Komisja Europejska (KE) opublikowała 31 października br. sprawozdanie z postępów w działaniach na rzecz klimatu za 2024 r. Ze sprawozdania wynika, że emisje gazów cieplarnianych netto w Unii Europejskiej (UE) spadły w 2023 r. o 8,3% w porównaniu z rokiem poprzednim. Jest to największy roczny spadek od dziesięcioleci, z wyjątkiem 2020 r., kiedy to pandemia COVID-19 doprowadziła do redukcji emisji o 9,8%. Emisje gazów cieplarnianych netto są obecnie o 37% niższe niż w 1990 r., podczas gdy PKB wzrósł w tym samym okresie o 68%. Według KE świadczy to o ciągłym oddzieleniu emisji od wzrostu gospodarczego. Komisja zaznaczyła też, że UE jest na dobrej drodze do realizacji swojego zobowiązania do ograniczenia emisji o co najmniej 55% do 2030 r.
Emisje gazów cieplarnianych z instalacji energetycznych i przemysłowych i ich rekordowy spadek
Emisje gazów cieplarnianych z instalacji energetycznych i przemysłowych objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS) odnotowały w 2023 r. rekordowy spadek o 16,5%. Emisje w sektorze ETS są obecnie o około 47,6% niższe od poziomów z 2005 r. Jak wskazała KE, są też na dobrej drodze do osiągnięcia celu na 2030 r. wynoszącego 62%.
W ramach ETS-u emisje z produkcji energii elektrycznej i ogrzewania zmniejszyły się o 24% w porównaniu z 2022 r. Według KE, było to spowodowane wzrostem wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) w połączeniu z odejściem od węgla.
Natomiast emisje lotnicze wzrosły o 9,5%, kontynuując tendencję obserwowaną po pandemii COVID-19.
W 2023 r. ETS wygenerował dochody w wysokości 43,6 mld euro na inwestycje w działania w dziedzinie klimatu. 7,4 mld euro przeznaczono na fundusz innowacyjny i fundusz modernizacyjny, a resztę środków przekazano bezpośrednio państwom członkowskim – wskazała KE.
Z kolei emisje z budynków, rolnictwa, transportu krajowego, drobnego przemysłu i odpadów (objęte rozporządzeniem w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego) spadły w 2023 r. o ok. 2%. Redukcje wynikały z sektora budowlanego, który zmniejszył się o ok. 5,5%. Emisje z rolnictwa spadły o 2%, podczas gdy emisje z transportu spadły o mniej niż 1%.
Globalne emisje gazów cieplarnianych nie osiągnęły jeszcze szczytowego poziomu
Jednocześnie KE, podała, że naturalny pochłaniacz dwutlenku węgla w UE wzrósł w 2023 r. o 8,5%. Odwróciło to tendencję spadkową zostatniej dekady w sektorze użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa. Konieczne są jednak dalsze wysiłki, aby osiągnąć cele na 2030 r. – zaznaczyła KE.
Chociaż niniejsze sprawozdanie zawiera pozytywne informacje na temat redukcji emisji w UE, to w ubiegłym roku odnotowano również więcej katastrofalnych wydarzeń i ofiar śmiertelnych, spowodowanych zmieniającym się już klimatem. Tymczasem globalne emisje nie osiągnęły jeszcze szczytowego poziomu – zaznaczyła KE. Według KE, konieczne są dalsze działania, aby zapewnić osiągnięcie przez UE jej celów na 2030 r. i skierowanie się na właściwą drogę do osiągnięcia jej przyszłego celu na 2040 r. oraz celu na 2050 r., jakim jest zeroemisyjność netto. Komisja podkreśliła też, że UE musi również kontynuować swoje międzynarodowe zaangażowanie, począwszy od COP29 w przyszłym miesiącu, aby zapewnić, że jej międzynarodowi partnerzy również podejmą niezbędne działania.
Kluczowe znaczenie mają dalsze działania
Chociaż państwa członkowskie powoli poprawiają swoje wyniki w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i budowania odporności, kluczowe znaczenie mają dalsze działania – zaznaczyła KE. W 2023 r. Europa doświadczyła największych pożarów lasów, jakie kiedykolwiek odnotowano. Dotknęło ją też jedno z najbardziej mokrych lat w historii, poważnych fal upałów, powszechnych niszczycielskich powodzi i ciągłego wzrostu temperatur.
W ubiegłym roku UE aktywnie zaangażowała się we współpracę z partnerami międzynarodowymi w celu zintensyfikowania działań w dziedzinie ochrony klimatu.
Sprawozdanie z postępu prac w zakresie działań na rzecz klimatu uzupełnia roczne sprawozdanie na temat stanu unii energetycznej. Przedstawiono w nim postępy w realizacji celów UE w zakresie redukcji emisji zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną. W sprawozdaniu przedstawiono również najważniejsze osiągnięcia i ostatnie wydarzenia w walce ze zmianą klimatu. Obejmuje on rzeczywiste (historyczne) emisje i prognozowane przyszłe emisje dla każdego państwa członkowskiego oraz informacje na temat polityk i środków UE, finansowania działań w związku ze zmianą klimatu i przystosowania się do niej.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
