Uszczelnienie rynku olejów odpadowych

Uszczelnienie rynku olejów odpadowych – perspektywa zmian prawnych

United Nations Global Compact Network Poland (UNGC) jest inicjatywą Organizacji Narodów Zjednoczonych, skupiającą podmioty sektora prywatnego działające na rzecz zrównoważonego rozwoju. W ramach programu pn. „Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce“, UNGC publikuje roczne raporty. Opisują one problemy poszczególnych branż, ocenę postępów w ich zwalczaniu oraz postulowane dalsze kroki. W tym roku szczególną uwagę poświęcono rynkowi olejów odpadowych. Osobny dokument poświęcony tej branży został ogłoszony 3 lipca br. podczas konferencji zorganizowanej w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii.

Raport pt. „Gospodarka olejami zużytymi – propozycje zmian do ustawy” opracowany został we współpracy z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii oraz Ministerstwem Finansów. Jego opracowanie wsparły także kluczowe organizacje branżowe: Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego i Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój. Stąd przedstawione postulaty zmian prawnych zasługują na uwagę, jako całkiem realna podstawa przyszłych prac legislacyjnych.

Uporządkować rynek olejów przepracowanych

Przedstawiona propozycja regulacji dotyczy zagadnień pozostających na styku kilku istotnych sfer polityki państwa. Jej zasadniczym celem jest uporządkowanie rynku przepracowanych olejów. Z jednej strony stanowić ma to element walki z szarą strefą i uszczelniania strumienia przychodów publicznych. Z drugiej, pozostaje elementem szerokiego programu budowy gospodarki o obiegu zamkniętym, maksymalnie wykorzystującej dostępne surowce. Z trzeciej – co najistotniejsze – stanowi element walki z problemem smogu poprzez eliminację rozproszonego spalania tych substancji. Warto bowiem pamiętać, że spalanie przepracowanych olejów przekłada się na rzeczywiste zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

W ocenie autorów założeń zmian prawnych, uszczelnienia wymagają trzy etapy gospodarowania olejami. Chodzi o podaż oleju pierwotnego na rynek, ściągnięcie przepracowanego oleju od użytkowników końcowych oraz przekierowanie go do instalacji zapewniających rzeczywistą regenerację surowca. Opracowanie nie zakłada szerokiej reformy istniejącego systemu, ale uzupełnienie go o mechanizmy sprawdzone już w innych obszarach regulacji.

Uszczelnienie rynku olejów odpadowych – proponowane zmiany

W pierwszej kolejności postuluje się zatem objęcie olejów smarowych istniejącym systemem koncesyjnym na wytwarzanie i obrót z zagranicą paliwami ciekłymi. Co za tym idzie, proponowane jest także uzupełnienie kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie nadzoru nad tym rynkiem o horyzontalne procedury współpracy z innymi urzędami. Z kalkulacji Ministerstwa Środowiska oraz organizacji branżowych wynika, że rzeczywisty rynek olejów smarowych pozostaje istotnie większy niż masa olejów raportowana jako wprowadzona na rynek. Zatem dopiero pełne rozpoznanie rynku pierwotnego powinno pozwolić na właściwą kalkulację wymaganych poziomów odzysku i recyklingu. W takich warunkach powinny zadziałać mechanizmy wpisane w obecny system, zakładający wzrastające zaangażowanie producentów we właściwe zagospodarowanie odpadów powstających z ich produktów.

Odpowiedzią na problem niedostatecznego poziomu zbiórki olejów odpadowych miałby być natomiast system kaucji depozytowej. Opierałby się o rozwiązania dotyczące baterii i akumulatorów, ale z uwzględnieniem specyfiki rynku olejowego, przede wszystkim, poprzez zapewnienie możliwości fizycznego odbioru oleju odpadowego przez profesjonalny podmiot współpracujący ze sprzedawcą. Zużyty olej – przy całej swojej szkodliwości – jest łatwo dostępnym i tanim źródłem opału, stąd zwalczanie takiej praktyki musiałoby się opierać na bodźcach ekonomicznych. Zgodnie jednak z założeniami systemu, użytkownicy końcowi automatycznie dokonujący wymiany przepracowanego oleju na nowy – przykładowo w stacji obsługi pojazdów – nie powinni w ogóle odczuć wprowadzenia nowego narzędzia.

Wreszcie problem niewłaściwych metod przetwarzania ma być zaadresowany wprowadzeniem odpowiedzialności profesjonalnych posiadaczy za skierowanie zebranego oleju do instalacji prowadzących pełną regenerację. Obowiązek taki już dziś wynika z hierarchii sposobów postępowania z odpadami, jednak poziom jego realizacji budzi istotne zastrzeżenia. W praktyce mogłoby się to przekładać na konieczność uwzględnienia w umowie ze zbierającymi, obowiązku transferu oleju do konkretnej instalacji spełniającej wymagania ustawowe. Przepisy nakazujące zbierającym przekazanie odpadów do zakładów o określonym charakterze funkcjonują już w przepisach. Są one obecne m.in. w regulacjach bateryjnych i elektrozłomowych, zatem również w tym przypadku proponowane rozwiązania nie mają charakteru rewolucyjnego.

Szansa na przejście od teorii do praktyki?

Zakres podmiotów zaangażowanych w opracowanie opublikowanych założeń, w powiązaniu z realnym charakterem opisywanych problemów i racjonalnym założeniem zwalczania ich za pomocą sprawdzonych mechanizmów, pozwala zakładać, że opublikowane założenia nie pozostaną opracowaniem czysto teoretycznym.

fot. na otwarcie sozosfera.pl

partner portalu

partner portalu

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

 

partner medialny

partner medialny

partner medialny