skarga na WPGO i interes prawny

Skarga na WPGO i interes prawny

Treść wojewódzkich planów gospodarki odpadami (WPGO) ma zasadnicze znaczenie dla podmiotów świadczących usługi z zakresu zagospodarowania odpadów, gdyż w dużym stopniu reguluje możliwość prowadzenia przez nie działalności gospodarczej.

Spora niepewność dotycząca ostatecznego kształtu aktualizacji poszczególnych WPGO rodzi wśród przedsiębiorców pytania co do możliwości zakwestionowania ustaleń wojewódzkich planów, w przypadku przyjęcia w tych dokumentach niekorzystnych dla nich rozwiązań. Ważne jest przy tym również określenie procedury zaskarżenia WPGO, bowiem jest on dokumentem o charakterze aktu kierownictwa wewnętrznego, a nie aktem prawa miejscowego.

Odpowiedzi na rodzące się wątpliwości można szukać m.in. w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (NSA) w ubiegłym roku przesądził np. o dopuszczalności skargi na uchwałę w sprawie przyjęcia WPGO (wyrok z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt: II OSK 2154/13). W swoim wyroku NSA zauważył, że choć WPGO nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie aktem kierownictwa wewnętrznego, to podlega zaskarżeniu przez każdy podmiot, który wykaże, że jego interes prawny został naruszony przez konkretne postanowienia planu wojewódzkiego.

RIPOK i interes faktyczny

Z postanowienia NSA wynika zatem, że skarga na uchwałę w sprawie przyjęcia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest dopuszczalna, należy jednak najpierw stwierdzić, że w wyniku przyjęcia uchwały naruszony został interes prawny podmiotu, chcącego ją zaskarżyć. Trzeba zatem odpowiedzieć na pytanie, czym jest „interes prawny” w odniesieniu do WPGO.

Wydaje się, że bez problemu można wyjaśnić, czym jest interes faktyczny – jest to zainteresowanie konkretnego podmiotu określonym rozstrzygnięciem danej sprawy, z uwagi na układ stosunków, który pozwoli temu podmiotowi odnieść korzyść z takiego rozstrzygnięcia. Interes faktyczny nie wynika przy tym z żadnych przepisów prawa. Niewątpliwie przykładem jest sytuacja, w której podmiot prowadzący jedyną w danym regionie gospodarki odpadami regionalną instalację przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ma interes faktyczny w tym, aby sejmik województwa, na terenie którego działa, nie przyznał statusu takiej instalacji obiektowi eksploatowanemu przez konkurencję. Podjęcie bowiem uchwały aktualizującej uchwałę w sprawie wykonania WPGO (tzw. uchwała wykonawcza), która przyznawałaby status RIPOK-u instalacji jego konkurenta, mogłaby ograniczyć wielkość strumienia odpadów trafiających do dotychczasowego RIPOK-u, tym samym zmniejszając jego korzyści finansowe. Czy taki RIPOK ma jednak również interes prawny w kwestionowaniu możliwości podejmowania przez sejmik uchwały aktualizującej uchwałę wykonawczą? Czym jest interes prawny?

Interes prawny a WPGO

Interes prawny również dotyczy zainteresowania danego podmiotu konkretnym rozstrzygnięciem danej sprawy, jednak jest to zainteresowanie mające źródło w przepisach prawa, które pozwalają uprawnionemu (posiadającemu interes prawny) oczekiwać rozstrzygnięcia danej sprawy w określony sposób. Interes prawny to interes, który został wzięty przez prawo pod ochronę. Ochrona ta polega zaś na możliwości żądania od organu państwowego podjęcia określonych czynności, mających na celu zrealizowanie interesu, ewentualnie usunięcie zaistniałego zagrożenia czy stanu naruszenia prawa.

Wracając więc do przykładu podmiotu prowadzącego jedyny w danym regionie gospodarki odpadami RIPOK, dla uznania, że w zaskarżeniu uchwały aktualizującej uchwałę wykonawczą posiada on nie tylko interes faktyczny, lecz również interes prawny, konieczne jest zidentyfikowanie konkretnej normy prawnej, która przyznawałaby wspomnianemu prowadzącemu taką możliwość.

Wydaje się, że w ściśle określonych okolicznościach faktycznych i prawnych można zidentyfikować takie przepisy, choć należy w tym miejscu odnotować wyrok NSA dotyczący interesu prawnego w skarżeniu uchwał wykonawczych, w którym wskazano dość kategorycznie, że konkurent podmiotu ujętego w uchwale wykonawczej jako nowy RIPOK nie ma interesu prawnego w skarżeniu takiej uchwały (wyrok z 14 stycznia 2016 r., sygn. akt: II OSK 1896/15).

Nim jednak zapadnie decyzja o zaskarżeniu uchwały wykonawczej, warto zastanowić się nad kwestią interesu prawnego w odniesieniu do samej uchwały w sprawie przyjęcia WPGO. Jak bowiem powszechnie wiadomo, ustalenia WPGO mają kluczowe znaczenie dla późniejszego kształtu uchwał wykonawczych. Interes prawny w zaskarżeniu WPGO będzie posiadał taki podmiot, który wykaże, że postanowienia planu godzą w jego sferę prawną – tzn. wywołują dla niego negatywne konsekwencje prawne (nie zaś jedynie ekonomiczne, które mogą aktualizować jego interes faktyczny w żądaniu jakiegoś rozstrzygnięcia), np. w postaci zniesienia czy ograniczenia jego uprawnień wynikających z konkretnych przepisów.

Przytoczony na wstępie wyrok NSA, w którym przesądzono o dopuszczalności skargi na uchwałę w sprawie przyjęcia WPGO, został wydany w postępowaniu, w którym skarżący wywodzili swój interes prawny w żądaniu zmiany WPGO z art. 52 ust. 4 Ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zgodnie z którym „Organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów odmawia wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów, jeżeli budowa składowiska odpadów nie jest określona w wojewódzkim planie gospodarki odpadami”. Analogiczną regulację znaleźć można w art. 127 ust. 5 obecnie obowiązującej Ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Wskazany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że pominięcie „budowy składowiska” w WPGO wpłynie na sytuację prawną prowadzącego takie składowisko, bowiem nie uzyska on decyzji administracyjnych, niezbędnych do prowadzenia działalności w zakresie eksploatacji takiego obiektu. Tymczasem NSA wskazał, że „Nie do akceptacji w demokratycznym państwie prawnym jest sytuacja prawna i faktyczna, w której skarżąca spółka nie ma interesu prawnego do zaskarżenia wojewódzkiego planu gospodarkami odpadami, a jednocześnie umieszczenie instalacji spółki w takim planie wojewódzkim stanowi kluczową przesłankę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę składowiska odpadów”.

Zachęta do poszukiwań

Obowiązująca ustawa o odpadach zawiera również inne normy, z których można – jak się wydaje – wywieść interes prawny, uprawniający do zaskarżenia treści WPGO. Poszukiwanie tego interesu zawsze będzie musiało uwzględniać okoliczności faktyczne danej sprawy. Nie ulega jednak wątpliwości, że przytoczony wyrok NSA zachęca do takich poszukiwań.

fot. sozosfera.pl

 

partner medialny