Decyzja środowiskowa dla farmy

Decyzja środowiskowa dla farmy wiatrowej a plan zagospodarowania przestrzennego

Zainteresowanie rozwojem projektów wiatrowych w Polsce osiąga aktualnie najwyższy poziom od wielu lat. Wszystko za sprawą nowelizacji Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Została ona zmieniona przepisami z 9 marca 2023 r. Warto zatem zastanowić się, jak decyzja środowiskowa dla farmy wiatrowej ma się do planu zagospodarowania przestrzennego.

700 m od budynków mieszkalnych i z funkcją mieszaną – minimalna odległość dla farmy wiatrowej

Wskazana zmiana ustawy umożliwiła realizację elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 700 m od budynków mieszkalnych, o czym stanowił zapis „w przypadku lokalizowania, budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej odległość tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, chyba że plan miejscowy określa inną odległość, wyrażoną w metrach, jednak nie mniejszą niż 700 metrów”.

W uzasadnieniu do projektu ww. ustawy wskazano, że jej celem jest również upodmiotowienie lokalnych społeczności w obszarze planowania przestrzennego gminy w związku z istniejącymi oraz planowanymi elektrowniami wiatrowymi. W wyniku wprowadzenia proponowanych przepisów mieszkańcy gmin uzyskali narzędzie do określania szczegółowych kryteriów związanych z wyznaczaniem minimalnej odległości planowanej elektrowni wiatrowej od zabudowy mieszkalnej.

Zasady lokowania turbin wiatrowych

Wprowadzona w marcu 2023 r. ustawa utrzymała generalną zasadę. Zgodnie z nią odległość nowej elektrowni wiatrowej od istniejącego budynku mieszkalnego nie może być mniejsza niż 10-krotność wysokości planowanej elektrowni wiatrowej. Wskazano jednak, że odległość ta może zostać wyjątkowo zmieniona przez gminę w ramach uchwalanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.). Co istotne przyjęto, że – z uwagi na kryteria bezpieczeństwa – wyznaczona w m.p.z.p. odległość w żadnym wypadku nie może być mniejsza niż 700 m. Ponadto wójt, burmistrz lub prezydent miasta, uchwalając m.p.z.p., jest zobowiązany do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W ramach tej oceny powinny zostać ustalone istotne czynniki, wpływające na lokalizację planowanych elektrowni wiatrowych.

Projektodawca zauważył również, że regulacja ma pilny i istotny charakter zarówno z punktu widzenia pobudzenia nowych inwestycji i tworzenia miejsc pracy, ale przede wszystkich w kontekście rozbudowy potencjału wytwórczego wpływającego na bezpieczeństwo energetyczne, zwiększanie odporności energetyki na czynniki zewnętrzne, wzmacniania suwerenności energetycznej oraz – co szczególnie ważne – obniżania cen energii zarówno dla gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw.

Powyższa zmiana jednoznacznie określiła, że odległość umiejscowienia nowej elektrowni wiatrowej od istniejącego budynku mieszkalnego może być mniejsza niż 10-krotność wysokości planowanej elektrowni wiatrowej. Będzie to możliwe wyłącznie w sytuacji uchwalenia m.p.z.p., w którym ujęte zostanie zmniejszenie tej odległości.

Wniosek o decyzję środowiskową dla farmy wiatrowej

Konieczność pozyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanych farm wiatrowych wynika bezpośrednio z zapisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W paragrafie 2 (ust. 1 pkt 5) wskazano bowiem, że instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW lub lokalizowane na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej należą do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Pozostałe instalacje wiatrowe, inne niż ww. o wysokości nie mniejszej niż 30 m należą do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Czy na etapie wniosku o decyzję środowiskową musi obowiązywać m.p.z.p.? Wątpliwości interpretacyjne

Od momentu wprowadzenia zmian lokalizacyjnych dla farm wiatrowych problemem interpretacyjnym pozostawało, czy na czas złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej obszar farmy wiatrowej powinien mieć uchwalony m.p.z.p. Wątpliwości interpretacyjne wynikały z zapisów art. 59a Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa o.o.ś.). Zapis ten stanowi, iż przystąpienie do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – w przypadku przedsięwzięcia, analizy w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na podstawie wniosku – organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza analizą zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami m.p.z.p., a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim – z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, jeżeli plany te zostały odpowiednio uchwalone albo przyjęte.

Ponadto, wskazano że w przypadku stwierdzenia niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim – z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej – organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Treść przepisów wskazuje wprost, iż organ prowadzący postępowania analizuje zgodność planowanej inwestycji z m.p.z.p., w przypadku gdy został on uchwalony. Jednocześnie nie można pominąć zapisów przywołanej wcześniej zmiany ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Pozwala ona na odstępstwo od zasady lokowania nowej elektrowni wiatrowej w odległości od istniejącego budynku mieszkalnego mniejszej niż 10-krotność wysokości planowanej elektrowni wiatrowej, wyłącznie w sytuacji uchwalenia m.p.z.p.

Praktyka organów administracji publicznej

Zgodnie z art. 75 ustawy o.o.ś. organem właściwym do wydana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Stąd wnioski o wydanie decyzji środowiskowej dla omawianych inwestycji analizowane były przez ww. organy, również w kontekście interpretacji omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze regionalne dyrekcje ochrony środowiska (np. w Szczecinie i Białymstoku) zaprezentowały stanowisko, iż analizowane przedsięwzięcia objęte są przepisami szczegółowymi. Organy ochrony środowiska wskazywały tu na przepisy Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (DzU z 2021 r., poz. 724 ze zm.). Zgodnie z art. 3 oraz art. 4 ust. 1 ww. ustawy, lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie planu miejscowego, a w przypadku lokalizowania, budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej, jej odległość od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, chyba że m.p.z.p. określa inną odległość, jednak nie mniejszą niż 700 m. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. d ww. ustawy odległość określoną lub wskazaną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach – przy wydawaniu tych decyzji.

Konkludując w rozstrzygnięciach regionalnych dyrektorów ochrony środowiska zaznaczano, że kryterium niezbędnym do zrealizowania inwestycji jest zlokalizowanie elektrowni wiatrowej w m.p.z.p. oraz zachowanie wymaganej odległości minimalnej od budynków mieszkalnych.

Decyzja środowiskowa dla farmy wiatrowej – warunki, jakie należy spełnić

Praktyka organów prowadzących postępowania administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla farm wiatrowych, jak również przepisy prawa wskazują, iż:

  • teren objęty planowaną lokalizacją turbin wiatrowych powinien posiadać obowiązujący m.p.z.p.;
  • w przypadku obowiązywania m.p.z.p. odległość turbin wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej powinna wynosić nie mniej niż 700 m;
  • w sytuacji braku m.p.z.p. dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej obowiązuje zasada, że w przypadku budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej odległość elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej (10H).

W każdym przypadku regionalne dyrekcje ochrony środowiska wskazały, że przepisy ustawy o inwestycjach w elektrownie wiatrowe obligują organ do odmowy zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, ze względu na to, że przedsięwzięcie nie spełnia wymogu art. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

fot. na otwarcie sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

Artykuł opublikowany w ramach współpracy z LC Consulting

LC Consulting

Partner Portalu

Partner Portalu

partner merytoryczny

reklama

Partner Portalu

 

partner merytoryczny