Unia Europejska (UE) wprowadza nowe przepisy, które mają zabezpieczyć dostęp zaawansowanego przemysłu, np. producentów baterii, do niezbędnych surowców, zwłaszcza metali. Jednym z rozwiązań jest wspieranie projektów strategicznych. Unia przyjęła nowe przepisy dotyczące surowców krytycznych. Mowa o Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych. Przepisy te wprowadzają zarówno nowe obowiązki, jak i formy wsparcia dla przedsiębiorców. W niniejszym artykule omówione zostaną kwestie projektów strategicznych.
Co to są projekty strategiczne?
Komisja Europejska może wybrać projekty strategiczne. Powinny one m.in. istotnie przyczyniać się do bezpieczeństwa unijnych dostaw surowców strategicznych, np. miedzi. Projekty strategiczne winny być wykonalne „w rozsądnym czasie”. Muszą też być realizowane w zrównoważony sposób, tj. przede wszystkim możliwie mało zanieczyszczać środowisko czy wspierać całą UE, a nie tylko jedno państwo.
Jak wybiera się projekty strategiczne?
Projekty strategiczne w UE wybiera się w oparciu o sformalizowane kryteria. Wśród tych kryteriów wymienić można np. osiąganie wskaźników referencyjnych, tj. zdolności UE do wydobycia 10%, przeróbki 40% czy recyklingu 25% zapotrzebowania. Do tych wskaźników należy także utrzymanie lub zwiększenie zdolności Unii w stosunku do rocznego zużycia surowców strategicznych w Unii czy też zwiększenie zdolności UE do produkcji innowacyjnych surowców.
Wkład projektu w osiągnięcie odpowiedniego wskaźnika referencyjnego dotyczącego zdolności ocenia się z uwzględnieniem biznesplanu projektu oraz uzupełniających informacji technicznych zawartych we wniosku, a także szacowanego czasu wprowadzenia projektu na rynek. W zakresie harmonogramu projektu ocenia się jakość przeprowadzonych studiów wykonalności dotyczących potencjału rozwoju projektu i to czy technologia przewidziana w projekcie została już wypróbowana. W odniesieniu do kwestii środowiskowych wnioskodawcy mogą się powoływać na uznane certyfikaty.
Jak sporządzić wniosek o uznanie konkretnego projektu za strategiczny?
Jeżeli polski przedsiębiorca chce, żeby jego projekt został uznany za strategiczny, to powinien złożyć specjalny wniosek do Komisji Europejskiej.
Wniosek ów powinien zawierać m.in.:
- dowody na spełnienie powyżej opisanych kryteriów,
- klasyfikację projektu zgodnie z ramową klasyfikacją zasobów ONZ,
- harmonogram realizacji projektu, w tym w kontekście uzyskiwania wymaganych pozwoleń,
- plan obejmujący środki służące ułatwianiu uzyskania akceptacji społecznej,
- informacje o tym, kto kontroluje wnioskodawcę,
- biznesplan z oceną rentowności projektu,
- oszacowanie potencjału projektu w zakresie tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy.
Jak wygląda wzór wniosku o uznanie projektu za strategiczny?
Wniosek trzeba złożyć na specjalnym formularzu. Formularz zawiera różne sekcje dotyczące, np.:
- informacji o projekcie, m.in. o etapie jego rozwoju,
- spełnienia powyżej opisanych kryteriów dla uznania za projekt strategiczny,
- szacowanej rocznej produkcji,
- biznesplanu,
- transgranicznych korzyści,
- aspektów środowiskowych.
Przykładowy wniosek obrazuje poniższa tabela obejmująca aspekty środowiskowe.
Złożenie wniosku o uznanie projektu za strategiczny może być wyzwaniem w przypadku, kiedy wnioskodawca nie posiada wystarczającej wiedzy na temat sposobów monitorowania i minimalizowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko. W takiej sytuacji najrozsądniejszym wydaje się skorzystanie z pomocy wykwalifikowanego specjalisty, jak np. prawnik środowiskowy.
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
Artykuł opublikowany w ramach współpracy z Kancelarią Maruszkin
