18 lutego 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt z dnia 14 lutego 2025 r. rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Ów projekt, nr 1247 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ), został opracowany w związku z koniecznością dostosowania przepisów wykonawczych do zmian legislacyjnych wprowadzonych ustawą z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach o niektórych innych ustaw (DzU poz. 1914).
Zastąpienie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 2022 r.
Nowe rozporządzenie w sprawie funkcjonowania BDO ma zastąpić obowiązujące rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 9 grudnia 2022 r. w sprawie funkcjonowania Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (DzU z 2023 r. poz. 1 – dalej jako: rozporządzenie MKiŚ z 2022 r.).
Funkcjonowanie BDO – zakres zmian w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 2022 r.
Projekt nowego rozporządzenia przewiduje aktualizację katalogu użytkowników BDO określonego w załączniku do rozporządzenia MKiŚ z 2022 r., tj. jednostek administracji publicznej mających dostęp do BDO. Pośród użytkowników mających dostęp do BDO na podstawie rozporządzenia MKiŚ z 2022 r. są minister właściwy do spraw klimatu i minister właściwy do spraw środowiska (funkcjonujący jako dwaj odrębni użytkownicy). Przedmiotowa aktualizacja katalogu użytkowników BDO w wersji wskazanej w projekcie nowego rozporządzenia polega na wykreśleniu z powyższego katalogu użytkowników ministra właściwego do spraw środowiska. W katalogu tym pozostanie natomiast minister właściwy do spraw klimatu. Jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach o niektórych innych ustaw (DzU poz. 1914) – druk sejmowy nr 812, Sejm RP X Kadencji: „Zmiana ta wynika ze zmiany zakresów działów administracji rządowej >>klimat<< i >>środowisko<<. Zgodnie z art. 13a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (DzU z 2024 r. poz. 1370) dział >>klimat<< obejmuje sprawy klimatu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie gospodarki odpadami, w tym jako element gospodarki o obiegu zamkniętym. Jednocześnie zgodnie z art. 28 tej ustawy, dział >>środowisko<< nie obejmuje swoim zakresem spraw dotyczących odpadów”.
Rozszerzenie katalogu użytkowników BDO
Ponadto, katalog użytkowników BDO w wersji wskazanej w projekcie nowego rozporządzenia został rozszerzony o dwa nowe podmioty w porównaniu do treści załącznika do rozporządzenia MKiŚ z 2022 r. Są nimi: Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) oraz Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB). Nadanie KAS przymiotu użytkownika BDO, jak wskazał ustawodawca, ma na celu usprawnienie jej działania w zakresie kontroli podmiotów wpisanych do BDO i wykrywania potencjalnych przestępstw skarbowych związanych z gospodarką odpadami. Z kolei, przyznanie IOŚ-PIB dostępu do BDO wynika z realizacji zadań dotyczących prac wytwórczych BDO i agregowania danych z BDO, na potrzeby i zlecenie MKiŚ, jak również ze względu na zadania własne, w których dostęp do danych zawartych w BDO jest Instytutowi niezbędny.
Zakres uprawnień KAS i IOŚ-PIB
Jak wynika z załącznika do projektu z 14 lutego 2025 r. rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie funkcjonowania BDO, zarówno KAS, jak również IOŚ-PIB uzyskają możliwość przeglądania informacji i generowania raportów bez możliwości edycji i wprowadzania zmian w BDO.
Niniejsze podmioty otrzymają zatem dostęp do informacji określonych w przepisach art. 49 ust. 7 oraz art. 79 ust. 2-5 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. DzU z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.). Obie instytucje mają uzyskać dostęp m.in. do:
– warunków umowy, jaką wprowadzający sprzęt w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, albo autoryzowany przedstawiciel, o którym mowa w art. 26 tej ustawy, zawarł z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
– dokumentów, o których mowa w art. 53 ust. 7 pkt 6;
– rodzaju i wysokości zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym;
– informacji i dokumentów, o których mowa w art. 4a ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach;
– informacji, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 23 ust. 3 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi;
– informacji, o których mowa w art. 15 ust. 8 pkt 1 lit. b oraz art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym;
– informacji o wprowadzanych na terytorium kraju opakowaniach, produktach w opakowaniach, w podziale na poszczególne rodzaje opakowań, oraz odpadach z nich powstających;
– informacji o wprowadzanych do obrotu olejach smarowych, oponach oraz o odpadach z nich powstających;
– informacji o wprowadzanych pojazdach, zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, bateriach i akumulatorach oraz o odpadach z nich powstających;
– informacji o rodzaju i ilości odpadów poddanych przetwarzaniu i zastosowanych procesach przetwarzania;
– informacji o decyzjach z zakresu gospodarki odpadami, z uwzględnieniem pozwoleń na wytwarzanie odpadów i pozwoleń zintegrowanych, decyzji zatwierdzających program gospodarowania odpadami wydobywczymi oraz zezwoleń na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych;
– informacji o podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wraz z informacjami o ilości odebranych odpadów komunalnych, z podziałem na odbierane selektywnie i zmieszane, z wyodrębnieniem odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.
Zmiany w funkcjonowaniu BDO – aktualny etap prac
Na dzień 9 marca 2025 r., projekt znajduje się na etapie opiniowania. Pismami z 17 lutego 2025 r. projekt rozporządzenia wraz z uzasadnieniem, oceną skutków regulacji oraz tabelą uwag zostały przesłane do zaopiniowania wojewodom, marszałkom województw, IOŚ-PIB, Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Ponadto ww. dokumenty zostały również przekazane Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, celem uzyskania od niej opinii w terminie 30 dni od dnia doręczenia przedmiotowych dokumentów.
Przewidywany termin wejścia w życie
Zgodnie z brzmieniem § 5 projektu nowego rozporządzenia w sprawie funkcjonowania BDO, niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Zatem okres vacatio legis jest dość krótki. Warto również zasygnalizować, że w projekcie rozporządzenia nie przewidziano przepisów przejściowych. Jak wskazał prawodawca w uzasadnieniu do projektu: „Wprawdzie zakres dostępu do danych w BDO jest określony w ustawie o odpadach i rozporządzeniu, to sam sposób technicznego udzielania tego dostępu, czyli m.in. czynność tworzenia kont i nadawania uprawnień, nie jest regulowany ww. przepisami, lecz wynika z wewnętrznych procedur opracowanych przez wykonawcę tej bazy, tj. IOŚ-PIB (Instytut Ochrony Środowiska-Państwowy Instytut Badawczy). W związku z tym, wskazany w projekcie termin wejścia w życie rozporządzenia z dniem następującym po dniu jego ogłoszenia jest wystarczający na dostosowanie się do nowych przepisów przez organy, na które projektowane rozporządzenie będzie oddziaływać”.
fot. na otwarcie sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
Artykuł opublikowany w ramach współpracy z Kancelarią Prawną Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. j.,
SDZLEGAL SCHINDHELM
