„Mamy tylko jedną Ziemię, a do roku 2050 będziemy konsumować tak, jak byśmy ich mieli trzy” – powiedział Virginijus Sinkevičius, komisarz ds. środowiska, oceanów i rybołówstwa, prezentując nowy plan działania Unii Europejskiej (UE) dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Jak podaje Komisja Europejska (KE), plan ów zakłada m.in. wprowadzenie do obrotu więcej towarów trwałych, nadających się do naprawy i recyklingu oraz zmniejszenie ilości wytwarzanych odpadów. Nowe podejście ma stymulować wzrost gospodarczy i rynek pracy – podkreśla KE.
Nowy plan działania w sprawie GOZ jednym z głównych elementów Europejskiego Zielonego Ładu
Komisja Europejska przyjęła nowy plan działania UE dotyczący GOZ – jeden z głównych elementów Europejskiego Zielonego Ładu. Nowy plan działania obejmujący środki dotyczące całego cyklu życia produktów ma na celu dostosowanie gospodarki unijnej do zielonej przyszłości, wzmocnienie jej konkurencyjności przy jednoczesnej ochronie środowiska i zapewnieniu konsumentom nowych praw – podkreśla KE.
Jak zaznacza KE, opierając się na pracach trwających od 2015 r., w nowym planie skoncentrowano się na projektowaniu i produkcji pod kątem GOZ, aby zapewnić jak najdłuższe wykorzystywanie raz użytych zasobów w unijnej gospodarce. Plan i podjęte w nim inicjatywy zostaną opracowane przy ścisłym zaangażowaniu biznesu i innych zainteresowanych stron – zapewnia organ UE.
– Aby osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r., ochronić nasze środowisko naturalne i wzmocnić gospodarczą konkurencyjność, potrzebujemy gospodarki o obiegu w pełni zamkniętym. Obecnie nasza gospodarka jest nadal w dużej mierze linearna, jedynie 12% surowców wtórnych i zasobów ponownie trafia do gospodarki. Wiele produktów psuje się zbyt łatwo, nie można ich ponownie użyć, naprawić ani poddać recyklingowi, lub są to wyroby jednorazowego użytku. Istnieje ogromny potencjał, zarówno dla przedsiębiorstw, jak i konsumentów, który należy wykorzystać. W ramach przedstawionego planu podejmujemy działania mające na celu zmianę sposobu, w jaki wytwarzane są produkty, oraz wzmocnienie pozycji konsumentów, tak aby mogli oni dokonywać zrównoważonych wyborów dla własnego dobra i dla dobra środowiska – powiedział Frans Timmermans, wiceprzewodniczący wykonawczy ds. Europejskiego Zielonego Ładu.
Przejście na GOZ jest w toku
– Mamy tylko jedną Ziemię, a do roku 2050 będziemy konsumować tak, jak byśmy ich mieli trzy. Nowy plan wprowadzi obieg zamknięty do naszego codziennego życia i przyśpieszy zieloną transformację naszej gospodarki. Proponujemy zdecydowane działania mające na celu zmiany odnoszące się do początkowego ogniwa łańcucha zrównoważoności – projektowania produktów. Działania ukierunkowane na przyszłość stworzą możliwości dla przedsiębiorstw i nowe miejsca pracy, nadadzą nowe prawa konsumentom europejskim, pozwolą na wykorzystanie innowacji i cyfryzacji, a także zapewnią, że nic się nie będzie marnować, jak to się dzieje w przyrodzie – powiedział wspomniany już komisarz Virginijus Sinkevičius.
Przejście na GOZ jest już w toku, a czołowe przedsiębiorstwa, konsumenci i organy publiczne w Europie korzystają z tego zrównoważonego modelu – zaznacza KE. Komisja zapewnia też, że dopilnuje, by przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym przyniosło możliwości wszystkim, nie pozostawiając nikogo w tyle. W ramach przedstawionego planu działania UE dotyczącego GOZ, który stanowi część strategii przemysłowej UE, zaproponowano środki, które mają doprowadzić do osiągnięcia wyznaczonych celów.
Środki, które mają doprowadzić do osiągniecia celów GOZ
Komisja zaproponuje przepisy dotyczące polityki zrównoważonych produktów, aby zapewnić, by produkty wprowadzane do obrotu w UE były bardziej trwałe, łatwiejsze do ponownego wykorzystania, naprawy i recyklingu i w jak największym stopniu wykorzystywały materiały pochodzące z recyklingu zamiast surowców pierwotnych. Produkcja wyrobów jednorazowego użytku zostanie ograniczona, wyeliminowane zostanie przedwczesne skracanie cyklu życia produktów, a niszczenie niesprzedanych dóbr trwałego użytku będzie zakazane – podkreśla KE.
Komisja zakłada również wzmocnienie pozycji konsumentów, którzy będą mieli dostęp do wiarygodnych informacji na temat takich kwestii, jak możliwość naprawy i trwałość produktów. Ma to pomóc im w dokonywaniu zrównoważonych środowiskowo wyborów. Według założeń KE, konsumenci mają również odnieść korzyści z rzeczywistego „prawa do naprawy”.
Sektory zasobochłonne i z największym potencjałem dla GOZ
Jednym z działań ma być skupienie się na sektorach, w których wykorzystuje się najwięcej zasobów i w których potencjał zastosowania obiegu zamkniętego jest wysoki. Oznacza to, że KE podejmie konkretne działania dotyczące:
- elektroniki i sprzętu ICT – „inicjatywa dotycząca urządzeń elektronicznych o zamkniętym cyklu życia” przyczyni się do wydłużenia cyklu życia produktów, poprawy zbierania i przetwarzania odpadów;
- baterii i pojazdów – nowe ramy regulacyjne dotyczące baterii w celu wzmocnienia zrównoważoności i pobudzenia potencjału baterii w zakresie obiegu zamkniętego;
- opakowań – nowe obowiązkowe wymogi dotyczące tego, co jest dozwolone na rynku UE, w tym ograniczenie (nadmiernego) pakowania;
- tworzyw sztucznych – nowe obowiązkowe wymogi w odniesieniu do zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, a także zwrócenie szczególnej uwagi na mikrodrobiny plastiku, a także na biopochodne tworzywa sztuczne oraz tworzywa sztuczne ulegające biodegradacji;
- wyrobów włókienniczych – nowa strategia UE na rzecz wyrobów włókienniczych w celu wzmocnienia konkurencyjności i innowacyjności w sektorze oraz pobudzenia rynku wtórnego wykorzystania wyrobów włókienniczych;
- budownictwa i budynków – kompleksowa strategia na rzecz zrównoważonego środowiska zbudowanego promująca zasady obiegu zamkniętego odnośnie do budynków;
- żywności – nowa inicjatywa ustawodawcza w sprawie zastąpienia w usługach spożywczych jednorazowych opakowań żywności, naczyń i sztućców przez produkty wielorazowego użytku.
Zmniejszyć ilość odpadów
Wysiłki podejmowane przez KE mają również doprowadzić do zmniejszenia ilości odpadów. Działania w tym obszarze skupią się na całkowitym uniknięciu problemu odpadów poprzez ich przekształcanie w surowce wtórne wysokiej jakości, w ramach dobrze funkcjonującego rynku surowców wtórnych. Komisja zbada możliwość ustanowienia zharmonizowanego, na poziomie unijnym, modelu selektywnego zbierania odpadów i ich oznakowania. Przygotowany ma być również szereg środków mających na celu ograniczenie do minimum wywozu odpadów z UE i rozwiązanie problemu nielegalnego ich przemieszczania.
Na podstawie ec.europa.eu
fot. sozosfera.pl
