emisji w najbliższej dekadzie to zasadniczy warunek, który może sprawić, by Europa stała się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu do 2050 r. i wprowadziła w życie Europejski Zielony Ład – przekonuje KE. Wnioski przedstawione w minioną środę KE stanowią narzędzia prawodawcze, które służą realizacji celów zawartych w Europejskim prawie o klimacie oraz gruntownej transformacji naszej gospodarki i społeczeństwa zmierzającej do sprawiedliwej, ekologicznej i dostatniej przyszłości – zaznaczyła KE.

Kompleksowy i wzajemnie powiązany zbiór wniosków by osiągnąć ambitne cele klimatyczne

Przedstawione we środę wnioski w opinii KE, umożliwią niezbędne przyśpieszenie redukcji emisji gazów cieplarnianych w najbliższym dziesięcioleciu. Łączą one: zastosowanie systemu handlu uprawnieniami do emisji w nowych sektorach oraz zaostrzenie zasad obecnego unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, z większym wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych (OZE) i z wyższą efektywnością energetyczną. Do tego mają być dołączone: szybsze wprowadzanie niskoemisyjnych rodzajów transportu oraz niezbędnej dla nich infrastruktury i paliw, które je wspierają, dostosowanie polityki podatkowej do celów Europejskiego Zielonego Ładu, a także działania zapobiegające ucieczce emisji gazów cieplarnianych oraz narzędzia służące ochronie i rozwojowi naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla.

Zmiany w systemie handlu uprawnieniami do emisji by osiągnąć ambitne cele klimatyczne

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) decyduje o cenie emisji dwutlenku węgla i co roku obniża pułap emisji pochodzących z określonych sektorów gospodarki – tłumaczy KE. W ciągu ostatnich 16 lat udało się obniżyć emisje pochodzące z produkcji energii elektrycznej i energochłonnych gałęzi przemysłu o 42,6%. Tymczasem Komisja proponuje jeszcze większe obniżenie ogólnego pułapu emisji i zwiększenie rocznego tempa ich redukcji, a także stopniowe wycofywanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla lotnictwa oraz dostosowanie do światowego mechanizmu kompensacji i redukcji dwutlenku węgla dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA) oraz włączenie emisji z żeglugi po raz pierwszy do EU ETS. Aby rozwiązać problem braku redukcji emisji w transporcie drogowym i w budynkach, ustanowiono odrębny nowy system handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do dystrybucji paliwa dla transportu drogowego i budynków. Komisja wskazuje również, że proponuje również zwiększenie funduszu innowacyjnego i funduszu modernizacyjnego.

Aby uzupełnić znaczne wydatki na klimat w budżecie UE, państwa członkowskie powinny przeznaczać całość swoich dochodów z handlu uprawnieniami do emisji na projekty związane z klimatem i energią – zaznacza KE i dodaje, że specjalna część dochodów z nowego systemu dotyczącego transportu drogowego i budynków powinna łagodzić ewentualne skutki społeczne dla gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu znajdujących się w trudnej sytuacji.

Wspólny wysiłek redukcyjny

W rozporządzeniu w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego dla każdego państwa członkowskiego określono zaostrzone wartości docelowe w zakresie redukcji emisji w przypadku budynków, transportu drogowego i krajowego transportu morskiego, rolnictwa, a także odpadów i małych sektorów przemysłu. Biorąc pod uwagę różne sytuacje wyjściowe i możliwości poszczególnych państw członkowskich, wartości te opierają się na ich PKB na mieszkańca i są dostosowane w celu uwzględnienia efektywności kosztowej.

Działania w leśnictwie i rolnictwie by osiągnąć ambitne cele klimatyczne

Państwa członkowskie również ponoszą odpowiedzialność za usuwanie dwutlenku węgla z atmosfery – zaznacza KE i dodaje, że w rozporządzeniu w sprawie użytkowania gruntów, leśnictwa i rolnictwa ustanowiono ogólny cel UE dotyczący usuwania dwutlenku węgla przez naturalne pochłaniacze, odpowiadający 310 mln ton emisji CO2 do 2030 r. Komisja zaznacza, że docelowe poziomy krajowe będą wymagały od państw członkowskich dbania o naturalne pochłaniacze dwutlenku węgla i rozszerzania ich, aby osiągnąć powyższy cel. Do 2035 r. UE powinna dążyć do osiągnięcia neutralności klimatycznej w sektorach użytkowania gruntów, leśnictwa i rolnictwa, co dotyczy również emisji rolniczych innych niż CO2, takich jak emisje pochodzące ze stosowania nawozów i od zwierząt gospodarskich.

Z kolei strategia leśna UE ma na celu poprawę jakości, ilości i odporności lasów w Europie. Wspiera ona leśników i biogospodarkę leśną, a zarazem zapewnia zrównoważone pozyskiwanie i wykorzystywanie biomasy, chroni bioróżnorodność oraz zawiera plan zasadzenia trzech miliardów drzew w całej Europie do 2030 r. – wylicza KE.

Więcej energii z OZE i ambitne cele klimatyczne

Produkcja i zużycie energii odpowiadają za 75% emisji w UE, dlatego też przyśpieszenie przejścia na bardziej proekologiczny system energetyczny ma zasadnicze znaczenie. W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii zostanie ustalony zwiększony poziom docelowy, zgodnie z którym do 2030 r. 40% energii będzie należało produkować z OZE. Wszystkie państwa członkowskie przyczynią się do realizacji tego celu, a konkretne wartości docelowe zostaną zaproponowane w odniesieniu do wykorzystania energii z OZE w transporcie, ogrzewaniu i chłodzeniu, a także w budynkach i przemyśle. Aby osiągnąć cele w zakresie klimatu i środowiska, zaostrzono kryteria zrównoważoności w zakresie wykorzystania bioenergii, a wszelkie programy wsparcia dla bioenergii w państwach członkowskich należy opracowywać w sposób zgodny z zasadą wykorzystania kaskadowego biomasy drzewnej – zaznacza KE.

Wyższe cele w zakresie efektywności energetycznej by osiągnąć ambitne cele klimatyczne

Żeby ograniczyć ogólne zużycie energii, zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych i rozwiązać problem ubóstwa energetycznego, dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej określi bardziej ambitny i wiążący roczny cel dotyczący ograniczenia zużycia energii na szczeblu UE. Ten cel – jak przekonuje KE – wpłynie na sposób ustalania wkładów krajowych i prawie dwukrotnie zwiększy roczne zobowiązanie państw członkowskich w zakresie oszczędności energii. Sektor publiczny będzie zobowiązany do corocznej renowacji 3% swoich budynków, aby stymulować tzw. falę renowacji, tworzyć miejsca pracy oraz zmniejszać zużycie energii i koszty ponoszone przez podatników – dodają unijni urzędnicy.

Osiągnąć ambitne cele klimatyczne mają pomóc propozycje zmian w zakresie transportu drogowego

Uzupełnienie handlu uprawnieniami do emisji wymaga połączenia działań na rzecz rozwiązania problemu rosnących poziomów emisji w transporcie drogowym – zaznacza KE. Bardziej rygorystyczne normy emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych, mają zdaniem KE, przyśpieszyć przejście na mobilność bezemisyjną, dzięki wymogowi zmniejszenia średnich emisji z nowych samochodów o 55% od 2030 r. i o 100% od 2035 r. w porównaniu z poziomami z 2021 r. W rezultacie wszystkie nowe samochody rejestrowane od 2035 r. mają być bezemisyjne. Aby zagwarantować kierowcom możliwość ładowania pojazdów lub zakupu paliwa w niezawodnej sieci w całej Europie, zmienione rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych nałoży na państwa członkowskie wymóg zwiększenia zdolności ładowania proporcjonalnie do sprzedaży samochodów bezemisyjnych oraz wymóg instalacji punktów ładowania i tankowania na głównych autostradach w regularnych odstępach: co 60 km w przypadku ładowania energią elektryczną i co 150 km w przypadku tankowania wodoru.

Statki (także powietrzne) na celowniku KE

Według unijnych urzędników, paliwa lotnicze i morskie powodują znaczne zanieczyszczenia i dlatego wymagają specjalnych działań w celu uzupełnienia handlu uprawnieniami do emisji. Rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych nakłada wymóg, aby statki powietrzne i statki miały dostęp do czystej energii elektrycznej w głównych portach i na lotniskach. Inicjatywa ReFuelEU Aviation zobowiąże dostawców paliw do włączania coraz większych ilości zrównoważonych paliw lotniczych do paliw do silników odrzutowych uzupełnianych w portach lotniczych UE, w tym niskoemisyjnych paliw syntetycznych (tzw. e-paliw). Podobnie inicjatywa FuelEU Maritime będzie sprzyjać wprowadzaniu zrównoważonych paliw okrętowych i technologii bezemisyjnych dzięki ustanowieniu maksymalnego limitu emisji gazów cieplarnianych przez statki zawijające do portów europejskich.

Dostosowanie opodatkowania produktów energetycznych

System podatkowy dotyczący produktów energetycznych musi chronić i usprawniać jednolity rynek oraz wspierać zieloną transformację za pomocą odpowiednich zachęt. W ramach przeglądu dyrektywy w sprawie opodatkowania energii proponuje się dostosowanie opodatkowania produktów energetycznych do polityki UE w zakresie energii i klimatu, wspieranie czystych technologii oraz zniesienie przestarzałych zwolnień i stawek obniżonych, które obecnie zachęcają do stosowania paliw kopalnych. Nowe przepisy mają na celu ograniczenie szkodliwych skutków konkurencji podatkowej w dziedzinie energii, co przyczynić się ma do zabezpieczenia dochodów państw członkowskich z podatków ekologicznych, które są mniej szkodliwe dla wzrostu gospodarczego niż opodatkowanie pracy – przekonuje KE.

Mechanizm dostosowywania cen na granicach by osiągnąć ambitne cele klimatyczne …nie tylko w Europie

Ponadto nowy mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 wprowadzi cenę za emisje dwutlenku węgla w przypadku importu określonych produktów, aby zagwarantować, że ambitne działania w dziedzinie klimatu w Europie nie doprowadzą do ucieczki emisji gazów cieplarnianych. Dzięki temu obniżanie emisji w UE przyczyni się do globalnego spadku emisji, a nie do przenoszenia wysokoemisyjnej produkcji poza Europę. Celem tego mechanizmu jest również zachęcenie przemysłu spoza UE i partnerów międzynarodowych UE do podejmowania podobnych działań – stwierdza KE.

Społecznie sprawiedliwa transformacja

Wszystkie te wnioski ustawodawcze są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzupełniają – zapewnia KE i wskazuje, że ten wyważony pakiet i związane z nim dochody są potrzebne, aby zapewnić transformację, która sprawi, że Europa stanie się sprawiedliwa, proekologiczna i konkurencyjna, a ponadto przyniesie równomierny podział odpowiedzialności między różnymi sektorami i państwami członkowskimi, a w stosownych przypadkach zapewni dodatkowe wsparcie.

Chociaż w perspektywie średnio- i długofalowej korzyści wynikające z unijnej polityki klimatycznej wyraźnie przewyższają koszty tej transformacji, ta polityka może w ujęciu krótkoterminowym wywrzeć dodatkową presję na gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu – zauważa KE i dodaje, że w związku z tym rozwiązania proponowane w pakiecie pozwolą równomiernie rozłożyć koszty przeciwdziałania zmianie klimatu i przystosowania się do niej.

Nowy Fundusz Społeczny na rzecz Działań w dziedzinie Klimatu

Ponadto instrumenty ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych przynoszą dochody, które można ponownie zainwestować, aby pobudzić innowacje, wzrost gospodarczy i inwestycje w czyste technologie – przekonuje KE. Brukselscy urzędnicy dodają, że Nowy Fundusz Społeczny na rzecz Działań w dziedzinie Klimatu ma zapewnić państwom członkowskim specjalne środki finansowe, aby pomóc obywatelom w finansowaniu inwestycji w efektywność energetyczną, nowe systemy ogrzewania i chłodzenia oraz czystszą mobilność. Wspomniany fundusz byłby finansowany z budżetu UE w kwocie równej 25% spodziewanych dochodów z handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do paliw stosowanych w budynkach i transporcie drogowym. Ma on zapewnić państwom członkowskim finansowanie w wysokości 72,2 mld euro na lata 2025–2032 w oparciu o ukierunkowaną zmianę wieloletnich ram finansowych. Dzięki propozycji wykorzystania równoważnego finansowania ze strony państw członkowskich fundusz uruchomiłby 144,4 mld euro na społecznie sprawiedliwą transformację – wskazuje KE.

Osiągnąć ambitne cele klimatyczne bez nadmiernych zakłóceń

Korzyści wynikające z podjęcia natychmiastowych działań na rzecz ochrony ludzi i planety są oczywiste – podsumowuje KE i wylicza wśród nich: czystsze powietrze, chłodniejsze i bardziej proekologiczne miasta, zdrowsze społeczeństwo, niższe zużycie energii i niższe rachunki, a także nowe miejsca pracy w Europie, technologie i możliwości przemysłowe, więcej przestrzeni dla przyrody oraz zdrowszą planetę dla przyszłych pokoleń. Głównym wyzwaniem w związku z transformacją ekologiczną w Europie jest to, by jak najszybciej i jak najsprawiedliwiej zapewnić wszystkim korzyści i możliwości, które z niej wynikają. „Wykorzystując różne narzędzia polityczne dostępne na szczeblu UE, możemy zadbać o to, by tempo zmian było wystarczające, ale nie powodowało nadmiernych zakłóceń” – przekonuje KE.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

 

partner merytoryczny