Parlament Europejski (PE) zaproponował, jak sfinansować przejście na zrównoważoną gospodarkę, czyli na działalność gospodarczą proekologiczną i neutralną pod względem emisji CO2. Posłowie chcą przejścia na zrównoważoną działalność gospodarczą, która wzmocni konkurencyjność i zapewni wysokiej jakości miejsca pracy. Według eurodeputowanych wszystkie państwa członkowskie muszą stać się bardziej konkurencyjne pod względem gospodarczym i ekologicznym, a inwestycjom powinna przyświecać zasada niewyrządzania poważnych szkód. Ponadto zdaniem PE, inwestycje publiczne i prywatne muszą się uzupełniać, a to pozwoli wypełnić lukę inwestycyjną.
Przejście na zrównoważoną gospodarkę – niewiążąca rezolucja PE
W niewiążącej rezolucji w sprawie planu inwestycyjnego na rzecz zrównoważonej Europy oraz finansowania Europejskiego Zielonego Ładu, którą przyjęto w miniony piątek (13 listopada 2020 r.), stosunkiem głosów 471 do 134 (przy 83 głosach wstrzymujących się), europosłowie podkreślili, że jednym z celów planu powinno być zapewnienie przejścia na zrównoważoną działalność gospodarczą. Są oni zdania, że zielona transformacja powinna w głównej mierze służyć zmniejszaniu dotychczasowych i potencjalnie pogłębiających się różnic pomiędzy państwami członkowskimi, wzmacniać konkurencyjność oraz zapewniać wysokiej jakości miejsca pracy.
Przejście na zrównoważoną gospodarkę – zasada niewyrządzania poważnych szkód
Parlament Europejski wskazuje, że eurodeputowani są zgodni co do tego, że inwestycje publiczne należy realizować w oparciu o zasadę niewyrządzania poważnych szkód. Zasada ta dotyczy zarówno celów środowiskowych, jak i społecznych, w tym zredukowania różnic zarobków ze względu na płeć. Według posłów wyłącznie te programy krajowe i regionalne, w których tkwi największy potencjał osiągnięcia tych celów, powinny otrzymywać inwestycje publiczne. Dlatego też europosłowie chcą ujednolicić wskaźniki dla „zielonych inwestycji” i metodykę, za pomocą których można by dokonywać pomiaru skutków tych inwestycji. Zdaniem europejskich parlamentarzystów, aby inwestycje spełniały kryteria zielonej transformacji, należy uwzględnić też kryteria określone w rozporządzeniu w sprawie systematyki. Dodatkowo, krajowe plany odbudowy gospodarczej powinny być dostosowane do krajowych planów energetycznych i klimatycznych.
Przejście na zrównoważoną gospodarkę i plan odbudowy dla Europy po pandemii
Jak wskazuje PE, eurodeputowani pozytywnie odnoszą się do planu odbudowy dla Europy po pandemii COVID-19. Ponadto opracowano krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności, aby Unia Europejska (UE) mogła stać się neutralna pod względem klimatycznym do 2050 r. Cel ten zapisano w unijnym prawie klimatycznym. Ujęto w nim także cel pośredni na rok 2030 i zapewnienie przejścia na neutralną dla klimatu gospodarkę o obiegu zamkniętym (GOZ).
Europosłowie domagają się stopniowego odchodzenia od inwestycji publicznych i prywatnych w działalność gospodarczą, która jest szkodliwa dla środowiska przyrodniczego i skutkuje jego zanieczyszczeniem. Powinny być jednak dostępne rozwiązania alternatywne. Jednocześnie chcą oni uszanować prawo państw członkowskich do wyboru własnego koszyka energetycznego. Podkreślają także, że przy przejściu na neutralność klimatyczną należy utrzymać równe warunki działania przedsiębiorstw europejskich i gwarantować ich konkurencyjność. Ma to szczególne znaczenie w przypadku nieuczciwej konkurencji ze strony państw trzecich.
Przejście na zrównoważoną gospodarkę i wieloletnie ramy finansowe
Posłowie wątpią, czy do 2030 r. na realizację planu inwestycyjnego uda się uruchomić kwotę biliona euro, zważywszy na prognozy gospodarcze po kryzysie COVID-19 i chcą dowiedzieć się, jak do osiągania celów planu inwestycyjnego może przyczynić się nowy budżet długoterminowy UE (wieloletnie ramy finansowe – WRF). Posłowie obawiają się, że pod koniec kolejnego okresu obowiązywania WRF powstanie luka w inwestycjach ekologicznych. W związku z tym domagają się planów, które pozwolą temu zapobiec dzięki inwestycjom prywatnym i publicznym. Jednocześnie, posłowie wzywają Komisję Europejską do zapewnienia, by nowe WRF nie wspierały ani nie inwestowały w działania, które w dłuższej perspektywie byłyby szkodliwe dla środowiska.
Eurodeputowani podkreślają też, że inwestycje prywatne i publiczne muszą się uzupełniać i że nie powinno dochodzić do wypierania sektora prywatnego. Europosłowie z zadowoleniem przyjęli decyzję Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) o przeznaczeniu 50% jego operacji na działania w dziedzinie ochrony klimatu i zrównoważenia środowiskowego, począwszy od 2025 r. Sugerują też stosowanie podejścia oddolnego, a także uważają, że EBI powinien wspierać dialog pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym i koordynować współpracę z różnymi zainteresowanymi stronami.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl













