po nowelizacji ustawy o odpadach

Tytuł prawny do nieruchomości po nowelizacji ustawy o odpadach

5 września ub.r. weszła w życie, budząca nieustanne emocje i szereg wątpliwości, Ustawa z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2018 r., poz. 1592).

Nowelą tą przyjęto szereg nowych zasad i obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami, w tym dotyczących magazynowania odpadów, obowiązku ustanawiania przez posiadaczy odpadów zabezpieczenia roszczeń, konieczności prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania czy składowania odpadów, a także nowych reguł uzyskiwania zezwoleń na zbieranie i na przetwarzanie odpadów.

Kiedy potrzebny jest akt notarialny?

Odnosząc się do zagadnień związanych z pozyskiwaniem uprawnień wymaganych do gospodarowania odpadami, w tym zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów, wspomnieć należy o zmianach dotyczących posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, na której prowadzone są procesy zbierania lub przetwarzania odpadów. Zgodnie bowiem z nowym art. 41b ust. 1 ustawy o odpadach (t.j. z 2018 r., poz. 992), „Gospodarowanie odpadami, polegające na zbieraniu odpadów niebezpiecznych, odzysku odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, wymagające uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, odbywa się wyłącznie na nieruchomości, której właścicielem, użytkownikiem wieczystym, użytkownikiem albo dzierżawcą jest posiadacz odpadów gospodarujący odpadami.

W powyższym zakresie ustawodawca postanowił, że ustanowienie użytkowania nieruchomości, na której będą zbierane lub przetwarzane odpady, wymaga złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego również przez użytkownika. W odniesieniu do umowy dzierżawy konieczne jest jej zawarcie w formie aktu notarialnego. Zarówno przy ustanowieniu użytkowania, jak i przy umowie dzierżawy nałożony został obowiązek wskazania masy i rodzajów odpadów, które mogą być zbierane lub przetwarzane w okresie roku na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania czy dzierżawy. Niezależnie od tego, ustanawiający użytkowanie oraz dzierżawca mają obowiązek zawrzeć, odpowiednio w oświadczeniu o ustanowieniu użytkowania czy w treści umowy dzierżawy, oświadczenie, że są świadomi odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 12 Ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j. DzU z 2018 r., poz. 954).

W odniesieniu do przywołanej regulacji, należy w pierwszej kolejności podkreślić, że obowiązek wylegitymowania się tytułem prawnym spełniającym powyższe wymogi spoczywa wyłącznie na tych podmiotach, które prowadzą procesy zbierania lub przetwarzania ww. grup odpadów. Należy w tym zakresie w pełni zaaprobować pogląd, że art. 41b ust. 1-5 ustawy o odpadach nie znajdzie zastosowania wobec tych gospodarujących odpadami, którzy zbierają lub przetwarzają inne grupy odpadów aniżeli wymienione w tym przepisie.

Mając to na względzie, należy pamiętać, iż – ubiegając się o zezwolenie na zbieranie odpadów niebezpiecznych, na przetwarzanie odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, zbieranie odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, przetwarzanie odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów – do wniosku o wydanie decyzji należy dołączyć dokument potwierdzający prawo własności, prawo użytkowania wieczystego, prawo użytkowania albo umowę dzierżawy nieruchomości, spełniające ww. wymogi (art. 42 ust. 4a ustawy o odpadach). W odniesieniu do tej regulacji nie ulega wątpliwości, że obowiązek dołączenia do wniosku ww. tytułu prawnego do nieruchomości obejmuje te podmioty, które dopiero zamierzają wystąpić bądź wystąpiły o uzyskanie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie ww. grup odpadów po raz pierwszy po wejściu w życie noweli, tj. po 5 września 2018 r.

Budzące się wątpliwości podmiotów

Na tle powyższych przepisów, wątpliwości mogą podnosić te podmioty, które, choć wystąpiły, nie uzyskały decyzji przed wejściem w życie noweli, bądź też podmioty, które co prawda uzyskały ostateczne decyzje przed wejściem w życie nowelizacji, lecz nie posiadają spełniającego wymogi tytułu prawnego do nieruchomości.

Sytuację podmiotów, które złożyły wniosek o zezwolenie przed 5 września 2018 r. i w tej dacie nie uzyskały decyzji, ustawodawca uregulował w przepisie przejściowym, tj. w art. 9 nowelizacji. W świetle tego przepisu, w sprawach o wydanie zezwoleń na zbieranie odpadów, zezwoleń na przetwarzanie odpadów, pozwoleń na wytwarzanie odpadów uwzględniających zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów, pozwoleń zintegrowanych uwzględniających zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów oraz decyzji zatwierdzających instrukcje prowadzenia składowiska, stosuje się przepisy nowe. W takiej sytuacji organ właściwy do wydania decyzji wzywa do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji, zawieszając postępowanie do czasu uzupełnienia wniosku, nie dłużej jednak niż na sześć miesięcy.

Na tle przywołanego przepisu należy wskazać, że obejmuje on postępowania o wydanie zezwoleń i pozwoleń na gospodarowanie odpadami każdego rodzaju. W sytuacji, kiedy wnioskujący o wydanie decyzji zamierza zbierać także (lub wyłącznie) odpady niebezpieczne, prowadzić odzysk odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, zbierać lub przetwarzać odpady komunalne lub odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych, będzie zobligowany do wylegitymowania się tytułem prawnym do nieruchomości, spełniającym wymogi z art. 41b ustawy o odpadach. Uwzględniając powyższe, w zależności od konkretnego przypadku, przewidziany przez ustawodawcę okres sześciu miesięcy na uzupełnienie wniosku w tym zakresie może okazać się zbyt krótki.

W postępowaniu, które dotyczy wydania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów innego rodzaju, obowiązek uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie (spełniającego wymogi) dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości nie będzie znajdował zastosowania.

Najkorzystniej z pozwoleniem zintegrowanym

W bardziej komfortowej sytuacji pozostają podmioty, które przed 5 września 2018 r. uzyskały pozwolenia i zezwolenia na gospodarowanie ww. rodzajami odpadów. Zgodnie z regulacją przejściową, zawartą w art. 13 nowelizacji, posiadacz odpadów prowadzący gospodarowanie odpadami, polegające na zbieraniu odpadów niebezpiecznych, odzysku odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, na które uzyskał zezwolenie na zbieranie, na przetwarzanie, na wytwarzanie uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie lub pozwolenie zintegrowane uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów i nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, użytkownikiem, użytkownikiem albo dzierżawcą nieruchomości, na której prowadzi te działania, może je prowadzić na tej nieruchomości na podstawie posiadanego zezwolenia lub pozwolenia przez czas, na jaki zezwolenie lub pozwolenie zostało wydane.

W odniesieniu do powyższej regulacji, należy zauważyć, że w najkorzystniejszym położeniu są podmioty, które posiadają pozwolenia zintegrowane wydane na czas nieokreślony. Wobec pozostałych zezwoleń (wydawanych maksymalnie na okres 10 lat) należy przyjąć, że jeśli zezwolenie np. na zbieranie odpadów komunalnych będzie ważne jeszcze przez pięć lat, licząc od daty wejścia w życie nowelizacji, to ubiegając się po tym czasie o nowe zezwolenie, trzeba będzie już dysponować tytułem prawnym, spełniającym wymogi z ustawy (np. tytułem własności, użytkowaniem wieczystym, czy umową dzierżawy zawartą w formie aktu notarialnego i spełniającą pozostałe wymogi), dołączając go do wniosku o wydanie decyzji.

Warto już teraz postarać się o tytuł prawny

W ramach czynionych rozważań należy mieć na uwadze także art. 14 nowelizacji, nakładający na posiadacza odpadów, który przed dniem wejścia w życie noweli uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, obowiązek złożenia w terminie 12 miesięcy, licząc od wejścia w życie nowelizacji, wniosku o zmianę posiadanej decyzji, celem jej dostosowania do nowych wymogów. Wobec pojawiających się wątpliwości należy wskazać, że przepis ten nie nakłada na posiadacza odpadów, gospodarującego odpadami, o których mowa w art. 41b ustawy o odpadach, obowiązku dołączania do wniosku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego, użytkowania czy umowy dzierżawy.

W sytuacji jednak, w której dany podmiot posiada np. zezwolenie na zbieranie odpadów komunalnych, którego ważność skończy się w sierpniu 2019 r., składając wniosek o zmianę posiadanej decyzji w okresie przejściowym, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 14 ustawy zmieniającej, powinien już teraz starać się o tytuł prawny spełniający nowe wymogi i dołączyć go do składanego wniosku. W przypadku krótkich okresów obowiązywania posiadanych dzisiaj decyzji należy rozważyć podjęcie działań w kierunku pozyskania tytułu prawnego, spełniającego nowe wymogi.

Artykuł powstał w ramach współpracy z Kancelarią Prawną Dr Krystian Ziemski & Partners

About the author

Joanna Kostrzewska

Joanna Kostrzewska

radca prawny, Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna sp.k. w Poznaniu
e-mail: Joanna.Kostrzewska@ziemski.com.pl

partner portalu

partner portalu

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

 

partner medialny

partner medialny