Interzero przedstawiło raport „W pułapkach jednorazowości – czekając na kaucję – co Polacy wiedzą o nadchodzącym systemie kaucyjnym?”. 23% badanych miało nigdy nie słyszeć o systemie kaucyjnym i nie wiedzieć, że zacznie on obowiązywać w tym roku. Podobna ilość badanych uważa, że w Polsce problem zaśmiecania terenów publicznych odpadami niemal nie istnieje.
Co wiemy o systemie kaucyjnym?
– Branże opakowaniowa i odpadowa współpracowały z Ministerstwem Klimatu i Środowiska nad opracowaniem ram prawnych funkcjonowania systemu kaucyjnego, więc bardzo dobrze go znają. Jego wprowadzenie jest sprawdzonym sposobem osiągnięcia ambitnych wymogów zbiórki i recyklingu wybranych typów opakowań po napojach w celu ograniczenia zaśmiecenia. System kaucyjny cieszy się wysoką akceptacją społeczną, ale należy podkreślić, że będzie wymagał zmiany przyzwyczajeń, a to zawsze jest wyzwaniem. Jego sukces zależy więc także od użytkowników – konsumentów napojów. Nasz raport potwierdza potrzebę zwiększenia uwagi na komunikację zmian w przepisach. Dostarcza też cennych wskazówek dla kampanii informacyjnych, pokazując, jak rozwiewać obawy i sprawić, by system był prosty, wygodny i skuteczny – powiedział Paweł Sosnowski z Interzero.
System kaucyjny na wybrane opakowania ma zacząć funkcjonować w październiku. 77% badanych wie, że system kaucyjny wejdzie w życie w 2025 roku. Pozostałe 23% o nim nie słyszało.
Wielu respondentów niewiele wie o sposobie działania systemu. Sprzyja to szerzeniu mitów i dezinformacji – podaje Interzero. 22% badanych jest przekonanych, że butelki i puszki trzeba będzie zgnieść przed zwrotem do automatu. 15% ankietowanych twierdzi, że trzeba będzie oderwać też nakrętki, a 11% w – ściągać etykiety z opakowań. Poglądy te były szczególnie mocno artykułowane przez najmłodszych uczestników badania. 32% respondentów słusznie wskazało, że butelki z tworzywa sztucznego będzie można zwyczajnie oddać do punktu/automatu, bez wcześniejszego przygotowania.
Zaśmiecanie – jakie odpady najczęściej spotykamy w przestrzeni publicznej?
Z raportu wynika, że 67% badanych twierdzi, iż w Polsce widoczny jest problem zaśmiecania parków, ulic i terenów zielonych. Jednocześnie 23% jest zdania, że przestrzeń, w której żyjemy, jest zasadniczo czysta.
Jednym z motywów wprowadzenia systemu kaucyjnego jest troska o środowisko i walka z zanieczyszczaniem terenu. W raporcie zwrócono szczególną uwagę, jak zjawisko zanieczyszczenia przestrzeni publicznej oceniają i dostrzegają mieszkańcy z różnych grup wiekowych. Grupa ok. 30% badanych wśród najmłodszych respondentów (18-24 lat) w ogóle nie dostrzega takiego problemu.
Opakowania objęte systemem kaucyjnym w obecnym kształcie (butelki plastikowe, puszki aluminiowe, a w kolejnym kroku butelki szklane wielokrotnego użytku) nie są najczęściej spotykanymi odpadami. Najczęściej respondenci spotykają pozostałości po papierosach – widuje je ponad 71% badanych. Puszki aluminiowe należą wręcz do grupy jednych z najrzadziej widzianych odpadów – wynika z badania. 25% wskazało, że raczej ich nie widuje albo widuje pojedyncze sztuki. 9% miało wskazać, że nie widuje ich w ogóle lub prawie w ogóle”.
Polacy o systemie kaucyjnym – obawy i oczekiwania
Sprawdzono też obawy i nadzieje, co postrzegamy jako wygodę, a co jako uciążliwość. Respondenci niepokoją się, że nowa metoda zbiórki będzie dla nich kłopotliwa w codziennym wymiarze. 42% obawia się, że nie będzie można oddać opróżnionego opakowania do każdego sklepu. Ponad 40% wskazuje na konieczność pokazanie paragonu. Pokazuje to, że informacja, że system będzie bezparagonowy, jeszcze nie dotarła do społeczeństwa – zaznacza Interzero. 41% osób podejrzewa, że będzie miała daleko do najbliższego punktu zwrotu kaucjonowanych opakowań. 22% wskazuje, że trudno mu będzie znaleźć miejsce na przetrzymywanie dodatkowych frakcji opakowań.
Wielu respondentów postrzega system kaucyjny pozytywnie i widzi w nim szansę na poprawę czystości środowiska naturalnego. 75% respondentów, która miała styczność z systemami kaucyjnymi w innych krajach, uznaje je za korzystne rozwiązanie. Respondenci oczekują, że system kaucyjny będzie prosty, czytelny, a kaucja odpowiednio wysoka (np. 1 zł za opakowanie), by skutecznie motywować do zwrotu opakowań.
Badania przeprowadzono na reprezentatywnej, ogólnopolskiej próbie 1000 osób w wieku 18+. Pełen raport można znaleźć pod linkiem.
Na podstawie pap-mediaroom.pl
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
