Analiza technologiczna pracy oczyszczalni ścieków w Żorach

Analiza technologiczna pracy oczyszczalni ścieków w Żorach

 

W artykule przedstawiono wyniki analizy pracy oczyszczalni ścieków w Żorach. Wykorzystując dostępne dane z monitoringu procesu technologicznego, dokonano charakterystyki procesu oczyszczania ścieków. Scharakteryzowano funkcjonowanie części biologicznej i osadowej oczyszczalni, przedstawiono parametry procesowe oraz omówiono efektywność pracy oczyszczalni. Na podstawie wyników badań laboratoryjnych porównano jakość ścieków dopływających do obiektu, scharakteryzowano ich wpływ na skuteczność oczyszczania w głównym ciągu technologicznym. Przeprowadzona analiza w aktualnym stanie funkcjonowania oczyszczalni miała na celu wskazanie przestrzeni do optymalizacji procesu technologicznego zorientowanej na poprawę parametrów pracy, jako element przygotowawczy do pełnienia przez oczyszczalnię kolejnych funkcji, tj. przetwarzania organiki kuchennej, oczyszczania wyselekcjonowanych ścieków technologicznych powstających w zlewni oczyszczalni oraz poprawy efektywności energetycznej obiektu.

  1. Wstęp

Podstawowym zadaniem oczyszczalni ścieków jest ochrona ekosystemów wodnych, tj. zintegrowane usuwanie z zanieczyszczonych ścieków związków biogennych, przede wszystkim związków węgla, azotu i fosforu metodami mechanicznymi i biologicznymi. Wybór właściwego układu usuwania i oczyszczania ścieków winien być poprzedzony dokładną analizą charakteru zabudowy, ukształtowania terenu oraz warunków hydrogeologicznych. Właściwa eksploatacja oczyszczalni ścieków polega na osiągnięciu odpowiedniego poziomu oczyszczania ścieków i realizacji procesu technologicznego zgodnie z przyjętą technologią. Wymaga to zatem dostosowania prowadzonych procesów oczyszczania ścieków do zmieniających się charakterystyk funkcjonalnych elementów oczyszczalni, w tym do niejednorodnego dopływu oraz składu ścieków.

Zaburzenia i niesprawności w pracy oczyszczalni ścieków powodują, że do ekosystemów wodnych wprowadzane są zwiększone ilości zanieczyszczeń. Istotnym elementem kontroli pracy oczyszczalni ścieków jest analiza wykonywanych na bieżąco badań próbek ścieków surowych i oczyszczonych i na tej podstawie określenie efektywności usuwania zanieczyszczeń.

Obserwacje i pomiary są podstawowymi elementami kontroli pracy oczyszczalni. Analiza wyników badań próbek ścieków pozwala na prowadzenie aktualnej analizy sprawności działania oczyszczalni ścieków, ocenę stanu technicznego obiektów i ewentualne podejmowanie czynności technologicznych, np. korekty parametrów technologicznych w poszczególnych stopniach układu technologicznego [1, 2]. W związku z powyższym, w pracy przeprowadzono analizę funkcjonowania oczyszczalni ścieków w Żorach w latach 2016–2017.

  1. Charakterystyka oczyszczalni ścieków w Żorach

Oczyszczalnia ścieków zlokalizowana jest w Żorach (woj. śląskie), na lewym brzegu rzeki Rudy w km 43 + 450 jej biegu. Oczyszczalnia technologicznie jest podzielona na części ściekową i osadową. Jest to oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna z beztlenową przeróbką osadów.

Część ściekowa podzielona jest na procesy mechanicznego i biologicznego oczyszczania ścieków. Procesy technologiczne wchodzące w skład oczyszczalni ścieków przedstawiono na rys. 1. W skład mechanicznej części oczyszczalni wchodzą następujące obiekty i urządzenia: stacja zlewna ścieków dowożonych i zbiornik ścieków dowożonych (ZBR); komora zbiorcza ścieków dopływających do oczyszczalni (K2); komora rozdzielcza ścieków przed stacją mechanicznego oczyszczania ścieków (KRH); zblokowana stacja mechanicznego oczyszczania ścieków (HUB); komora zbiorcza ścieków za stacją mechanicznego oczyszczania ścieków (KZH); pompownia główna (POG); piaskownik (PIA); osadniki wstępne (OWS).

Stamtąd ścieki trafiają do komór defosfatacji (DEF). Rozpoczyna się biologiczny etap oczyszczania z udziałem bakterii osadu czynnego wypełniającego DEFy. Tu ma miejsce wtórne uwalnianie fosforu przez bakterie do ścieków celem zintensyfikowania jego poboru na dalszych etapach oczyszczania. Następne procesy – denitryfikacja i nitryfikacja – mają na celu usunięcie związków azotu. Reakcje te zachodzą w osadzie czynnym reaktorów biologicznych (RBL), podzielonych na strefy beztlenową, przejściową i tlenową, zapewniającą odpowiednie warunki dla tych procesów. Główną rolę pełni tutaj stacja dmuchaw (SDM), której intensywność pracy zależy od sond tlenowych i sond mierzących potencjał redox.

Z komór tlenowych RBL ścieki trafiają do osadników wtórnych (OWT), gdzie dochodzi do rozdziału oczyszczonych już ścieków od osadu czynnego. Osad sedymentowany zawracany jest do komór defosfatacji, a jego nadmiar kierowany do części osadowej oczyszczania ścieków. Przeróbka i unieszkodliwianie osadów ściekowych odbywa się w dwóch zamkniętych wydzielonych komorach fermentacyjnych (WKF), z odzyskiem biogazu, do których podawany jest osad z osadników wstępnych oraz osad nadmierny po zagęszczeniu w zagęszczarce mechanicznej. Fermentacja metanowa prowadzona jest w warunkach mezofilowych w temp. 36-37°C, a uzyskany biogaz po odwodnieniu i odsiarczeniu jest wykorzystany do produkcji energii elektrycznej i cieplnej w jednostkach kogeneracyjnych. Istotnym elementem części gazowej jest powłokowy zbiornik biogazu i pochodnia do spalania nadmiaru gazu. Ustabilizowany osad poprzez zbiornik pośredni kierowany jest na prasę taśmową i dalej na zadaszone miejsce tymczasowego gromadzenia osadu, skąd jest wywożony celem dalszego zagospodarowania.

Analiza technologiczna pracy oczyszczalni ścieków w Żorach

Rys. 1. Schemat technologiczny oczyszczalni ścieków w Żorach. Opracowanie własne na podstawie materiałów własnych Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Żory [4].

  1. Analiza funkcjonowania oczyszczalni ścieków

Badania przeprowadzono w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Żorach. Oczyszczanie ścieków odbywa się zgodnie z warunkami zawartymi w pozwoleniu wodnoprawnym znak: IS.6341.3.2013.BP z dnia 1.03.2013 udzielonego przez Prezydenta Miasta Żory. Aktualny średni dobowy dopływ ścieków surowych do oczyszczalni wynosi 8186 m3/d. Tabela 1 zawiera bilans ładunków dopływających do oczyszczalni zgodnie z wartościami projektowymi oraz wartościami rzeczywistymi z roku 2014–2017.

Tab. 1. Parametry projektowe i parametry rzeczywiste ścieków dopływających do oczyszczalni w latach 2014–2017. Opracowanie własne.

Dane podstawowe

Parametry projektowe Parametry rzeczywiste

2014

2015 2016

20171)

RLM

69 791

Qśr,d, m3/d

9 596,0 7 980,0 7 832,0 8 186,0

8 515,0

Qh,max, m3/h

800,0 824,0

BZT5, kg/d

4 187,0 2 134,0 2 187,0 2 488,0

2 657,0

ChZT, kg/d

8 375,0 5 082,0 5 351,0 5 586,0

6 539,5

Zawiesiny ogólne, kg/d

4 536,0

2 204,0 2 681,0 2 980,0

4 138,0

Nog, kg/d

768,02)

993,0

898,0 855,0

894,0

935,03)

Pog, kg/d 126,0 94,0 90,0 279,0

119,0

1) do 23. lutego 2017 r.       2) Normalny ładunek azotu  3) Zwiększony ładunek azotu

Analiza parametrów pracy za rok 2016 wykazała nieznaczny wzrost ładunków zanieczyszczeń w ściekach surowych w porównaniu do poprzednich lat. Zaobserwowano wzrost takich wskaźników jak BZT5, ChZT oraz zawiesin ogólnych w zakresie od 4% do 35%. Z kolei ładunek azotu ogólnego w latach 2014–2015 oraz 2017 był wyższy niż w 2016 roku. W tym samym roku stwierdzono również ponad trzykrotny wzrost ładunku fosforu ogólnego w porównaniu do lat 2014–2015. Średniodobowy dopływ ścieków za lata 2014–2016 wynosi ok. 7999 m3/d i jest niższy o ok. 1597 m3/d od wartości projektowych. Średnioroczny ładunek BZT5 ścieków surowych w latach 2014–2017 zawierał się w przedziale od 2134 do 2657 kg/d (rys. 2). Najwyższą wartość odnotowano w 2017 roku.

Podobne wnioski wyciągnięto dla parametru określającego chemiczne zapotrzebowanie na tlen (ChZT) oraz ilość zawiesin ogólnych. Najwyższe stężenie ChZT w latach 2014–2017 wynosiło 768 g O2/m3. Z kolei maksymalne stężenie zawiesin ogólnych wynosiło 801 g/m3. Rozpiętość dobowych ładunków azotu ogólnego kształtowała się w zakresie od 474 do 1334 kg/d (rys. 3).

W przedstawionym okresie najniższe i najwyższe stężenie Nog w ściekach surowych wynosiło odpowiednio 57,9 oraz 163 g/m3. Wartości te stwierdzono w lipcu oraz w styczniu. Dobowy rozkład ładunku fosforu ogólnego kształtowała się między 24,4 (luty) a 266,5 kg/d (październik).

Rys. 2. ChZT, BZT5 oraz zawiesiny ogólne w ściekach dopływających do oczyszczalni w 2016 r. Opracowanie własne.

Zawartość związków biogennych w ściekach dopływających do oczyszczalni w 2016 r.

Rys. 3. Zawartość związków biogennych w ściekach dopływających do oczyszczalni w 2016 r. Opracowanie własne.

 

  • Bilans ilościowy ścieków

W okresie od 1 stycznia 2016 r. do 23 lutego 2017 r. oczyszczalnia w Żorach pracowała w warunkach typowych dla miejskich obiektów komunalnych, tj. przy zmiennych warunkach obciążeń hydraulicznych. Ilość ścieków dopływających do oczyszczalni wynosiła od Qd,min = 5157 do Qd,max = 14814 m3/d. Średniodobowe natężenie przepływu ścieków w tym okresie wynosiło Qd,śr = 8186 m3/d. Średnie obciążenie oczyszczalni stanowiło więc 85% obciążenia projektowego. Najmniej ścieków do oczyszczalni dopływało w styczniu 2016 r. (średnio 7700 m3/d) i 2017 r. (7860 m3/d), w maju i czerwcu 2016 r. (średnio 7486 m3/d). Największy przepływ ścieków odnotowano w lutym i marcu 2016 r. (8821 m3/d), grudniu 2016 r. (9049 m3/d) oraz lutym 2017 r. (9398 m3/d). Okresy o przepływie ścieków zbliżonym do Qd,śr, to zazwyczaj dni pogodne i bezchmurne. Z kolei powodem przekroczenia średniodobowego dopływu ścieków były duże opady deszczu oraz roztopy (rys. 4).

Natężenie dopływu ścieków do oczyszczalni

Rys. 4. Natężenie dopływu ścieków do oczyszczalni od 2016 r. do 23 lutego 2017 r. Opracowanie własne.

Rysunek 5 obrazuje rozkład prawdopodobieństwa występowania dopływu do oczyszczalni. W trakcie sporządzania bilansu często przyjmuje się jako obciążenie średnie wartość o sześćdziesięcioprocentowym prawdopodobieństwie występowania, natomiast prawdopodobieństwo 85–90% jako obciążenie maksymalne. W tym przypadku Qd,śr z prawdopodobieństwem 60% ustalono na 8130 m3/d oraz Qd,max – 9130 m3/d.

Rozkład prawdopodobieństwa dopływu ścieków do oczyszczalni w Żorach

Rys. 5. Rozkład prawdopodobieństwa dopływu ścieków do oczyszczalni w Żorach. Opracowanie własne.

 

  • Efektywność pracy oczyszczalni ścieków

Oczyszczalnia ścieków w Żorach została zaprojektowana tak, aby spełniać warunki pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego w dniu 1 marca 2013 r. przez Prezydenta Miasta Żory. Dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych wg pozwolenia wodnoprawnego [5] oraz wg Rozporządzenia Ministra Środowiska [6] zestawiono w tab. 2.

Analiza danych odnośnie wskaźników zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych wykazała, że przedmiotowa oczyszczalnia charakteryzuje się wysoką efektywnością oczyszczania ścieków ze związków organicznych (rys. 6).

Ładunek zanieczyszczeń organicznych wyrażony jako ChZT jest redukowany o około 92%, BZT5 o ponad 98%, natomiast zawiesin o około 96%. Podobnie wysoką efektywność oczyszczania obserwuje się dla związków fosforu, które redukowane są w niemal 99%.

Oczyszczalnia charakteryzuje się też dość dobrą efektywnością usuwania związków azotu. W tym przypadku efektywność usuwania wynosi 83%. Zaobserwowano bardzo niskie zawartości fosforu ogólnego w ściekach oczyszczonych, które wahały się od 0 do 0,2 mg P/dm3. Dopuszczalna wartość wskaźnika według pozwolenia wodnoprawnego oraz Rozporządzenia Ministra Środowiska wynosi 2 mg P/dm3.

Minimalną wartość zawiesin ogólnych oraz ChZT w ściekach oczyszczonych odnotowano w 2015 roku. Stwierdzono, że okresowo następuje pogorszenie efektywności usuwania związków azotu w oczyszczalni. Wynika to najprawdopodobniej z niskiego obciążenia ładunkiem zanieczyszczeń organicznych dopływających do oczyszczalni. Niski stosunek BZT5/Nog powoduje inhibicję wzrostu populacji mikroorganizmów denitryfikujących, przez co efektywność usuwania związków azotu obniża się, a na odpływie obserwuje się zwiększone stężenia azotu azotanowego.

Średnie stężenia zanieczyszczeń w ściekach surowych i oczyszczonych w 2016 roku

Rys. 6. Średnie stężenia zanieczyszczeń w ściekach surowych i oczyszczonych w 2016 roku oraz efektywność ich redukcji. Opracowanie własne.

Tab. 2. Dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych oraz jakość ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w latach 2014–2016. Opracowanie własne.

Wskaźnik

Jednostka 2014 2015 2016 Wartość dopuszczalna lub % redukcji
wg Rozporządzenia [6]

wg pozwolenia

wodnoprawnego [5]

BZT5

mg O2/ dm3 lub % redukcji 4 4 5 25

lub

70–90%

15

ChZT

mg O2/ dm3 lub % redukcji 40 38 52 125

lub

75%

125

Zawiesina ogólna

mg/ dm3 lub % redukcji 11,5 10,8 13,9 35

lub

90%

35

Azot ogólny

mg N/ dm3 lub % redukcji 14,8 15,1 14,7 15

lub

70–80%

15

Fosfor ogólny

mg P/ dm3 lub % redukcji 0,1 0,1 0,2 2

lub

80%

2

Stwierdzenie stężenia azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych, notowane na poziomie zbliżonym do wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym powoduje konieczność podjęcia działań mających na celu utrzymanie wskazanego parametru poniżej określonych progów (np. optymalizacja pracy komór biologicznych, dozowanie zewnętrznego źródła węgla organicznego).

Podstawowym warunkiem prawidłowego procesu rozkładu związków biogennych przez mikroorganizmy jest optymalny stosunek składników odżywczych. W praktyce eksploatacyjnej zależności pomiędzy wartościami podstawowych wskaźników jakości ścieków (BZT5, ChZT, OWO, Pog, Nog) pozwalają na ocenę podatności ścieków na rozkład biologiczny. Stopień usunięcia pierwiastków biogennych w głównej mierze zależy od jakości ścieków surowych dopływających do oczyszczalni ścieków (ChZT/BZT5, BZT5/OWO, ChZT/OWO, ChZT/Pog, ChZT/Nog, BZT5/Pog, BZT5/Pog, LKT/Pog).

Miarą biologicznego rozkładu zanieczyszczeń są proporcje ChZT/BZT5. Dobrą efektywność rozkładu obserwuje się zwykle, jeżeli stosunek tych parametrów jest mniejszy od 2. Wyższe wartości stosunku ChZT/BZT5 zmniejszają skuteczność procesu rozkładu biologicznego. Skutkiem obecności substancji opornych na biodegradację (ChZT/BZT5 >> 2) może być niewystarczająca denitryfikacja, a zatem podwyższone wartości azotanów, a także ChZT na odpływie. W praktyce eksploatacyjnej korzysta się także z zależności BZT5/OWO – ścieki biodegradowalne przy wartości parametrów od 1,8 do 2,5 oraz ChZT/OWO – ścieki biodegradowalne przy wartości parametrów od 2,5 do 4.

Stosunek ChZT/OWO pozwala na analizę właściwości chemicznych zanieczyszczeń. Wartość tego stosunku w ściekach maleje po procesach oczyszczania biologicznego. Ocenę skuteczności defosfatacji biologicznej można oszacować na podstawie stosunku zawartości łatwo rozkładalnych substancji organicznych do zawartości fosforu, tj. na podstawie stosunku BZT5/Pog. Przyjmuje się, że wartość ilorazu powinna wynosić co najmniej 20, a w przypadku ścieków niskoobciążonych powinna być równa lub większa 25.

W ściekach obecna jest odpowiednia ilość substancji łatwo rozkładalnych w stosunku do fosforu, jeżeli proporcja ChZT/Pog wynosi powyżej 40. Z kolei proces denitryfikacji przebiega najsprawniej, gdy stosunek BZT5/Nog jest wyższy od 4. Niekorzystny dla procesu denitryfikacji stosunek BZT5/Nog może powodować hamowanie procesu, a więc proces będzie częściowy, co z kolei powoduje wzrost azotanów na odpływie. Skutkiem pośrednim może być także intensywny rozwój bakterii nitkowatych oraz wysokie wartości ChZT/OWO na odpływie oczyszczalni. Denitryfikacja zachodzi bez zakłóceń, jeżeli stosunek ChZT/Nog wynosi od 5 do 10. Niskie wartości powodują zakłócenia w procesie i konieczność dozowania zewnętrznego źródła węgla organicznego [1, 7-9].

Na podstawie danych wyjściowych obliczono stosunek ChZT/BZT5, BZT5/Nog, BZT/Pog, ChZT/Nog, ChZT/Pog w ściekach dopływających do oczyszczalni oraz w ściekach mechanicznie oczyszczonych po osadniku wstępnym (tab. 3). W analizowanej oczyszczalni w ściekach przed osadnikiem wstępnym stosunek ChZT/BZT5 wynosił od 2,25 do 2,46, a po osadniku wstępnym od 2,25 do 2,48.

Analiza tego parametru pozwoliła na stwierdzenie, że efektywność procesu oczyszczania ścieków może zostać zakłócona na skutek obecności substancji trudno podatnych na rozkład biologiczny. Jedną z przyczyn może być np. szybki rozkład BZT5 w sieci kanalizacyjnej. Na przykład, w roku 2016 proporcja BZT5/Nog wzrosła z 2,9 do 3,2, natomiast proporcja ChZT/Nog wzrosła z 6,53 do 7,21. Stwierdzono ponadto, wysoką skuteczność procesu defosfatacji biologicznej. Wartość stosunku BZT5/Pog była wyższa od 25 w ściekach mechanicznie oczyszczonych, a wartość ChZT/Pog wyższa od 40 w ściekach zarówno surowych, jak i wstępnie oczyszczonych. Jedynie w 2016 roku proporcja ta wynosiła około 20. Świadczyć to może o braku wystarczającej ilości substancji łatwo rozkładalnych niezbędnych w procesie defosfatacji biologicznej (lotnych kwasów tłuszczowych).

Tabela 4. Proporcje związków biogennych w ściekach surowych i mechanicznie oczyszczonych. Opracowanie własne.

Rok

Rodzaj ścieków ChZT/BZT5 BZT5/Nog BZT5/Pog ChZT/Nog

ChZT/Pog

2014

Surowe

2,38 2,14 22,00 5,12

54,00

Mechanicznie oczyszczone

b.d.1)

2015

Surowe 2,45 2,43 24,30 5,96 59,50
Mechanicznie oczyszczone

b.d.1)

2016

Surowe 2,25 2,90 8,91 6,53 20,00
Mechanicznie oczyszczone 2,26 3,20 30,14 7,21

68,00

2017

Surowe 2,46 2,97 22,30 7,31 55,00
Mechanicznie oczyszczone 2,48 3,53 36,19 8,75

90,00

Wartość wymagana dla efektywnego oczyszczania ścieków

<2 >2,5
(optymalnie 4)
>20
(optymalnie 25)
5–10

>40

1) brak danych

 

  1. Podsumowanie

Analizę technologiczną pracy oczyszczalni ścieków w Żorach dokonano w oparciu o dane własne Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Żory Sp. z o.o. oraz dane autorów literatury przedmiotowej. Technologia oczyszczania ścieków oparta jest na systemie procesów mechaniczno-biologicznych wraz z beztlenową przeróbką osadów. Procesy biologicznego oczyszczania realizowane są w trzystopniowym układzie Bardenpho, natomiast powstający osad poddawany jest stabilizacji beztlenowej w wydzielonych komorach fermentacyjnych. Średniodobowy dopływ ścieków w latach 2014–2017 kształtował się na poziomie 8128 m3/d i był niższy o ok. 1468 m3/d od wartości projektowych. W analizowanych latach stwierdzono tendencję wzrostową ilości ścieków dopływających do oczyszczalni. Obecnie (dane z 2018 r.) obserwuje się zmniejszenie ilości dopływających ścieków, głównie wód przypadkowych, spowodowanych m.in. suszą, obniżeniem poziomu wód gruntowych oraz uszczelnianiem eksploatowanej sieci kanalizacyjnej. Na przełomie lat 2014–2017 zaobserwowano wzrost takich parametrów jak BZT5, ChZT oraz zawiesin ogólnych w zakresie od 4% do 35%. Pomimo wzrostu stężeń zanieczyszczeń oraz ilości oczyszczanych ścieków, oczyszczalnia spełnia wymagania dotyczące jakości ścieków odprowadzanych do odbiornika wymagane przez Rozporządzenie Ministra Środowiska oraz warunki pozwolenia wodnoprawnego. Ładunek ChZT, BZT5, zawiesin oraz fosforu ogólnego redukowane są w zakresie od 92 do 99%. W przypadku efektywności usuwania azotu ogólnego, redukcja początkowego stężenia wynosi 83%.

Przeprowadzona ocena wskaźników zanieczyszczeń oraz skuteczności ich redukcji miała na celu przygotowanie programu badawczego optymalizacji pracy części biologicznej oczyszczalni, ukierunkowanego na uzyskanie stężenia azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych podczas wprowadzania strumieni ścieków:

  • dowożonych z przemysłu chemicznego (znaczące stężenia związków organicznych oznaczonych jako ChZT);
  • pochodzących z instalacji przetwarzania organki kuchennej;
  • dopływających z instalacji odwadniania osadu przefermentowanego.

Planowane badania określą możliwość przyjęcia przez część biologiczną ww. strumieni oraz ocenią pracę komór biologicznych (np. rozkład stężenia wybranych wskaźników zanieczyszczeń) i kondycję osadu czynnego (obserwacje mikroskopowe, struktura osadu, ocena wskaźnikowa). Dodatkowo w czasie realizacji ww. programu badawczego prowadzone będą zadania związane z optymalizacją systemu sterowania pracą komór biologicznych przy wykorzystaniu pomiarów on-line. Oceniony zostanie także wpływ substratów na proces biologicznego oczyszczania ścieków, proces przeróbki osadów oraz zmiany w bilansie energii energetycznej kupowanej i wytwarzanej.

  1. Literatura
[1] Łomotowski J., Szpindor A. 2002. Nowoczesne systemy oczyszczania ścieków. Wyd. Arkady, Warszawa.

[2] Heidrich Z., Witkowski A., 2015. Urządzenia do oczyszczania ścieków – projektowanie, przykłady obliczeń. Seidel-Przywecki Sp. z o.o., Warszawa.

[3] Dymaczewski Z. 2011. Poradnik eksploatatora oczyszczalni ścieków. Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych. Oddział Wielkopolski, Poznań.

[4] Materiały własne Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Żory Sp. z o.o.

[5] Decyzja Prezydenta Miasta Żory IS.6341.3.2013.BP z dnia 1 marca 2013 r.

[6] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2014 poz. 1800).

[7] Smyk J., Ignatowicz K., Piekarski J. 2017. Analiza zmian udziału frakcji ChZT w procesie denitryfikacji z zewnętrznym źródłem węgla. Rocznik Ochrona Środowiska, Vol. 19:760-776.

[8] Kowalski T. 1989. Analiza chemicznych i biochemicznych właściwości zanieczyszczeń występujących w ściekach. Ochrona Środowiska. Vol. 1(38):13-16.

[9] Miksch K., Sikora J. 2018. Biotechnologia ścieków, Wyd. PWN, Warszawa.

[10] Consulting Inżynieria Technologia (2006), Projekt budowlano-wykonawczy. Technologia cz.1. Kompleksowe uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Żorach. Rozbudowa i przebudowa oczyszczalni ścieków w Żorach.

 

dr inż. Dariusz Zdebik, mgr inż. Piotr Zawadzki, Główny Instytut Górnictwa w Katowicach, Zakład Ochrony Wód

mgr inż. Michał Pieczonka, Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Żorach

 

seidel-przywecki forum eksploatatora Artykuł pochodzi z dwumiesięcznika „Forum Eksploatatora”; (6/2018 listopad/grudzień 2018). Tekst opublikowany w ramach współpracy z Wydawnictwem Seidel-Przywecki Sp. z o.o.

reklama

reklama

 

reklama

reklama

reklama