Racjonalna gospodarka odpadami

Racjonalna gospodarka odpadami z dofinansowaniem

Jest szansa na znaczny postęp w kwestii gospodarowania odpadami w Polsce – uważa Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i dodaje, że do końca 2022 r. potrwają nabory, które zostały ogłoszone w ramach programu „Racjonalna gospodarka odpadami”. Samorządy, przedsiębiorstwa i inne podmioty mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji związanych z selektywnym zbieraniem odpadów, budową instalacji do gospodarowania nimi oraz wykorzystaniem odpadowych paliw w energetyce. Pieniądze na wsparcie, w zależności od rodzaju projektów, będą pochodzić ze środków krajowych NFOŚiGW albo z unijnego Funduszu Modernizacyjnego.

Racjonalna gospodarka odpadami – trwają nabory

Głównym celem naborów uruchomionych 6. grudnia br. przez NFOŚiGW jest udzielanie finansowego wsparcia – zależnie od poszczególnych części programu – jednostkom samorządu terytorialnego (JST) i ich związkom, firmom oraz niektórym instytucjom państwowym i organizacjom pożytku publicznego – na podejmowane przez nie rozmaite projekty związane z gospodarowaniem odpadami i zapobieganiem powstawaniu odpadów – tłumaczy Fundusz.

W Polsce w ciągu roku wytwarza się średnio 14,5 mln ton odpadów komunalnych, a od niemal dekady ilość ta systematycznie wzrasta o około 0,5 mln ton rocznie, co sprawia, że racjonalna gospodarka odpadami jest jednym z naszych priorytetów – podkreśla prof. Maciej Chorowski, prezes Zarządu NFOŚiGW. – Nowe propozycje dofinansowania inwestycji w tej sferze powinny sprawić, że w naszym kraju powstanie w najbliższych latach szereg kolejnych obiektów i systemów gospodarowania odpadami, przy wykorzystaniu najnowocześniejszych i najbardziej ekologicznych technologii. Nowe projekty, w połączeniu z postępami we wdrażaniu gospodarki o obiegu zamkniętym oraz ze zmianami demograficznymi i legislacyjnymi, pozwolą ustabilizować ilość wytwarzanych odpadów na poziomie 15 mln ton rocznie, a przede wszystkim wzmocnić krajową gospodarkę odpadową – dodaje szef NFOŚiGW.

Nabory w trzech segmentach

Prowadzony przez NFOŚiGW program priorytetowy pt. „Racjonalna gospodarka odpadami” to instrument wsparcia dla przedsięwzięć mających pomóc w rozwiązaniu problemu zagospodarowania odpadów w Polsce, w tym w ich zbieraniu, recyklingu i powtórnym wykorzystaniu, a także przetwarzaniu termicznym z wytworzeniem energii i ciepła. Program składa się z kilku części, a Narodowy Fundusz ogłosił ogólnodostępne nabory w trzech segmentach: selektywnego zbierania i zapobiegania powstawaniu odpadów, instalacji gospodarowania odpadami oraz wykorzystania paliw alternatywnych na cele energetyczne.

Racjonalna gospodarka odpadami – selektywne zbieranie i zapobieganie powstawaniu odpadów

Celem tej części programu jest realizacja (w latach 2015-2030) zasad racjonalnej gospodarki odpadami, a w szczególności hierarchii sposobów postępowania z odpadami, poprzez zapobieganie ich powstawaniu oraz ustanowienie i utrzymanie powszechnych systemów selektywnego zbierania odpadów – zaznacza NFOŚiGW. Nabór wniosków tej części programu odbywa się w trybie ciągłym. Wśród przedsięwzięć, które mogą podlegać dofinansowaniu poprzez dotacje i pożyczki jest m.in. budowa i rozbudowa stacjonarnych punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK-ów) czy rozwój infrastruktury technicznej procesów logistycznych związanych z pozyskaniem, magazynowaniem i dystrybucją niesprzedanych lub niespożytych artykułów żywnościowych.

Beneficjentami w tej części mogą być JST, przedsiębiorcy, a także – dla niektórych zadań – organizacje non profit pełniące funkcje „banków żywności” oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” i Polski Związek Łowiecki – wskazuje Fundusz.

Narodowy Fundusz zaznacza, że w sferze selektywnej zbiórki i recyklingu w naszym kraju jest jeszcze wiele do zrobienia. Do recyklingu najlepiej się nadają odpady selektywnie zbierane już w naszych domach, a ze statystyk wynika, że Polacy selektywnie zbierają jedynie w granicach 32% odpadów komunalnych (ok. 3,6 mln ton rocznie). Aby to zmienić, niezbędna jest zarówno zmiana nawyków, jak i rozsądne inwestycje.

Osiągnięcie postulowanych obecnie celów klimatycznych

Dążenie do gospodarki neutralnej klimatycznie, poza kwestiami ściśle związanymi z sektorem energetycznym, zakłada również stosowanie licznych rozwiązań wdrażających gospodarkę o obiegu zamkniętym i recykling odpadów, co skłania nas do podejmowania nowych działań w tym zakresie. Osiągnięcie postulowanych obecnie celów klimatycznych wymaga intensyfikacji wysiłków na rzecz wdrażania idei GOZ. Oferując dofinansowanie do inwestycji „odpadowych” w tym właśnie kierunku idziemy. Trzeba przy tym pamiętać, że gospodarka o obiegu zamkniętym, nazywana też gospodarką cyrkularną, to nowa nazwa dla od dawna propagowanej gospodarności – wedle zasady, by jak najmniej zużywać materiałów, produktów i paliw i zarazem jak najmniej wyrzucać. A odpady już powstałe wykorzystywać jako surowce lub źródła energii – zaznacza prezes Maciej Chorowski.

Racjonalna gospodarka odpadami. Nabór w części 2: Instalacje gospodarowania odpadami

Celem tej części programu również jest realizacja (w latach 2015-2030) zasad racjonalnej gospodarki odpadami poprzez tworzenie i utrzymanie w kraju zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji gospodarowania odpadami. Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym. Wśród przedsięwzięć przewidzianych do finansowego wsparcia przez NFOŚiGW do najważniejszych należą: budowa, rozbudowa lub modernizacja już istniejących instalacji do odzysku oraz recyklingu selektywnie zebranych odpadów komunalnych łącznie z bioodpadami oraz do odzysku i recyklingu odpadów innych niż komunalne. Ważnym komponentem programu, szczególnie w dobie trwającej pandemii, jest wsparcie budowy, rozbudowy lub modernizacji instalacji unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (w tym medycznych i weterynaryjnych) poprzez ich termiczne przekształcenie. Brak tych instalacji jest jedną z głównych przesłanek porzucania odpadów niebezpiecznych, których nie ma gdzie zagospodarować – dodaje Fundusz.

Dofinansowanie obejmuje także systemy mające na celu zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów innych niż komunalne wraz z infrastrukturą służącą selektywnej ich zbiórce. W grę wchodzi także wsparcie rozbudowy lub modernizacji istniejących stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz części biologicznej funkcjonujących instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów (MBP).

Silny impuls do rozwoju gospodarki odpadami w Polsce

Z dofinansowania w formie dotacji i pożyczek korzystać mogą trzy kategorie beneficjentów: JST i ich związki, przedsiębiorcy, a ponadto (w odniesieniu do instalacji termicznego zagospodarowania odpadów medycznych) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

Poprzez realizację programu „Racjonalna gospodarka odpadami” wdrażamy szerszą ideę ekologicznego modelu produkcyjno-konsumpcyjnego, który polega na ograniczeniu ilości odpadów do minimum oraz na możliwie szerokim, ponownym wykorzystaniu odpadowych surowców. W przypadku odpadów nie nadających się do powtórnego spożytkowania czy recyklingu, stawiamy na ich energetyczne  wykorzystanie w instalacjach termicznego przekształcania jako paliwa. Liczymy, że nabory, które niedawno uruchomiliśmy spotkają się z dużym zainteresowaniem ze strony samorządów i przedsiębiorstw, przez co będą silnym impulsem do rozwoju w Polsce gospodarki odpadami, zwłaszcza w zakresie zapobiegania ich powstawaniu, selektywnej zbiórki oraz budowy instalacji systemów przetwarzania odpadów na cele energetyczne – wyjaśnia Dominik Bąk, wiceprezes NFOŚiGW.

Racjonalna gospodarka odpadami. Część 3: Wykorzystanie paliw alternatywnych na cele energetyczne

W tej części programu NFOŚiGW występuje jako Krajowy Operator Funduszu Modernizacyjnego, a pieniądze na wsparcie inwestycji będą pochodzić ze środków NFOŚiGW zgromadzonych na rachunku Funduszu Modernizacyjnego. Także celem tej części programu jest realizacja (w latach 2020-2030) zasad racjonalnej gospodarki odpadami, przy czym w tym ujęciu – poprzez tworzenie i utrzymanie wystarczającej sieci instalacji termicznego przetwarzania odpadów. Drugim z kluczowych założeń programu jest wspieranie inwestycji w modernizację systemów energetycznych i poprawę efektywności energetycznej. Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym.

Pieniądze otrzymane z NFOŚiGW mogą być przeznaczone na budowę nowych, rozbudowę lub modernizację istniejących instalacji termicznego przekształcania odpadów wytworzonych z odpadów komunalnych z wytwarzaniem energii w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. Wsparcie kierowane jest do JST i ich związków oraz przedsiębiorców. Limit środków przeznaczonych na dofinansowanie w tej części programu wynosi 1 mld zł, a wsparcie może być udzielone w formie dotacji i pożyczki.

Racjonalna gospodarka odpadami – łączny budżet to 2,5 mld zł

Nabory wniosków w ww. trzech częściach programu „Racjonalna gospodarka odpadami”, potrwają nieco ponad rok i zakończą się 30 grudnia 2022 r. Łączny budżet wszystkich części programu wynosi 2,5 mld zł, w tym połowa tej alokacji (1,25 mld zł) przeznaczona jest na dotacje, a druga połowa – na zwrotne formy dofinansowania (pożyczki). W ogólnej kwocie wspomnianego budżetu 1 mld zł stanowią środki z Funduszu Modernizacyjnego.

Spalarnie – domknięcie systemu gospodarki odpadami

Przy okazji NFOŚiGW zaznacza, że w Polsce odpady po selektywnej zbiórce (tzw. odpady resztkowe) kierowane są głównie do 179 instalacji MBP, a także do spalarni odpadów, których w kraju funkcjonuje obecnie dziewięć (kolejne powstają w Gdańsku, Olsztynie, Warszawie, Krośnie i Nysie) oraz jako paliwo alternatywne trafiają do spalenia w cementowniach. Szacuje się, że dla domknięcia systemu gospodarki odpadami w Polsce, roczna wydajność spalarni powinna być dość szybko zwiększona przynajmniej o ok. 2 mln ton. Przy czym termiczne przekształcanie odpadów z odzyskiem energii (jako część systemu ciepłowniczego) jest i pozostanie tylko komplementarnym wobec recyklingu komponentem systemu zagospodarowania odpadów komunalnych. Instalacje spalania stanowią zatem dopełnienie szerokiego systemu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Należy pamiętać, że brak możliwości wykorzystania tzw. frakcji palnej jest z jednej strony marnotrawstwem źródła energii mogącego zaspokoić nawet do 10% zapotrzebowania na ciepło sieciowe, a jednocześnie przyczyną wzrostu opłat ponoszonych przez mieszkańców – tłumaczy NFOŚiGW.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama