Decyzja środowiskowa – strony postępowania

Decyzja środowiskowa – strony postępowania w sprawie wydania decyzji po 1 stycznia 2018 r.

1 stycznia 2018 r. wchodzi w życie nowelizacja Ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DzU z 2017 r. poz. 1405, ze zm. – u.u.i.ś.). Nowelizacja została wprowadzana przez przepisy nowego Prawa wodnego (Ustawa z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne – DzU z 2017 r. poz. 1566). Na mocy tego aktu prawnego do art. 74 u.u.i.ś. dopisany zostanie ustęp 3a, stanowiący, komu przysługuje status strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym krąg stron postępowania przy wydawaniu decyzji środowiskowej jest ustalany na mocy art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W praktyce oznacza to, iż stroną postępowania jest inwestor i właściciele, użytkownicy wieczyści oraz podmioty mające w trwałym zarządzie nieruchomości z obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Decyzja środowiskowa – kto będzie stroną?

Po 1 stycznia 2018 r. zapisy u.u.i.ś. będą wskazywały wprost podmioty mające status strony postępowania, poprzez zdefiniowanie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. I tak zgodnie z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:

  1. działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
  2. działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
  3. działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie

Zgodnie z pkt. 1 w art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., stronami postępowania będą podmioty posiadające prawo rzeczowe działek przylegających bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Nie jest to żadna nowość w stosunku do aktualnie obowiązującego spojrzenia na krąg stron postępowania, w przeważającej mierze orzecznictwo uznawało za strony w sprawie decyzji środowiskowej właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości przyległych do działek inwestycyjnych, niejako rutynowo przyjmując, iż znajdują się one w obszarze oddziaływania, a samo oddziaływanie rozumiane było jako oddziaływanie każde, a nie tylko ponadnormatywne.

Tytułem przykładu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z 30 września 2015 r. (znak: SKO 4136/30/15) stwierdziło, iż w celu ustalenia stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia) konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1b u.u.i.ś. wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.. Stroną postępowania środowiskowego jest więc właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia.

Działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska

Zgodnie z ogólną regułą, którą zawiera art. 144 Ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. DzU z 2017 r. poz. 519, ze zm. – P.o.ś.), eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska.

Eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3, powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny (art. 144 ust. 2 P.o.ś.). Jeżeli w związku z funkcjonowaniem instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza tym obszarem (art. 144 ust. 3 P.o.ś.).

Zgodnie z art. 135 ust. 1, obszar ograniczonego użytkowania tworzy się dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaganej przepisami ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu.

Obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia, mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – w rozumieniu u.u.i.ś., lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako takie przedsięwzięcie, tworzy sejmik województwa w drodze uchwały (art. 135 ust. 2 P.o.ś.). Obszar ograniczonego użytkowania dla zakładów lub innych obiektów, niewymienionych w ust. 2, tworzy rada powiatu w drodze uchwały (art. 135 ust. 3 P.o.ś.).

W przypadku konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania art. 82 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. stanowi, iż w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy P.o.ś. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej ustalić więc należy, czy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości poza terenem lokalizowanego zakładu (patrz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 lipca 2012 r. – sygn. akt: II OSK 741/11).

Uznawanie za stronę postępowania podmiotu mającego tytuł prawny do terenu, na którym trzeba będzie tworzyć obszar ograniczonego użytkowania, następuje już w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, w tym zakresie pkt 2 ust. 74 ust. 3a nie wnosi nic nowego.

Działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem

Odnośnie obszaru oddziaływania, zdefiniowanego w art. 74 ust. 3a pkt 3 u.u.i.ś., stwierdzić należy, iż przepis ten operuje szeregiem określeń nieostrych oraz zawiera dużą dozę prawdopodobieństwa („znaczące oddziaływanie”, „może wprowadzić”), co w praktyce będzie sprawiało problem związany z ustaleniem kręgu stron postępowania w odniesieniu do tego punktu. Orzecznictwo sądowe może zmierzać w kierunku takim, iż skoro decyzja środowiskowa jest decyzją pierwszą w szeregu decyzji inwestycyjnych, należy wtedy przyjmować najszerszy krąg postępowania (badając oddziaływania każde, nawet nie ponadnormatywne), a także ograniczenia np. właścicieli nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z działkami, na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia znacząco oddziałującego na środowisko w ich przyszłych, jeszcze nieskonkretyzowanych zamierzeniach inwestycyjnych.

Przepis operuje pojęciem „ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem”, a nie zagospodarowaniem. W Polsce mamy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego „nadpodaż” działek budowlanych, które aktualnie jeszcze nie są i najprawdopodobniej nigdy nie będą zabudowane, choćby przez brak infrastruktury.

Zgodnie z przepisami przejściowymi do nowego Prawa wodnego (art. 545 ust. 1), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanych na podstawie u.u.i.ś., oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy oraz ustawy zmienianej w art. 509 (tj. u.u.i.ś.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a więc wprost nowe brzmienie przepisów.

fot. sozosfera.pl

Agnieszka Masłowska-Gądek

Agnieszka Masłowska-Gądek

radca prawny, doradca podatkowy, doświadczony trener-praktyk. Absolwentka prawa stacjonarnego na Uniwersytecie Jagiellońskim, aplikacji radcowskiej przy OIRP w Krakowie oraz studiów podyplomowych Zamówienia publiczne na Wydziale Zarządzania AGH. Od 2013 r. radca prawny, od 2016 r. doradca podatkowy, w latach 2008-2014 pracownik samorządowy (prawnik w Wydziale Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa), od 2012 r. trener szkoleń prawnych (specjalizacja: prawo administracyjne, szeroko pojęte prawo ochrony środowiska, prawne aspekty procesu inwestycyjno-budowlanego). Aktualnie prowadzi indywidualną Kancelarię Radcy Prawnego, Doradcy Podatkowego w Krakowie, www.kancelariamaslowska.pl, radca.am@gmail.com.

 

 

 

 

partner medialny