Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przygotował informację, w której przedstawia sytuację w zakresie wykorzystania środków przeznaczonych na usuwanie azbestu.
„Ze środków udostępnionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na usuwanie wyrobów zawierających chorobotwórczy azbest, w latach 2015-2016 wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej nie wykorzystają łącznie ponad 5 mln zł. To więcej niż 20 proc. ogólnej puli przeznaczonej przez NFOŚiGW na ten ważny społecznie cel. Powód? Nie wszystkie wojewódzkie fundusze występują o płatność. Zaległości w wypłatach środków za rok 2015 dotyczą pięciu z nich. A z limitu wypłat na 2016 rok – według prognozy – może nie być spożytkowana aż jedna czwarta kwot planowanych do wypłaty. Co gorsza, rozliczenia kolejnych umów wskazują, iż wskaźnik ten może jeszcze ulec zwiększeniu” – informuje NFOŚiGW.
Ze względu na rakotwórcze oddziaływanie azbestu na organizm człowieka, w Polsce od niemal 20 lat obowiązuje zakaz stosowania wyrobów zawierających azbest. Wprowadzony został także rządowy „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”. Jak podaje NFOŚiGW, zasadniczym celem określonym w tym dokumencie jest usunięcie i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest, a także minimalizacja negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecnością azbestu na terytorium kraju oraz likwidacja szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko.
W realizacji tego ważnego zadania duży udział ma NFOŚiGW, który udostępnia wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) środki finansowe w formie dotacji na podstawie umów zawartych w ramach programu priorytetowego „SYSTEM – Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW” Część 1) Usuwanie wyrobów zawierających azbest.
Zgodnie z umowami zawartymi pomiędzy funduszami Narodowym, a wojewódzkimi środki przeznaczane są na realizację gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest, czyli na działania związane z demontażem, zbieraniem, transportem oraz unieszkodliwianiem odpadów zawierających azbest.
W myśl postanowień programu, NFOŚiGW udostępnia wojewódzkim funduszom środki finansowe w formie dotacji w wysokości do 50% kosztów kwalifikowanych, natomiast zaangażowanie środków WFOŚiGW wynosi minimum 35% kosztów kwalifikowanych.
Budżet programu wynosi 32 mln zł, przy czym plan wdrażania programu zakłada w poszczególnych latach wypłaty następujących kwot:
- 2015 rok – 5 mln zł,
- 2016 rok – 16 mln zł,
- 2017 rok – 11 mln zł.
Obecnie funkcjonuje 14 umów. Ocena przebiegu ich realizacji wykazała zaległości w wypłatach środków za 2015 r. w przypadku pięciu funduszy z województw dolnośląskiego, świętokrzyskiego, zachodniopomorskiego, wielkopolskiego i łódzkiego.
Łączna kwota niezrealizowanych wypłat w 2015 r. wyniosła ponad 1 mln zł, co stanowi 21% środków przewidzianych do wydatkowania na tamten rok, a – jak podaje NFOŚiGW – przyczyną niewykonania planu wypłat był brak wystąpień o płatność ze strony wojewódzkich funduszy.
Jednocześnie Narodowy Fundusz prognozuje, że z limitu wypłat przyznanego na 2016 r. w wysokości niespełna 16 mln zł nie zostaną wykorzystane ponad 4 mln zł, czyli ok. 25%. Jednocześnie NFOŚiGW podkreśla, iż rozliczenia kolejnych umów wskazują, że wysokość niewykorzystanych środków może ulec dalszemu zwiększeniu.
Narodowy Fundusz podał, że na koniec grudnia 2016 r., łączna wysokość niewykorzystanych środków w latach 2015-2016 wynosiła 5 072 915,64 zł.
W poszczególnych WFOŚiGW kwestia wykorzystania środków wygląda różnie – niektóre, jak podaje NFOŚiGW, nie wykorzystują aż 40%. Przyznanych im środków, a innym udaje się spożytkować większość alokacji. Jednak średnio połowa wojewódzkich funduszy ma problemy z wykorzystaniem pieniędzy na usuwanie azbestu, a 25% „zamrożonych” kwot na ten cel w skali kraju to, w ocenie Narodowego Funduszu, wskaźnik bardzo wysoki i mocno niepokojący.
Narodowy Fundusz zauważa przy tym, że wojewódzkie fundusze zaznaczają, iż w tej mierze nie wszystko zależy od nich, bo choć mają do dyspozycji środki finansowe oddane im do dyspozycji przez NFOŚiGW, to jednak wiele zależy od aktywności beneficjentów, czyli samorządów. Gminy z kolei tłumaczą, że wpływ na wykorzystanie środków mają postawy mieszkańców i poziom ich zainteresowania usuwaniem azbestu.
Na podstawie informacji przygotowanej przez NFOŚiGW
fot. sozosfera.pl
