Transport odpadów

Transport odpadów – nowe wymogi

24 stycznia 2018 r. wejdzie w życie Rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (DzU z 2016 r. poz. 1742). Ten akt prawny stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 24 ust. 7 Ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (DzU z 2013 r. poz. 21, ze zm.). Rozporządzenie określa szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania oraz oznakowania tych środków transportu.

Prace legislacyjne nad rozporządzeniem trwały od 2014 r., a ostateczny projekt przyjęto dwa lata później, po burzliwych konsultacjach społecznych. Niektóre organizacje poddały w wątpliwość zasadność przygotowania tego aktu, argumentując, że poza Republiką Federalną Niemiec, w żadnym kraju Unii Europejskiej nie ma nakazu oznakowania pojazdów zawierających inne odpady niż te o charakterze niebezpiecznym.

Warto zaznaczyć, że dotychczas transport odpadów prowadzony był na zasadach określonych w zezwoleniach. Zachowują one ważność na czas, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do momentu upływu terminu na złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, lub z dniem uzyskania wpisu do tego rejestru, w przypadku gdy nastąpił on w terminie wcześniejszym (art. 233 ustawy o odpadach).

Katalog dokumentów wymaganych podczas transportu odpadów

Od stycznia 2018 r. odpady będą przewożone wraz z dokumentami potwierdzającymi zarówno rodzaj transportowanych odpadów, jak i dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości – potwierdzenie rodzaju przewożonych odpadów i nazwę gminy, z terenu której zostały one odebrane. Prawodawca – pod wpływem uwag do projektu – rozwinął lakonicznie brzmiący §8 rozporządzenia i wymienił przykładowy katalog dokumentów, które uprawniają do przewozu odpadów. Są to m.in. karta przekazania odpadów, faktura sprzedaży odpadów, dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do Rozporządzenia nr 1013/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, ze. zm.) oraz inne dokumenty. W procedurze uzgodnień uprawnione podmioty zgłaszały postulaty rozszerzenia ww. katalogu np. o dokument „wydanie zewnętrzne” (WZ), który zawiera wszystkie wymagane w rozporządzeniu informacje czy „trasówkę” (ang. route management) – plan przebiegu trasy, dokument ewidencyjny przedsiębiorstwa z informacjami o czasie i miejscu wykonywania zaplanowanych usług odbioru odpadów komunalnych. Postulaty te zostały uwzględnione przez zabieg skonstruowania katalogu otwartego, mającego charakter przykładowy. Istnieje możliwość skorzystania z innego dokumentu, pod warunkiem, że transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa wyżej.

W doktrynie także podkreślono otwarty charakter katalogu: „W przypadku, gdy transportujący odpady nie będzie posiadał karty przekazania odpadów, faktury sprzedaży ani podstawowej charakterystyki odpadów, wystarczający może okazać się również list przewozowy oraz zlecenie transportu – o ile dokumenty te będą potwierdzały rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów”1.

Z uzasadnienia do projektu rozporządzenia wynika, że – zgodnie z intencją prawodawcy – „rozporządzenie powinno przyczynić się do ograniczenia nieprawidłowości w prowadzeniu transportu odpadów, w tym przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa podczas jego prowadzenia”. Nadrzędnym celem rozporządzenia jest wprowadzenie jednolitych zasad określających taki sposób oznakowania pojazdów przewożących odpady, aby były one widoczne i rozpoznawalne.

Transport odpadów – oznakowanie pojazdów

Zgodnie z §9 ust. 1, środki transportu odpadów, stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu Ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (DzU z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), oznacza się tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się napis „ODPADY”, naniesiony wielkimi literami koloru czarnego, o wysokości co najmniej 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o takich wymiarach, dopuszcza się zmniejszenie wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i 120 mm wysokości, natomiast wysokość napisu „ODPADY” wyniesie wówczas przynajmniej 80 mm, a szerokość linii – 12 mm. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Z kolei środki transportu, przeznaczone do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w §9, mogą być oznakowane tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się wielką literę „A” koloru czarnego, o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii 20 mm. Wzór oznakowania środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Należy podkreślić, że pierwotny projekt rozporządzenia zakładał oznakowanie środków transportu odblaskowymi tablicami koloru żółtego (bez określenia odcienia żółci), co zostało dostrzeżone w toku konsultacji. Zdaniem niektórych organizacji, takie oznaczenie mogłoby wprowadzać w błąd, ponieważ kojarzy się z tablicami barwy pomarańczowej, wymaganymi do transportu towarów niebezpiecznych. Częściowo prawodawca skorzystał z propozycji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Województwa Mazowieckiego, wprowadzając oznakowanie w postaci wielkiej litery „A” w kolorze czarnym dla pojazdów transportu transgranicznego. Wzór taki funkcjonuje w Niemczech i jest powszechnie rozpoznawalny.

Oznakowanie pojazdu, czy to zawierające napis „ODPADY”, czy też literę „A”, umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Powinno być ono czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.

Przepisy dotyczące wymaganych dokumentów oraz oznakowania nie będą miały zastosowania, jeśli nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów oraz gdy ilość transportowanych odpadów innych niż niebezpieczne nie przekracza 100 kg.

W myśl rozporządzenia, każdy transportujący odpady powinien stosować następujące reguły postepowania:

  • należy prowadzić transport odpadów w sposób zapobiegający rozprzestrzenianiu się odpadów poza środki transportu, np. poprzez wysypanie lub wyciek;
  • odpady powinny być transportowane w taki sposób, aby zapobiec ich przemieszczaniu lub przewracaniu (§6 ust. 1) oraz uniemożliwić mieszanie poszczególnych rodzajów odpadów, z wyjątkiem gdy strumień zmieszanych rodzajów odpadów w całości jest kierowany do przetwarzania w tym samym procesie (§4).

Zgodnie z §2, przepisy rozporządzenia nie będą miały zastosowania do transportu odpadów stanowiących materiały niebezpieczne, w rozumieniu Ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (DzU poz. 1367, z późn. zm.). Natomiast akt ten precyzuje, że odpady niebezpieczne mogą być transportowane jednocześnie z innymi, ale w sposób uniemożliwiający ich kontakt.

W przyjętej wersji rozporządzenia zrezygnowano ostatecznie z obowiązku jakiegokolwiek oznakowania opakowań i pojemników ładunkowych – w tym:

  • imieniem i nazwiskiem oraz adresem zamieszkania lub nazwą i adresem siedziby wytwórcy odpadów,
  • imieniem i nazwiskiem oraz adresem zamieszkania lub nazwą i adresem siedziby wytwórcy odpadów,
  • kodem odpadów w nich transportowanych, zgodnie z katalogiem odpadów,
  • adresem oraz danymi identyfikującymi przekazującego odpady.

W związku z licznymi wątpliwościami na etapie tworzenia rozporządzenia w przedmiocie dokumentów potwierdzających rodzaj transportowanych odpadów oraz oznaczeń, można spodziewać się rozbieżnych interpretacji niektórych rozwiązań. Praktyka pokaże, jak do tych zagadnień podejdą organy administracji oraz sądy administracyjne.

Źródło

  1. Nieć A.: Pytania i odpowiedzi. LEX 2017.

fot. pixabay.com

Tomasz Miś

Tomasz Miś

radca prawny, Kancelaria Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.
e-mail: tomasz.mis@sdzlegal.pl

Izabella Sobieraj

Izabella Sobieraj

prawnik, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.
izabella.sobieraj@sdzlegal.pl

reklama

partner portalu

 

reklama