Członkowie Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych (PZPTS) zaapelowali o podjęcie dialogu i wypracowanie wytycznych dotyczących kwalifikacji produktów i opakowań z tworzyw sztucznych jako produktów i opakowań wielokrotnego użytku. Chodzi o spełnienie wymogów, jakie określa tzw. ustawa SUP.
Ustawa SUP i ograniczenie użycia produktów jednorazowego użytku z plastiku
W ostatnich miesiącach przedsiębiorcy będący producentami lub importerami produktów z tworzyw sztucznych, oferowanych jako produkty wielorazowego użytku, doświadczają licznych kontroli ze strony wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska (WIOŚ) na polecenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) – podkreślono w informacji przekazanej przez PZPTS. Kontrole te weryfikują, czy przedsiębiorcy nie dopuszczają się naruszenia regulacji wprowadzonych Ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw (tzw. ustawa SUP).
Organizacja przypomniała, że ww. ustawa implementowała do polskiego porządku prawnego tzw. dyrektywę SUP. Mowa o Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 155, str. 1). Jej celem jest ograniczenie użycia określonych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i ostatecznie ograniczenie ilości odpadów powstałych z tych produktów.
Niepokojące przypadki kwestionowania kwalifikacji produktów z tworzyw sztucznych
Organizacja zaznaczyła, że potępia wszelkie działania stanowiące próbę obejścia obowiązujących przepisów prawnych. Potwierdziła też, że działania kontrolne są potrzebne. Zaznaczyła jednak, że w przypadku kontroli związanych z przestrzeganiem „ustawy SUP”, PZPTS obserwuje określone problemy. Są to np. niepokojące przypadki kwestionowania kwalifikacji produktów z tworzyw sztucznych jako tych wielokrotnego użytku, pomimo przedstawiania przez kontrolowanych przedsiębiorców dokumentacji potwierdzającej, że ich produkty nadają się do wielokrotnego użytku. Związek zasygnalizował też różnice w praktyce uznania produktów (opakowań) jako nadających się do wielokrotnego użytku pomiędzy poszczególnymi organami kontrolnymi.
Związek wskazał przy tym, że zarówno dyrektywa SUP, jak i ustawa SUP, nie definiują pojęcia produktów wielorazowego użytku, które nie są objęte ograniczeniami wynikającymi z ww. regulacji. Organizacja zaznaczyła też, że przepisy nie wskazują jasno, jak oceniać czy dany produkt (opakowanie) spełnia przesłanki pozwalające na uznanie danego produktu lub opakowania za wielokrotnego użytku. Obowiązek udowodnienia powyższego spoczywa na przedsiębiorcy, który wprowadza dany produkt z tworzyw sztucznych do obrotu. Brak takiego dowodu będzie rodzić ryzyko nałożenia na przedsiębiorcę dotkliwych kar – sięgających nawet pół miliona złotych. Przedsiębiorca nie ma jednak żadnego zestawu uniwersalnych wytycznych, które pomogłyby mu dokonać tej kluczowej oceny – wskazał PZPTS.
Ustawa SUP – branża potrzebuje wytycznych
Związek zwrócił też uwagę na praktyczne skutki obecnego stanu prawnego. Według PZPTS, brak jasnych wytycznych dla tej kwalifikacji może prowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorcy będą kwalifikować swoje produkty, spełniające kryteria uznania za produkty wielokrotnego użytku, jako produkty jednorazowego użytku tylko po to, aby uniknąć ryzyka późniejszego zakwestionowania tej klasyfikacji przez organy kontrolne i nałożenia kar pieniężnych.
W tej sytuacji PZPTS zaapelował o niezwłoczne rozpoczęcie szerokiego dialogu pomiędzy Ministerstwem Klimatu i Środowiska, GIOŚ oraz innymi zainteresowanymi organami i podmiotami. Miałby on przebiegać we współpracy z przedstawicielami rynku zrzeszonymi w PZTPS. Dialog ten ma prowadzić do wypracowania wytycznych. Wytyczne te miałyby z kolei jasno określić, jakie przesłanki musi spełnić produkt z tworzyw sztucznych, aby być kwalifikowany jako produkt wielokrotnego użytku w rozumieniu ustawy SUP. Wytyczne te winny też wskazać, jakimi dokumentami (w tym badaniami laboratoryjnymi i testami) powinien dysponować przedsiębiorca, by wykazać wobec organu kontrolującego, że produkt z tworzyw sztucznych, wprowadzany przez niego do obrotu, jest wielokrotnego użytku i tym samym nie podlega ustawie SUP.
PZPTS zapewnia o gotowości do dialogu
Przyjęcie ww. wytycznych ułatwiłoby zainteresowanym przedsiębiorcom dostosowanie się do przepisów i zapewniłoby pewność obrotu. Zapobiegłoby to również zarzutom o niewdrożenie dyrektywy SUP w Polsce. Wytyczne te byłyby także pomocne organom kontrolnym, takim jak Inspekcja Ochrony Środowiska czy Inspekcja Handlowa. Wytyczne te pomogłyby ww. inspekcjom w kontroli przestrzegania przepisów przez wprowadzających produkty do obrotu oraz jednostki gastronomiczne i handlowe.
W związku z powyższym PZPTS poprosił o podjęcie dialogu we wspomnianym zakresie i zadeklarował pełną gotowość do zaangażowania się w prace nad wytycznymi.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
