polski system kaucyjny

Polski system kaucyjny do poprawki!

Organizacje reprezentujące branżę napojową oraz handel detaliczny, czyli podmioty zobowiązane do realizacji postanowień ustawy o systemie kaucyjnym, apelują o przyjęcie kluczowych – ich zdaniem – poprawek legislacyjnych. Poprawki te mają – wg ww. podmiotów – na celu zapewnienie szczelności i efektywnego działania ogólnopolskiego systemu kaucyjnego na opakowania po napojach. Polski system kaucyjny będzie drugim największym dotychczas w Europie. Dlatego tak istotne jest uniknięcie chaosu przy jego uruchamianiu – podkreśliła Polska Federacja Producentów Żywności Związku Pracodawców (PFPŻZP). W opinii tej organizacji, przyjęta jeszcze przez poprzedni rząd ustawa zakłada istnienie wielu operatorów. Jednak stwarza warunki do szybkiej organizacji tylko tym, którzy nie mają obowiązków, a producentów zostawia z licznymi przeszkodami formalnymi i operacyjnymi.

Polski system kaucyjny – nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r.!

Organizacje reprezentujące branżę napojową (w tym producentów wody, soków i piwa) oraz handel detaliczny popierają wprowadzenie systemu kaucyjnego na opakowania po napojach. Jednak – jak podaje PFPŻZP – nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r. Wskazują przy tym na zbyt krótki termin na jego efektywne wdrożenie na obszarze całej Polski.

Organizacje te podkreślają ponadto, że ustawa zawiera liczne błędy i wadliwe rozwiązania, które bez wprowadzenia poprawek narażają branżę napojową i sklepy detaliczne na miliardowe straty. Miałyby one powstać z powodu możliwych defraudacji kaucji oraz opakowań. Polska ma również szansę stać się pierwszym krajem, gdzie konsumenci zapłacą podatek w wysokości 23% od każdej kaucji oraz gdzie system kaucyjny doprowadzi do likwidacji opakowań szklanych wielokrotnego użytku. Ustawę trzeba poprawić, tak aby system kaucyjny w Polsce był efektywny środowiskowo, racjonalny ekonomicznie i przyjazny dla społeczeństwa – zaznaczyła PFPŻZP.

Przesuniecie ze względu na opóźnienia w procesie legislacyjnym i dyskryminację firm napojowych

Według Federacji, termin obowiązku zbiórki opakowań w systemie kaucyjnym powinien być przesunięty na 1 stycznia 2026 r. Przesuniecie to powinno zostać wdrożone ze względu na opóźnienia w procesie legislacyjnym i dyskryminację firm napojowych, wprowadzających na rynek znaczący odsetek produktów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym – podkreśla organizacja.

– Ustawa wyraźnie dyskryminuje duże firmy napojowe w możliwości szybkiego powołania operatora systemu, ze względu na konieczność uzyskania zgody na koncentrację rynkową. Firmy te, aby założyć podmiot reprezentujący (operatora systemu) muszą obecnie czekać na zgodę Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nawet Komisji Europejskiej, co może trwać nawet do 6 miesięcy i nie daje żadnych szans na uruchomienie przez te firmy systemu od 1 stycznia 2025 r. Oznacza to, że operatorzy, którzy będą obsługiwać znaczące strumienie opakowań w systemie kaucyjnym są dyskryminowani w możliwości wejścia na rynek i realizacji obowiązków, w stosunku do podmiotów, które nie mają obowiązku zgłaszania zamiaru koncentracji. To oczywista bariera w dostępie do rynku dla części przedsiębiorców, mająca wpływ na możliwość realizacji obowiązków wynikających z ustawy – wskazał Andrzej Gantner, wiceprezes PFPŻZP.

Polski system kaucyjny – pierwotny termin uruchomienia nierealny

Pierwotny termin, 1 stycznia 2025 r., należy uznać za nierealny ze względu na techniczne, organizacyjne i prawne wymogi w tworzeniu podmiotów reprezentujących, powszechności systemu i równych warunków dostępu do rynku – zaznaczył Jakub Bińkowski, członek Zarządu Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

– Organizacje przedsiębiorców wskazują, że ustawa w obecnej postaci nie tylko nie zagwarantuje uzyskania wymaganych poziomów zbiórki, ale wręcz będzie przeszkadzać w ich uzyskaniu. Przepis nie zastąpi realnej zbiórki. A ta będzie niemożliwa ze względu na zbyt krótki okres, jaki dano na powstanie dużego operatora, który będzie zbierał znaczące ilości opakowańtworząc stabilne warunki do obsługi zarówno dużych, jak i małych i średnich firmy napojowych – zauważyła Barbara Groele, sekretarz generalny Krajowej Unii Producentów Soków.

Podatek zwiększa koszty systemu kaucyjnego o 23%

– Ponadto, należy wyłączyć kaucję za opakowania objęte systemem kaucyjnym z opodatkowania VAT. Aktualne zapisy ustawy narażają konsumentów na płacenie podatku VAT od kaucji. To będzie karny podatek nałożony na polskie społeczeństwo za udział w systemie kaucyjnym i poważne utrudnienie dla sklepów – podkreślił Dariusz Lizak, prezes Krajowej Izby Gospodarczej Przemysł Rozlewniczy.

– Podatek VAT nie tylko zwiększa koszty systemu kaucyjnego o 23%, ale powoduje również poważne trudności w rozliczaniu się sklepów z pobranej i wypłaconej kaucji oraz utrudnia bezparagonowe oddawanie opakowań przez konsumentów. Tymczasem system powinien zachęcać podmioty handlu detalicznego do odbioru opakowań bez obawy o powstanie dodatkowych zobowiązań podatkowych i sprawozdawczych, związanych z rozliczaniem podatku VAT – dodał Maciej Ptaszyński, prezes Zarządu Polskiej Izby Handlu.

– System kaucyjny powinien być zachętą dla społeczeństwa do działań prośrodowiskowych, a nie karnym podatkiem dla konsumentów i sklepów detalicznych – zaznaczył Jakub Bieńkowski ze Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

Organizacje przedsiębiorców wskazały też, że – wzorem wszystkich innych systemów kaucyjnych w Unii Europejskiej (UE) – kaucja powinna podążać za produktem w całym łańcuchu sprzedaży. W ten sposób może ona zapobiegać potencjalnym defraudacjom kaucji i umożliwić szybkie rozliczanie się z pobranej i wydanej kaucji pomiędzy sklepami a operatorami.

Polski system kaucyjny – postulat utrzymania dotychczasowych rozwiązań w zakresie butelek wielokrotnego użytku

– Taki system pobierania kaucji był zapisany w pierwszym projekcie ustawy, jednak bez żadnego uzasadnienia oraz konsultacji w ostatnim momencie procedowania ustawy został usunięty i zastąpiony obecnym dysfunkcyjnym rozwiązaniem, w którym kaucja pobierana jest wyłącznie na etapie sprzedaży konsumentowi ostatecznemu. To otwarta droga do milionowych defraudacji i potencjalnych bankructw, zarówno sklepów, jak i operatorów – wskazał Arkadiusz Pączka, wiceprzewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.

– Organizacje postulują również zmiany mające na celu utrzymanie dotychczas bardzo dobrze funkcjonujących systemów kaucyjnych na butelki wielokrotnego użytku. Przepisy ustawy doprowadzają do zniszczenia obecnych systemów kaucyjnych na butelkę wielokrotnego użytku. Choć mają one już długą praktykę, w ramach której opakowania wielokrotnego użytku mają najniższy możliwy wpływ na środowisko. Jednocześnie handel detaliczny, w tym przede wszystkim małe sklepy tradycyjne, mają prosty system rozliczania się z kaucji i zwróconych butelek oraz zmaksymalizowany zysk ze sprzedaży produktów w tych opakowaniach. Przepisy nie powinny więc ich niszczyć, wręcz przeciwnie powinny wzmacniać ich rozszerzanie, co jest zgodne z hierarchą postępowania z odpadami – wyjaśniał Bartłomiej Morzycki, dyrektor generalny Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie.

Pierwszy kraj, który wyeliminuje szklane opakowania zwrotne?

– Polska ma szansę być pierwszym krajem, który wprowadzając system kaucyjny doprowadzi do eliminacji z rynku szklanych opakowań zwrotnych, co jest sprzeczne z celami środowiskowymi UE – zauważył Jakub Bińkowski.

Duże kontrowersje wśród przedstawicieli handlu budzi uwzględnienie w systemie kaucyjnym opakowań po napojach mlecznych. – Wyżej wymienione produkty zawierają m.in. żywe kultury bakterii, więc wprowadzenie do systemu ich opakowań należy uznać za niewykonalne ze względu na obowiązujące obecnie w Polsce przepisy sanitarne, dotyczące sklepów detalicznych – stwierdził Maciej Ptaszyński.

Obecnie finalizowany w UE projekt rozporządzenia ws. opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylającego dyrektywę 94/62/WE (PPWR) przewiduje, że obowiązkowo wdrażane we Wspólnocie systemy kaucyjne nie obejmą opakowań po mleku i produktach mlecznych. Niecelowe byłoby zatem wcześniejsze włączenie tych odpadów opakowaniowych do systemu kaucyjnego w Polsce.

– Z zakresu systemu kaucyjnego należy wyłączyć odpady opakowaniowe po produktach mlecznych. Handel detaliczny, niezależnie od wielkości sklepu nie jest w żaden sposób gotowy na zbieranie opakowań po tego typu produktach – podkreśliłMaciej Ptaszyński.

Jaki powinien być polski system kaucyjny?

– System kaucyjny powinien być powszechny, przyjazny dla konsumentów i przedsiębiorstw. Powinien zapewnić spełnienie przez przedsiębiorstwa wymagań UE w zakresie użycia surowców wtórnych w nowych opakowaniach, w tym dostępu do recyklatu PET. Niestety obecny kształt ustawy nie realizuje żadnego z tych postulatówUstawa powinna być jak najszybciej poprawiona – powiedział Arkadiusz Pączka.

– Wszystkie zaproponowane przez nas zmiany do ustawy mają na celu naprawienie błędnych zapisów, które stanowią realne zagrożenie dla uruchomienia i efektywnego funkcjonowania ogólnopolskiego systemu kaucyjnego. Naszym celem jest, aby od 1 stycznia 2026 r. w Polsce funkcjonował powszechny, efektywny środowiskowo i ekonomicznie, przyjazny dla konsumentów system kaucyjny, a nie system, który w sposób chaotyczny i wyrywkowy zbiera niewielkie ilości opakowań po napojach, nie gwarantując realizacji celów dotyczących poziomu zbiórki i użycia recyklatu. Chcemy zapobiec chaosowi organizacyjnemu, komunikacyjnemu i nieuzasadnionym kosztom, które zamiast zachęcać konsumentów do prośrodowiskowych zachowań skutecznie ich do nich zniechęcą – podsumował Andrzej Gantner.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

Partner Portalu

Partner Portalu

Partner Portalu

Partner Portalu

reklama

reklama

Partner Portalu