Współczesny profesjonalny klub sportowy to znacznie więcej niż tylko sztab szkoleniowy i zawodnicy. To sprawnie funkcjonujące przedsiębiorstwo, instytucja organizująca masowe wydarzenia, a nierzadko również prężnie działająca marka odzieżowa i e-commerce. Wraz z profesjonalizacją sportu rosną jednak obowiązki administracyjne – w tym te, które urzędy traktują z największą surowością: przepisy z zakresu ochrony środowiska. Działalność sportowa, utrzymanie obiektów oraz organizacja dni meczowych generują zauważalny ślad środowiskowy. Polskie i unijne przepisy są w tym zakresie jednoznaczne i traktują kluby sportowe na równi z innymi przedsiębiorstwami. Jakie dokładnie obowiązki środowiskowe muszą dziś spełniać organizacje sportowe?
BDO – znacznie więcej niż tylko wywóz odpadów z trybun
Fundamentem prawnym dla każdej organizacji jest rejestr BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami). Wielu działaczy błędnie zakłada, że kwestię odpadów w całości rozwiązuje umowa z operatorem stadionu czy hali. Tymczasem obowiązki klubu są znacznie szersze i obejmują m.in.: działalność handlową, e-commerce i dystrybucję gadżetów. Prowadzenie oficjalnego sklepu kibica – zarówno stacjonarnie, jak i w sieci – to dzisiaj nieodłączny element budowania marki i budżetu każdej organizacji. Jednak w świetle prawa, sprzedając koszulki, szaliki czy pamiątki, klub staje się „wprowadzającym produkty w opakowaniach”. Brak rejestracji tej gałęzi działalności w odpowiednim dziale BDO to obecnie jeden z najszybciej wyłapywanych błędów podczas krzyżowych kontroli urzędowych.
Odpady niebezpieczne, techniczne i zużyty sprzęt
Utrzymanie zaplecza treningowego, konserwacja nawierzchni oraz dbanie o obiekty generują specyficzne frakcje odpadów. Pod żadnym pozorem nie można ich wyrzucać do zwykłych pojemników na odpady komunalne. Należą do nich m.in. przepracowane oleje, smary, chemia warsztatowa, pojemniki pod ciśnieniem, a także opakowania po farbach do wyznaczania pól gry czy nawozach. Sporym wyzwaniem dla klubów jest również regularnie wycofywany zużyty sprzęt sportowy (często wykonany z trudnych w recyklingu kompozytów). To także zniszczone elementy infrastruktury – połamane krzesełka z trybun, stare wielkoformatowe banery reklamowe (PVC) czy uszkodzone siatki. Do tego dochodzą elektrośmieci: zepsute tablice wyników, świetlówki z hal czy sprzęt z gabinetów odnowy. Każda z tych frakcji wymaga przypisania odpowiedniego kodu odpadu, przekazania uprawnionemu odbiorcy i ścisłej ewidencji w BDO.
Odpady z dni meczowych, stref VIP i gastronomii
Organizacja wydarzenia sportowego z udziałem kibiców to nie tylko wyzwanie logistyczne, ale potężne obciążenie środowiskowe. Każdy mecz generuje tony odpadów, nad którymi organizator musi zapanować. Absolutnie nie sprowadza się to wyłącznie do posprzątania trybun po ostatnim gwizdku. Największą pułapką prawną jest zarządzanie masą jednorazowych opakowań z punktów gastronomicznych – kubkami po napojach, tackami, pojemnikami na fast-food-y oraz zaawansowanym cateringiem ze stref VIP. Tutaj do gry wchodzi rygorystyczna unijna dyrektywa SUP (single-use plastics). Do tego odpadowego bilansu dochodzą również inne zanieczyszczenia stricte eventowe. Mogą to być: tysiące ulotek rozdawanych przez sponsorów, pozostałości po wielkoformatowych oprawach meczowych, kartonowe klaskacze, konfetti czy jednorazowe gadżety promocyjne ze stref kibica.
KOBiZE – raportowanie niewidzialnych emisji
Kolejnym obowiązkiem, o którym zarządy klubów nierzadko dowiadują się dopiero w momencie kontroli lub otrzymania wezwania z urzędu, jest coroczna sprawozdawczość do KOBiZE (Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami) oraz powiązane z tym wyliczanie opłat za korzystanie ze środowiska wnoszonych do właściwego urzędu marszałkowskiego.
Wiele organizacji żyje w błędnym przekonaniu, że skoro nie prowadzą działalności przemysłowej i nie posiadają fabrycznych kominów, problem emisji ich nie dotyczy. Tymczasem codzienne, operacyjne funkcjonowanie klubu wiąże się z wprowadzaniem gazów i pyłów do powietrza z kilkunastu różnych, często bagatelizowanych źródeł.
Pojazdy służbowe i logistyka klubowa
Rozliczaniu w systemie podlega każdy litr spalonego paliwa. Dotyczy to nie tylko głównego autokaru pierwszej drużyny, ale całej floty: busów wożących grupy młodzieżowe czy sprzęt na mecze wyjazdowe, a także samochodów osobowych użytkowanych przez zarząd, pracowników biurowych oraz aut wziętych w leasing dla zakontraktowanych zawodników.
Sprzęt spalinowy i maszyny robocze
Codzienne utrzymanie zewnętrznych obiektów treningowych oraz infrastruktury wymaga użycia maszyn. Raportować należy emisje ze spalania paliw m.in. w traktorach, kosiarkach samojezdnych, polewaczkach czy spalinowych dmuchawach do liści.
Infrastruktura grzewcza
Potężnym źródłem „niewidzialnych” emisji jest zaplecze budynkowe. Pod lupę urzędników trafiają energochłonne systemy podgrzewania płyt boisk (często zasilane własnymi kotłami gazowymi lub olejowymi), kotłownie odgrzewające wodę w szatniach.
Prace warsztatowe i konserwacyjne
Zaliczamy do nich m.in. odrdzewianie i lakierowanie uszkodzonych elementów infrastruktury (np. barierek), procesy spawania w klubowym warsztacie, a nawet używanie rozpuszczalników czy specjalistycznych zmywaczy.
Ochrona środowiska a bezpieczeństwo finansowe klubu
Zarządzanie środowiskowe w sporcie to nie tylko kwestia budowania pozytywnego wizerunku. To przede wszystkim twarde zarządzanie ryzykiem finansowym i prawnym.
Urzędy i instytucje kontrolne potrafią dziś coraz skuteczniej krzyżować dane. Jeśli klub kupuje setki kartonów do wysyłki w e-commerce, a nie posiada wpisu w BDO jako wprowadzający opakowania – organy nadzoru mogą to łatwo zweryfikować podczas kontroli dokumentacji finansowej i odpadowej.
Brak corocznych sprawozdań do urzędów marszałkowskich, niekompletna ewidencja w BDO czy ignorowanie raportów KOBiZE grożą surowymi sankcjami. Kary administracyjne lub mandaty za zaniedbania w tym obszarze są niezwykle dotkliwe i mogą wynosić od kilkuset złotych do nawet 1 000 000 zł, co dla wielu organizacji może oznaczać poważne problemy z zachowaniem płynności finansowej.
Dlatego tak ważne jest, aby zarządy klubów miały pełną świadomość ciążących na nich obowiązków i dbały o bezbłędne prowadzenie dokumentacji, co stanowi najlepszą tarczę ochronną dla całej organizacji.
graf. na otwarcie Sozosfera/Canva AI (obrazek ilustracyjny)
Artykuł opublikowany w ramach współpracy z firmą Grupa EKOPRO – partnerem merytorycznym serwisu sozosfera.pl
