Decyzje dotyczące poważnych awarii

Decyzje dotyczące poważnych awarii

W Ustawie z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska część przepisów poświęcono zagadnieniu poważnych awarii, a zatem – w myśl definicji – zdarzeniom, w szczególności emisjom, pożarom lub eksplozjom, powstałym w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzących do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem.

Zadania administracji publicznej w tym zakresie spoczywają m.in. na Inspekcji Ochrony Środowiska i Państwowej Straży Pożarnej. Jednym z uprawnień tego pierwszego podmiotu jest wydawanie decyzji administracyjnej w razie wystąpienia awarii. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ) może zatem zarządzić przeprowadzenie właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii oraz wydać zakazy lub ograniczenia w korzystaniu ze środowiska. Organ wydający decyzję administracyjną może nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta powinna zawierać elementy wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Jeżeli charakter awarii uzasadnia konieczność podjęcia szybkich działań, a w szczególności – gdy ich zaniechanie mogłoby spowodować zwiększenie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub bezpośrednie zagrożenie pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach, decyzja może być ogłoszona ustnie, a informacja o tym – zaprotokołowana. Na wniosek zobowiązanego decyzję ogłoszoną ustnie doręcza się na piśmie niezwłocznie, gdy jest to możliwe; wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od ogłoszenia decyzji.

Kiedy dane wydarzenie spełnia przesłanki z definicji poważnej awarii, WIOŚ może wydać decyzję, nakładając konkretne obowiązki.

Jak w przypadku każdej decyzji administracyjnej, stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia (w tym przypadku jest to Główny Inspektor Ochrony Środowiska). Następnie decyzja może być zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA). W przypadku poważnych awarii takie sytuacje są sporadyczne, ale dla przykładu można przywołać wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2015r. (sygn. akt IV SA/Wa 2457/14). W orzeczeniu można znaleźć wywód prawny dotyczący poważnej awarii. Stwierdza się w nim m.in., że w przypadku każdej niebezpiecznej sytuacji należy brać pod uwagę wystąpienie niebezpiecznej substancji. Dodatkowo do uznania, że mamy do czynienia z poważną awarią, wystarczy powstanie zagrożenia, czyli sytuacji będącej sygnałem czegoś, co może nastąpić, czegoś, co zagraża, co stanie się niebezpieczne dla czegoś (życia, zdrowia ludzi czy środowiska). Wystąpienie więc obu tych przesłanek może być podstawą do wydania wspomnianej decyzji. Powinna ona zobowiązywać m.in. do przeprowadzenia badań ustalających przyczyny, przebieg czy skutki awarii.

Powyższe działania Inspekcji Ochrony Środowiska mają charakter uznaniowy. Sama decyzja – w zależności od sytuacji – może być wydana ustnie lub pisemnie. Służy od niej odwołanie, jednak w przypadku nadania jej natychmiastowej wykonalności nie zwalnia z wykonania obowiązków. Na przestrzeni lat 2015-2016 w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Gdańsku z przysługującego w tym zakresie uprawnienia skorzystano niespełna 10 razy. W żadnym przypadku strony postępowania nie składały odwołania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, tylko podejmowały stosowne działania.

fot. na otwarcie pixabay.com