Organizacje reprezentujące zarówno branżę napojową, jak i sektor handlu detalicznego, apelują o jak najszybsze podjęcie działań w celu uchwalenia poprawek do przepisów o systemie kaucyjnym. Jak podała Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców (PFPŻZP), chodzi o poprawki do projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o odpadach. Poprawki te miałyby przyjąć za cel ulepszenie ram prawnych systemu kaucyjnego w Polsce ustanowionych przez poprzedni rząd. Poprawki te mają na celu również przesunięcie obowiązku zbiórki w systemie kaucyjnym na 1 stycznia 2026 r.
Apel dotyczący systemu kaucyjnego w Polsce
15 października 2024 r. przedstawiciele PFPŻZP, Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie, Polskiej Izby Handlu, Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji oraz Związku Przedsiębiorców i Pracodawców przedstawili apel dotyczący systemu kaucyjnego na opakowania po napojach. Apel ów popierany jest także przez: Krajową Izbę Gospodarczą Przemysł Rozlewniczy, Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków, Związek Polskich Przetwórców Mleka, Polską Izbę Mleka i Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich. Związek Rewizyjny.
– Do uruchomienia systemu kaucyjnego zgodnie z obowiązującą obecnie ustawą, która stwarza poważne ryzyka finansowe i organizacyjne dla wszystkich uczestników rynku i konsumentów, pozostaje zaledwie 2,5 miesiąca. Tymczasem projekt nowelizacji, mającej wdrożyć kluczowe poprawki do przedmiotowej ustawy, nawet nie trafił pod obrady Sejmu. Dodatkowo projekt, mimo licznych apeli branży, wciąż nie zawiera wszystkich niezbędnych przepisów dla uruchomienia w Polsce prawidłowego legislacyjnie, racjonalnego finansowo i efektywnego środowiskowo systemu kaucyjnego. W związku z powyższym branża napojowa wspólnie z sektorem handlu apelują po raz kolejny o natychmiastowe skierowanie projektu poprawek pod obrady Sejmu oraz o zapewnienie dostatecznego czasu na jego poprawne uruchomienie, czyli przesunięcie obowiązku zbiórki wyłącznie przez system kaucyjny na 1 stycznia 2026 r. – powiedział Andrzej Gantner, wiceprezes i dyrektor generalny PFPŻZP.
Działanie niekorzystne dla wszystkich interesariuszy
– Wprowadzenie powszechnego systemu kaucyjnego w obecnym kształcie i to już od 1 stycznia 2025 r. jest niekorzystne dla wszystkich interesariuszy. Dla branży handlowej to konieczność poniesienia ogromnych inwestycji w ekspresowo krótkim czasie oraz ryzyko wysokich kar finansowych, na które sklepy nie mają wpływu. Dodatkowo brakuje jasności w kwestii oznakowań na opakowaniach, co wzbudzi zrozumiałą frustrację konsumentów, która zostanie przerzucona na personel sklepów. To wszystko będzie skutkowało problemami dla klientów oraz trudną sytuacją i potencjalnymi stratami dla sieci handlowych. Ustawa wymaga zmian, a termin jej obowiązywania przesunięcia na 1 stycznia 2026 r. – zaznaczyła Renata Juszkiewicz, prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji.
– System kaucyjny na opakowania po napojach w Polsce jest niezbędnym narzędziem dla branży napojowej do realizacji celów gospodarki odpadami opakowaniowymi wynikających zarówno z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko w zakresie jednorazowych opakowań plastikowych, jak również wychodzi naprzeciw obowiązkom w zakresie gospodarki odpadami opakowaniowymi wynikającym z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/852 zmieniającej dyrektywę 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych – powiedział Bartłomiej Morzycki, dyrektor generalny Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie.
– Jednakże wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce bez odpowiednich zapisów uwzględniających praktykę rynkową, chroniących system przed nadużyciami i bankructwami podmiotów wprowadzających oraz detalistów zgłaszanych wielokrotnie przez branżę napojową i handel detaliczny w procesie konsultacji, doprowadzi do chaosu i dezorientacji wśród konsumentów, strat finansowych przedsiębiorców oraz znacząco podwyższy koszty, powodując, że system ten będzie jednym z najdroższych systemów w Unii Europejskiej, co przełoży się na wysokie koszty producentów i wzrost cen dla konsumentów – podkreślił wiceprezes Gantner.
– Takie będą skutki utrzymywania ram prawnych uchwalonych przez poprzednią koalicję rządzącą z wymogiem nierealistycznej daty zbudowania systemu w 14 miesięcy. Członkowie ówczesnej opozycji postulowali w tamtym okresie zmiany, które były i nadal pozostają niezbędne dla zbudowania efektywnego systemu. Nie byli oni w większości w trakcie uchwalania zmian, ale dzisiaj taką większość ich partie posiadają. Postulaty się nie zmieniły, prosimy więc o wdrożenie ich na ścieżkę legislacyjną, abyśmy 1 stycznia 2025 roku uniknęli błędów i ich skutków rządu, który był głuchy na głos biznesu – dodał Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlu.
Zapewnić skuteczne i sprawiedliwe funkcjonowanie systemu kaucyjnego od 2026 r.
Wyżej wymienione organizacje zaapelowały o podjęcie natychmiastowych działań legislacyjnych, które zapewnią skuteczne i sprawiedliwe funkcjonowanie systemu kaucyjnego od 2026 r. Tylko w ten sposób można zagwarantować, że przedsiębiorcy i konsumenci będą mieli pewność co do zasad jego działania – wskazała PFPŻZP.
Przedstawiciele organizacji podkreślali jednocześnie, że system kaucyjny ma kluczowe znaczenie dla ochrony środowiska, efektywnego gospodarowania surowcami oraz zrównoważonego rozwoju i powinien być wdrożony w Polsce. – Pomysł przedstawicieli samorządów, aby całkowicie uchylić ustawę, jest przejawem całkowicie niepoważnego traktowania przedsiębiorców. Naraża ich to na duże straty ze względu na poniesione już wydatki i podjęte zobowiązania, które opierały się na zapewnieniach rządu, że ustawa zostanie poprawiona i system kaucyjny będzie funkcjonował. Taka decyzja podważa zaufanie do instytucji państwowych i stawia przedsiębiorców w niezwykle trudnej sytuacji, zmuszając ich do ponoszenia dodatkowych kosztów i ryzyka finansowego – zwrócił uwagę Jakub Bińkowski, członek Zarządu i dyrektor Departamentu Prawa i Legislacji Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.
Wyżej wymienione organizacje poinformowały o swoim apelu na krótko przed przekazaniem informacji przez Minister Klimatu i Środowiska o rozważanym półrocznym przesunięciu wejścia w życie systemu kaucyjnego. (red.)
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
