O tym, że w 2020 r. w gminie Rybno odnaleziono niemal 2 tys. ton porzuconych chemikaliów przypomniał Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego (UMWM), który dodał, że koszt usunięcia i unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych spadł na samorząd gminy. Wydatek związany z usunięciem i unieszkodliwieniem chemikaliów oszacowano na ok. 10 mln zł, co dla gminy Rybno było obciążeniem nie do udźwignięcia. Pomoże jednak samorząd Mazowsza. Umowę na dofinansowanie w wysokości 4 mln zł podpisał w miniony czwartek (25 sierpnia br.) w Rybnie Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego.
Odpadów niebezpiecznych pomoże pozbyć się wsparcie marszałkowskie
– Zdecydowaliśmy się pomóc, bo to sprawa życia i zdrowia ludzi oraz dobra środowiska naturalnego. W kontekście ostatnich wydarzeń związanych z zanieczyszczeniem Odry, wszyscy widzimy, do jak tragicznych skutków mogą doprowadzić niebezpieczne substancje, gdy dostaną się do środowiska. Jeśli chodzi o nielegalne magazyny odpadów, to w ostatnich latach wprowadzano przepisy, które miały nas chronić przed tego typu przypadkami. Niestety w praktyce obowiązek kosztownej likwidacji zagrożenia spada na samorządy, często te najmniejsze, które po prostu nie mają środków na ten cel – podkreślił marszałek Struzik.
Problem gminy Rybno zaczął się w kwietniu 2020 r., gdy na terenie prywatnej posesji we wsi Jasieniec znaleziono niebezpieczne chemikalia – przypomniał UMWM i wskazał, że wg szacunków Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska (WIOŚ), w hali było niemal 2 tys. palet, na których znajdowały się tzw. mauzery oraz beczki pełne chemikaliów, prawdopodobnie odpadów z procesów drukarskich – łącznie ok. 2 tys. ton odpadów. W momencie odkrycia odpadów część pojemników była już nieszczelna, udało się jednak zapobiec przedostaniu się substancji do pobliskiej rzeki. Urząd marszałkowski dodał, że obowiązek usunięcia i unieszkodliwienia porzuconych chemikaliów spadł na gminę Rybno. Koszt całej operacji wyceniono na ponad 10 mln zł, czyli ok. połowę gminnego budżetu. Konieczne było zatem dofinansowanie z zewnątrz.
Wsparcie na unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych nie tylko od samorządu województwa
– Choć sprawa wydawała się bardzo trudna, widać już jej pozytywne zakończenie. Niestety, coraz częściej musimy wspólnie zabiegać o poszanowanie środowiska naturalnego i zdrowia mieszkańców. Oczekujemy od władz rządowych większego zaangażowania i regulacji prawnych, które będą skutecznie ograniczać działania mafii śmieciowych, a nie obarczać kolejnymi obowiązkami samorządy – powiedział Mirosław Adam Orliński, wiceprzewodniczący sejmiku województwa mazowieckiego.
Oprócz 4 mln zł przekazanych przez sejmik województwa, gminie Rybno udało się pozyskać także 6 mln zł dofinansowania z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – dodał UMWM.
List do rządzących w sprawie odpadów niebezpiecznych
Przy okazji urząd marszałkowski poinformował, że marszałek Struzik wysłał także list, w którym zabiega o zmianę przepisów obciążających gminy i większą skuteczność w ściganiu przestępczości przeciw środowisku. Adresatami pisma są Mateusz Morawiecki, prezes rady ministrów, Anna Moskwa, minister klimatu i środowiska, Mariusz Kamiński, minister spraw wewnętrznych i administracji oraz Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości. W liście marszałek zwraca uwagę, że przepisy z 2019 r., które wprowadziły rozszerzoną odpowiedzialność wytwórców odpadów niebezpiecznych, nie rozwiązały problemu ich nielegalnych składowisk.
„Niestety łańcuch pośredników, którzy mogą zbierać odpady, nie mając warunków do ich zagospodarowania, może być długi, a wytwórca nie ma narzędzi, by uzyskać potwierdzenie unieszkodliwienia odpadów. Zdaniem marszałka palącą kwestią jest także nieskuteczne egzekwowanie przepisów, przez które mafie śmieciowe czują się bezkarne” – wskazuje UMWM.
Potrzebne uszczegółowienie przepisów
Urząd marszałkowski dodał, że samorząd województwa zabiega w tej sytuacji o uszczegółowienie przepisów dotyczących odpowiedzialności za zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych oraz wprowadzenie rozwiązań systemowych, które pozwoliłyby zlikwidować miejsca zalegania odpadów. Natomiast w walce z przestępczością przeciw środowisku samorząd ten domaga się zwiększenia wykrywalności przestępców i proponuje wprowadzenie wobec nich surowych kar. Zdaniem władz województwa mazowieckiego niejednokrotnie proceder porzucania odpadów to efekt działań przestępczości zorganizowanej nastawionej na ogromne zyski. Samorząd proponuje także wprowadzenie instrumentów finansowych, które pozwoliłyby na pokrycie całości kosztów związanych z unieszkodliwianiem bądź utylizacją niebezpiecznych odpadów. We wspomnianym liście wskazano, że obecny system ubiegania się o środki na te cele choćby z NFOŚiGW jest skomplikowany i czasochłonny, podczas gdy w likwidacji zagrożenia często liczy się czas.
Na podstawie mazovia.pl
fot. UMWM
