Zapobieganie uciążliwości zapachowej

Zapobieganie uciążliwości zapachowej a przedsięwzięcia sektora rolnictwa – projekt ustawy

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono projekt ustawy o minimalnej odległości dla planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstania uciążliwości zapachowej. Jako uzasadnienie planowanych regulacji Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje konieczność zmniejszenia konfliktów społecznych i negatywnych zjawisk zdrowotnych, wywołanych uciążliwością zapachową, czego do tej pory nie udało się załatwić innymi aktami prawnymi.

Nowa regulacja jest, zdaniem projektodawców, jak najbardziej uzasadniona, spełnia oczekiwania społeczne oraz poprawi sytuację ekonomiczną właścicieli działek sąsiadujących ze źródłem uciążliwości zapachowej przez wzrost wartości ich nieruchomości.

Zapobieganie uciążliwości zapachowej a „planowane przedsięwzięcie”

W rozumieniu projektu ustawy, przedsięwzięciem sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzkiem powstawania uciążliwości zapachowej, zwanym dalej „planowanym przedsięwzięciem”, jest wyłącznie przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt polegające na budowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w liczbie:

– nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP),

– mniejszej niż 210 DJP, jeżeli w odległości mniejszej niż 210 m od tego przedsięwzięcia istnieje inne przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP lub projektowane jest powstanie innego przedsięwzięcia w zakresie chowu lub hodowli zwierząt, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, w stosunku do którego wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję o pozwoleniu na budowę albo postępowanie w sprawie wydania choćby jednej z tych decyzji zostało wszczęte i niezakończone, lub dokonano zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, a łączna liczba DJP dla wszystkich przedsięwzięć wynosi nie mniej niż 210 DJP.

Warto zaznaczyć, że DJP wyznaczane są na podstawie współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 60 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. DzU z 2021 r. poz. 247, z późn. zm.).

Przy planowaniu przedsięwzięć ważne uwzględnienie liczby DJP

Przy ustalaniu, czy dane przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt należy zaliczyć do planowanego przedsięwzięcia, dla którego istnieje konieczność określenia minimalnej odległości, należy uwzględnić liczbę DJP tego przedsięwzięcia oraz liczbę DJP wszystkich usytuowanych w odległości mniejszej niż 210 m od tego przedsięwzięcia istniejących lub projektowanych przedsięwzięć w zakresie chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, przy czym projektowane przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt to takie, w stosunku do którego wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję o pozwoleniu na budowę albo wszczęto postępowanie w sprawie wydania tych decyzji, lub dokonano zgłoszenia albo skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.

Planujący omawiane przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt uwzględnia liczbę DJP istniejących i projektowanych przedsięwzięć, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, znajdujących się w odległości mniejszej niż 210 m od planowanego przedsięwzięcia. Liczbę DJP dla przedsięwzięć, co oznacza domyślnie maksymalną deklarowaną obsadę inwentarza, uzyskuje z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o pozwoleniu na budowę, o ile były wydane, a w przypadku braku tych decyzji bądź nieujęcia informacji o obsadzie inwentarza, wyrażonej w DJP w tych decyzjach albo istnienia wątpliwości co do większej obsady inwentarza niż deklarowana w decyzjach, bierze się pod uwagę faktyczną obsadę inwentarza wyrażoną w DJP.

Minimalna odległość i zapobieganie uciążliwości zapachowej

Zgodnie z projektem ustawy, planowane przedsięwzięcie sytuuje się w odległości nie mniejszej niż minimalna odległość od:

1) rzutu poziomego budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa;

2) rzutu poziomego budynku użyteczności publicznej;

3) rzutu poziomego budynku mieszkalnego gospodarstwa agroturystycznego, zaliczanego do działalności związanej z zakwaterowaniem, dla której kod PKD to 55.20.Z, o której mowa w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – DzU poz. 1885, z późn. zm.);

4) linii rozgraniczających tereny przeznaczone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację zabudowy, o której mowa w pkt. 1-3;

5) granicy obszaru uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej;

6) granicy obiektu sportowego;

7) granicy terenu rekreacyjno-wypoczynkowego, z wyłączeniem kurhanu, pomnika przyrody oraz terenu zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 2 Ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. DzU z 2020 r. poz. 2052);

8) granicy parku narodowego i jego otuliny;

9) granicy parku kulturowego określonego w uchwale rady gminy o utworzeniu parku kulturowego.

Jednocześnie przez budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalne gospodarstwa agroturystycznego należy rozumieć poza istniejącymi budynkami również planowane budynki, w stosunku do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano zgłoszenia budowy, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu.

Minimalna odległość wyrażona jest w metrach i jest równa:

1) liczbie DJP – w przypadku chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP i nie większej niż 500 DJP;

2) 500 – w przypadku chowu lub hodowli zwierząt w liczbie równej lub większej niż 500 DJP.

Wyłączenia dotyczące rolników indywidualnych

Projekt ustawy zawiera wyłączenia dla rolników indywidualnych. W przypadku planowanego przedsięwzięcia w liczbie mniejszej niż 210 DJP, realizowanego przez rolnika indywidualnego, o którym mowa w art. 6 Ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. DzU z 2020 r. poz. 1655, z późn. zm.), w tym prowadzącego działalność gospodarczą, nie należy sumować innych przedsięwzięć w zakresie chowu lub hodowli zwierząt usytuowanych w odległości mniejszej niż 210 m od tego przedsięwzięcia. W przypadku, gdy w odległości mniejszej niż 210 m od planowanego przedsięwzięcia jest usytuowane lub jest projektowane przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt realizowane przez rolnika indywidualnego, to planujący przedsięwzięcie uwzględnia liczbę DJP przedsięwzięcia rolnika indywidualnego, o ile jest ona większa niż 40 DJP.

W sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie sytuuje się na nieruchomości, na której istnieje lub jest projektowany budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących wyznaczania minimalnej odległości planowanego przedsięwzięcia od tych budynków.

Zasada związania organów administracji przepisami dotyczącymi minimalnej odległości

W projekcie ustawy zawarto informację, które organy administracji są zobligowane do stosowania jej przepisów. Minimalną odległość uwzględniają:

1) organy gminy – przy sporządzaniu i uchwalaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ich zmian;

2) wojewoda – przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

3) organy gminy i wojewoda – przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy;

4) organy administracji architektoniczno-budowlanej – przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przy ocenie zasadności wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania;

5) organy związku metropolitalnego – przy sporządzaniu oraz uchwalaniu ramowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związku metropolitalnego albo jego zmiany;

6) organy nadzoru budowlanego – w zakresie postępowań, o których mowa w art. 48, art. 50 i art. 71a Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane;

7) organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach – przy wydawaniu tych decyzji.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego minimalną odległość wyznacza się jako najkrótszy odcinek między linią rozgraniczającą teren przeznaczony na planowane przedsięwzięcie a budynkami, obszarami, obiektami, terenami i parkami, o których mowa w art. 3 ust. 1 projektu ustawy.

Zgoda na niestosowanie minimalnej odległości a zapobieganie uciążliwości zapachowej

W projekcie ustawy zawarto wyłączenie od zasady stosowania minimalnej odległości. Dopuszcza ona możliwość usytuowania planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna odległość od budynków mieszkalnych albo budynków o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, lub budynków mieszkalnych gospodarstw agroturystycznych, pod warunkiem uzyskania zgody wszystkich właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości, na których są usytuowane budynki, na realizację planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna.

W przypadku gdy w odległości mniejszej niż 210 m od planowanego przedsięwzięcia znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, planujący przedsięwzięcie w odległości mniejszej niż minimalna odległość musi uzyskać zgodę od wszystkich właścicieli lokali znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Co musi zawierać zgoda na niestosowanie minimalnej odległości?

Według projektowanych przepisów, zgoda na realizację planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna musiałaby zawierać imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości oraz podmiotu planującego nieruchomość, nazwę planowanego przedsięwzięcia, informację o liczbie DJP planowanego przedsięwzięcia, rodzaju inwentarza planowanego przedsięwzięcia, określenie odległości mniejszej niż minimalna, której dotyczy zgoda, oznaczenie nieruchomości, na której będzie usytuowane planowane przedsięwzięcie, ze wskazaniem numeru księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona, oraz oznaczenie nieruchomości, której dotyczy zgoda, ze wskazaniem numeru księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona. Zgoda taka miałaby być udzielana na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jest ona uwzględniana na wszystkich etapach procesu inwestycyjnego. Na wniosek organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje się wpisu zgody do księgi wieczystej nieruchomości, której właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości udzielił zgody.

W przypadku udzielania zgody przez właścicieli lokali stanowiących odrębną własność samodzielnych lokali mieszkalnych, o których mowa w Ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. DzU z 2020 r. poz. 1910 oraz z 2021 r. poz. 11), zgoda musi zostać udzielona przez właściciela każdego lokalu i nie można zastąpić jej uchwałą wspólnoty mieszkaniowej.

Zaświadczenie o niezrealizowaniu przedsięwzięcia

Właściciel nieruchomości albo użytkownik wieczysty nieruchomości, który udzielił zgody, lub jego następca prawny mogą – na wniosek skierowany do właściwego organu – żądać zaświadczenia o niezrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia, w przypadku gdy:

1) w terminie 2 lat od dnia doręczenia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania planowanego przedsięwzięcia nie dokonano tej zmiany,

2) w terminie 10 lat od dnia uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie albo nie dokonano skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy,

3) w terminie określonym w art. 72 ust. 3 albo 4 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.i.o.ś.) nie wystąpiono z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę albo nie dokonano skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania,

– co stanowi podstawę do wykreślenia wpisu z księgi wieczystej.

Wnioski wolne od opłat skarbowych

Podstawę do wykreślenia wpisu stanowi również zaświadczenie o fakcie prawomocnego uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który wydaje organ właściwy do jej wydania, na wniosek właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości, który udzielił zgody, lub jego następcy prawnego.

Wnioski o wpis do księgi wieczystej organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także wnioski właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości, który udzielił zgody, lub jego następcy prawnego są wolne od opłat sądowych.

W przypadku gdy właściciel nieruchomości albo jej użytkownik wieczysty, który udzielił zgody, lub jego następca prawny chce odłączyć część nieruchomości objętej księgą wieczystą, w której ujawniony jest wpis zgody, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na jego wniosek, wydaje zaświadczenie o nieobjęciu tej części nieruchomości zgodą.

Zmiany dotyczące decyzji środowiskowych

Wprowadzenie przepisów dotyczących minimalnej odległości dla planowanego przedsięwzięcia w celu zapewnienia spójności przepisów wiąże się z koniecznością nowelizacji u.i.o.ś. W powyższej ustawie wprowadza się następujące zmiany:

1) dodaje się art. 72b umożliwiający podmiotowi planującemu realizację przedsięwzięcia w zakresie chowu lub hodowli zwierząt, na wniosek zawierający oznaczenie nieruchomości, na której będzie usytuowane planowane przedsięwzięcie, i wskazanie obszaru w odległości 210 m od planowanego przedsięwzięcia, pozyskanie informacji o liczbie DJP w poszczególnych zrealizowanych lub planowanych przedsięwzięciach w zakresie chowu lub hodowli zwierząt w odległości do 210 m od planowanego przedsięwzięcia od powiatowego lekarza weterynarii, kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organu administracji architektoniczno-budowlanej lub organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy;

2) w art. 74 w ust. 1 dodaje się pkt 9 dotyczący konieczności dołączenia do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej, o którym mowa w projektowanej ustawie, dodatkowo:

a) zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna odległość, o ile została udzielona,

b) informacji o istniejących i projektowanych przedsięwzięciach polegających na chowie lub hodowli zwierząt w odległości mniejszej niż 210 m od planowanego przedsięwzięcia,

c) mapy, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś., na której należy uwzględnić obszar powstały przez wyznaczenie minimalnej odległości,

d) mapy, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a u.i.o.ś., na której należy wyznaczyć minimalną odległość;

3) w art. 82 w ust. 1 dodaje się pkt 7 stanowiący, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ w przypadku planowanych przedsięwzięć, o których mowa w projektowanej ustawie, określa zakres zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna, o której mowa w projektowanej ustawie, o ile została udzielona, i wskazuje podmiot, który jej udzielił;

4) w art. 84 dodaje się ust. 1b stanowiący, że w przypadku planowanych przedsięwzięć, o których mowa w projektowanej ustawie, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa zakres zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż minimalna, o której mowa w projektowanej ustawie, o ile została udzielona, i wskazuje podmiot, który jej udzielił.

Zapobieganie uciążliwości zapachowej, czyli planowane wejście w życie ustawy i przepisy przejściowe

Wejście w życie ustawy jest planowane na 1 stycznia 2022 r., a projekt ustawy zawiera przepisy przejściowe wskazujące na terminy, od kiedy należy stosować regulacje zawarte w ustawie.

Przepisy przejściowe stanowią, że do planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej, w stosunku do którego w terminie do 5 lat przed wejściem w życie ustawy wydano decyzję o warunkach zabudowy, przepisów ustawy nie stosuje się. Zatem w przypadku gdy planujący przedsięwzięcie w zakresie chowu lub hodowli zwierząt, dla którego jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajduje się na etapie jego planowania, wszczął postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzja taka została wydana albo wszczął postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wówczas zastosowanie znajdą przepisy projektowanej ustawy, oczywiście po zakończeniu procesu legislacyjnego przyjęciem omawianej ustawy.

W przypadku gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy, jest dopuszczone usytuowanie planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej, do tego przedsięwzięcia przepisów ustawy się nie stosuje.

Przepisów ustawy nie stosuje się również do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, w stosunku do którego przed dniem wejścia w życie ustawy dokonano wyłożenia.

Opracowano na podstawie projektu ustawy i uzasadnienia projektu dostępnych na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Agnieszka Masłowska-Gądek

Agnieszka Masłowska-Gądek

radca prawny, doradca podatkowy, doświadczony trener-praktyk. Absolwentka prawa stacjonarnego na Uniwersytecie Jagiellońskim, aplikacji radcowskiej przy OIRP w Krakowie oraz studiów podyplomowych Zamówienia publiczne na Wydziale Zarządzania AGH. Od 2013 r. radca prawny, od 2016 r. doradca podatkowy, w latach 2008-2014 pracownik samorządowy (prawnik w Wydziale Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa), od 2012 r. trener szkoleń prawnych (specjalizacja: prawo administracyjne, szeroko pojęte prawo ochrony środowiska, prawne aspekty procesu inwestycyjno-budowlanego). Aktualnie prowadzi indywidualną Kancelarię Radcy Prawnego, Doradcy Podatkowego w Krakowie, www.kancelariamaslowska.pl, radca.am@gmail.com.

partner merytoryczny

reklama

 

partner merytoryczny

reklama