Kolejnym sposobem, w jaki organ administracji może zakończyć postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem przedsiębiorcy o wydanie interesującej go decyzji z zakresu ochrony środowiska, jest umorzenie postępowania. Podobnie, jak w przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania, również i w tej sytuacji brakuje merytorycznego rozstrzygnięcia organu, a więc pozwolenia czy zezwolenia, w którym określone zostałyby prawa i obowiązki przedsiębiorcy, np. rodzaj i warunki emisji, zgoda na wycinkę drzewa czy warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, albo też nastąpiłaby odmowa ich określenia. Umorzenie postępowania administracyjnego wskazuje, że w przekonaniu organu dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, a wydanie decyzji merytorycznej – niemożliwe.
Wszczęcie postępowania administracyjnego
Aby postępowanie mogło zostać umorzone, musi dojść do jego wszczęcia, a więc do przystąpienia przez organ do merytorycznego rozpoznania złożonego przez przedsiębiorcę wniosku. Organ sprawdza zatem kto dany wniosek złożył i czy podmiot ten jest do tego uprawniony. Organ weryfikuje też o co wniesiono i na jakiej podstawie prawnej, bada również czy to co zostało wnioskiem objęte mieści się w treści normy prawnej, stanowiącej podstawę jego sporządzenia. Jeśli w którymkolwiek momencie postępowania organ dojdzie do przekonania, że w prowadzonym postępowaniu doszło do trwałej i nieusuwalnej przeszkody uniemożliwiającej dalsze jego prowadzenie – a w konsekwencji niemożliwości wydania decyzji – umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe. To właśnie ta trwałość przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania, odróżnia umorzenie postępowania od jego zawieszenia, w trakcie którego – co do zasady – przeszkody uniemożliwiające procedowanie danej sprawy administracyjnej, mogą zostać usunięte.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego
Tak więc bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to sytuacja, w której brakuje przedmiotu lub podmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy administracyjnej, będącej konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego. Może mieć ona charakter pierwotny, gdy po wszczęciu postępowania administracyjnego okaże się, że w dacie jego wszczęcia nie istniała sprawa administracyjna, którą organ administracji miałby rozstrzygnąć. Może też mieć charakter następczy, gdy już w toku postępowania odpadają przesłanki decydujące o dopuszczalności jego prowadzenia.
Co do zasady oczywiście, organ nie powinien wszczynać bezprzedmiotowego postępowania, jednak niedostrzeżenie pewnych kwestii na etapie jego wszczęcia nie oznacza, że nie mogą być one dostrzeżone później, w toku czynności procesowych. W takim wypadku organ prowadzący to postępowanie jest obowiązany wydać decyzję o jego umorzeniu.
Z bezprzedmiotowością możemy mieć do czynienia m.in. w sytuacji gdy przestał istnieć sam wnioskodawca, a nie znajdują zastosowania żadne przepisy dotyczące następstwa prawnego. o bezprzedmiotowości można też mówić, gdy uchyleniu uległ przepis. w oparciu o który wnioskodawca domaga się wydania określonej decyzji. Podobnie będzie w sytuacji gdy organ doszedł do wniosku, że przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko i nie ma podstaw do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wycofanie wniosku przez przedsiębiorcę
W praktyce może dojść również do sytuacji, w której zainteresowany uzyskaniem określonej decyzji przedsiębiorca już po wszczęciu postępowania, zmieni zdanie i nie będzie chciał nadal ubiegać się o wydanie decyzji. Będąc dysponentem postępowania wszczynanego na wniosek, aż do zakończenia postępowania, a więc do czasu wydania ostatecznej decyzji przez organ II instancji, może on swój wniosek wycofać i zrezygnować z chęci uzyskania określonej treści decyzji. Cofnięcie wniosku, w postępowaniu wnioskowym, sprawia, że organ nie ma innego wyjścia, jak postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Trudno bowiem wyobrazić sobie zasadność wydawania decyzji w przypadku, gdy sam adresat uprawnień przestał być nimi zainteresowany.
Decyzja administracyjna
Do umorzenia postępowania administracyjnego dochodzi w drodze decyzji administracyjnej, a przedsiębiorcy przysługuje możliwość jej zakwestionowania w drodze odwołania. Nie jest bowiem wykluczone, że będzie on miał odmienne zdanie, co do zasadności dalszego prowadzenia postępowania, a ewentualny brak decyzji merytorycznej w sprawie może stanowić dla niego zbyt duże ryzyko.
I choć decyzja o umorzeniu kończy dane postępowanie administracyjne, to zmiana okoliczności i ustanie przesłanek leżących u podstaw umorzenia, pozawala przedsiębiorcy na ponowne wystąpienie z wnioskiem, mimo że formalnie w sprawie już raz rozstrzygnięcie zostało wydane, jednak nie merytoryczne.
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
Artykuł został opublikowany w ramach współpracy z Kancelarią Ochrony Środowiska
