System kaucyjny na Słowacji zaczął działać 1 stycznia 2022 r. Od tego czasu, w jego ramach, Słowacy oddali 820 mln opakowań po napojach. Przekroczyli w ten sposób zakładany cel na pierwszy rok funkcjonowania systemu. Południowy sąsiad Polski jest pierwszym krajem w Europie Środkowej, który wprowadził to cyrkularne narzędzie – zaznaczono w nadesłanej informacji prasowej. Słowacja wyprzedziła w ten sposób wszystkich swoich pięciu sąsiadów – w tym Polskę.
System kaucyjny na Słowacji – pierwszy w krajach Europy Środkowej
Słowacja jest pierwszym krajem w Europie Środkowej, który wprowadził system kaucyjny za butelki i puszki PET. Każdego dnia zbieranych jest ok. 2,5 mln butelek PET i puszek po napojach, które następnie trafiają do recyklingu. Wszystko to dzięki ogólnodostępnym punktom zbiórki w sklepach, których obecnie jest tam ok. 3 tys. Większość sklepów jest wyposażona w recyklomaty.
– Słowacki system kaucyjny jest przykładem dobrze przygotowanych i zaimplementowanych ram prawnych oraz działań promocyjno-informacyjnych, w które były zaangażowane różne strony – od rządu i administratora systemu, sprzedawców, po producentów urządzeń – powiedziała Anna Sapota, wiceprezes ds. public affairs dla Europy Północno-Wschodniej w grupie TOMRA. – Efektem tego są zadowoleni słowaccy konsumenci, którzy szybko przyzwyczaili się do systemu kaucyjnego. Według badania konsumenckiego przeprowadzonego w marcu 2022 r., czyli zaledwie trzy miesiące od startu systemu kaucyjnego, aż 99,2% respondentów wiedziało o nim, a 77% było zadowolonych z jego działania – dodała.
System kaucyjny na Słowacji krok po kroku
W listopadzie 2018 r. słowackie Ministerstwo Środowiska ogłosiło zamiar wprowadzenia systemu kaucyjnego. Miało to pozwolić osiągnąć wskaźnik zwrotu na poziomie 90% do 2027 r., wyprzedzając cele postawione przez Unię Europejską (UE). Rok później zatwierdzono przepisy, a w 2021 r. powołano administratora słowackiego systemu kaucyjnego, którego tworzą cztery stowarzyszenia. Są to: Stowarzyszenie Producentów Napojów Bezalkoholowych i Wody Mineralnej, Słowackie Stowarzyszenie Producentów Piwa i Słodu, Słowacki Sojusz Nowoczesnego Handlu Detalicznego oraz Stowarzyszenie Handlu Detalicznego Republiki Słowackiej. Zrzeszają one większość producentów napojów na Słowacji, którzy wprowadzają na rynek ok. 80% opakowań na napoje objętych kaucją. Administrator jest odpowiedzialny za prowadzenie systemu z przejrzystym przepływem zarówno danych, jak i pieniędzy. Odpowiada także za promowanie i komunikowanie systemu interesariuszom i opinii publicznej. Oprócz początkowych wkładów organizacji założycielskich, źródło dochodu administratora stanowią nieodebrane kaucje za opakowania. Należą do niego także przychody ze sprzedaży zebranych materiałów oraz opłaty administracyjne uiszczane przez producentów napojów.
– Słowacy przyjęli bardzo odpowiedzialne podejście do zwrotu zarówno plastikowych butelek, jak i puszek i są w to aktywnie zaangażowani. Dlatego udało nam się zebrać ponad 70% opakowań objętych kaucją w ciągu pierwszych 10 miesięcy. Osiągając ten wynik, jak dotąd przekroczyliśmy cel ustawodawcy o 10% – powiedziała Lucia Morvai, dyrektor ds. zewnętrznych i komunikacji administratora systemu kaucyjnego na Słowacji.
Cztery lata przed celem unijnej dyrektywy…
Słowacja postawiła sobie za cel osiągnięcie 90% wskaźnika zwrotu do 2025 r., cztery lata przed celem unijnej dyrektywy w sprawie tworzyw sztucznych jednorazowego użytku.
– Sklepy, które z początku zbierały opakowania ręcznie, decydują się na zbiórkę automatyczną, czyli inwestycję w recyklomat. Wynika to między innymi z oczekiwań klientów, którzy preferują sklep, w którym szybko i sprawnie oddadzą swoje opakowania. Zauważamy również, że wielu sprzedawców decyduje się na zakup dodatkowych maszyn lub tych o większej pojemności. To bardzo dobry krok w kierunku zwiększenia poziomów zbieranych opakowań do recyklingu. Cieszymy się, że sklepy biorą w tej transformacji aktywny udział, a my możemy być dla nich odpowiednim wsparciem – powiedział Konrad Robak, Country Manager w firmie TOMRA Collection Polska.
Poza punktami zbiórki opakowań, na Słowacji powstał również nowy zakład sortowania butelek i puszek PET o wydajności przemysłowej, zdolny do przetwarzania całej rocznej produkcji w kraju. Nowy zakład w Kočovcach, Rakoľuby dostarcza producentom opakowań napojowych posortowany materiał o wysokiej jakości. Centralny Administrator Systemu Kaucyjnego jest obecnie znaczącym słowackim dostawcą dla lokalnych firm zajmujących się recyklingiem tworzyw sztucznych.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. ????
