30 czerwca 2026 r. została opublikowana Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco (DzU z 2026 r. poz. 875). Jej przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 r. Na mocy tej ustawy wprowadzono zmiany w kilku aktach prawnych, m.in. w Ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz Ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa OOŚ).
Ustawodawca wprowadził w ustawie OOŚ zmiany w siedmiu miejscach. W niniejszym artykule uwaga została zwrócona na dwie z nich. Są to zmiany ze sobą powiązane, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Wykaz danych o środowisku
Pierwsza z tych zmian dotyczy rozszerzenia zakresu danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, które podlegają zamieszczeniu w publicznie dostępnych wykazach informacji o środowisku (art. 21 ust. 2 pkt 9 ustawy OOŚ).
Oznacza to, że w wykazach tych będą zamieszczane nie tylko dane dotyczące wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz samych decyzji, lecz także dane dotyczące wniosków o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach składanych w trybie art. 72a ustawy OOŚ oraz decyzji zmienionych w tym trybie.
Zmiana ta dotyczy zatem wniosków i decyzji związanych z przeniesieniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na rzecz innego podmiotu lub innych podmiotów.
Decyzja przenosząca
Druga zmiana dotyczy nowej stylizacji art. 72a ustawy OOŚ. Określono bowiem, że:
– ust. 1 „Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja ostateczna została wydana, do zmiany tej decyzji przez zmianę podmiotu lub podmiotów oznaczonych jako planujące podjęcie realizacji przedsięwzięcia, jeżeli podmioty wskazane we wniosku o zmianę decyzji oświadczą o zgodzie na przejęcie obowiązków wynikających z warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podmioty wskazane w zmienionej decyzji jako planujące podjęcie realizacji przedsięwzięcia odpowiadają solidarnie za realizację warunków wynikających z tej decyzji”.
– ust. 2 „Stronami w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są podmioty wymienione w tym przepisie”.
Wniosek o przeniesienie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach składa się do organu pierwszej instancji, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Do wniosku należy dołączyć pisemne oświadczenie (zgodę) strony, która uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, na jej przeniesienie.
Ponadto należy przedłożyć pisemne oświadczenie podmiotu (lub podmiotów), na rzecz którego decyzja ma zostać przeniesiona. Oświadczenie to powinno zawierać zgodę na przejęcie obowiązków wynikających z warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Istotne jest, aby oba oświadczenia zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania danych podmiotów. W przypadku spółek prawa handlowego są to osoby wskazane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy przy tym wskazać, że przepisy prawa nie określają wzoru takich oświadczeń (zgód).
Warto również zaznaczyć, że jeżeli wniosek składany jest przez pełnomocnika, należy do niego dołączyć pełnomocnictwo oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Do wniosku należy także dołączyć potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 105 zł za przeniesienie decyzji.
Warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozostają niezmienione. Podmiot (lub podmioty), na który zostaje przeniesiona decyzja, staje się jej nowym adresatem i akceptuje wszystkie zawarte w niej warunki. Należy przy tym pamiętać, że podmioty wskazane w decyzji przenoszącej jako planujące realizację przedsięwzięcia ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie obowiązków wynikających z tej decyzji. Może to mieć znaczenie w kontekście art. 136a ustawy OOŚ, dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.
Większa pewność prawna obrotu decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach
Zmiany wchodzące w życie 1 stycznia 2027 r. nie modyfikują zasadniczego charakteru decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ani warunków w niej określonych. Doprecyzowują jednak procedurę zmiany podmiotu realizującego przedsięwzięcie. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że zmiana taka następuje w drodze zmiany decyzji, a nie wydania odrębnego rozstrzygnięcia. Stronami tej decyzji są dotychczasowy inwestor oraz podmiot (podmioty) przejmujące prawa i obowiązki z niej wynikające.
Jednocześnie rozszerzenie zakresu informacji publikowanych w publicznie dostępnych wykazach zwiększy przejrzystość procesu inwestycyjnego. Umożliwi m.in. łatwiejsze ustalenie aktualnego adresata decyzji środowiskowej.
Szczególną uwagę należy zwrócić na wprowadzenie solidarnej odpowiedzialności podmiotów wskazanych w zmienionej decyzji za realizację jej warunków. Oznacza to, że przejęcie decyzji środowiskowej powinno zostać poprzedzone analizą wszystkich obowiązków wynikających z jej treści. Bowiem ich niewykonanie może skutkować konsekwencjami administracyjnymi, w tym nałożeniem kar pieniężnych.
W praktyce nowe przepisy powinny przyczynić się do większej pewności prawnej obrotu decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach, zwłaszcza w przypadku zmian właścicielskich, przekształceń podmiotowych oraz realizacji przedsięwzięć przez więcej niż jeden podmiot.
graf. Sozosfera/Canva AI (obrazek ilustracyjny)
