w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania

NIK o odpadach powstających w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przyjrzała się sytuacji związanej z zagospodarowaniem odpadów powstających, w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania. Wyniki kontroli zostały opublikowane w raporcie pt. „Postępowanie z odpadami komunalnymi po przetworzeniu w instalacjach mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (MBP)”.

Kontrolą objęto sześć urzędów marszałkowskich, sześć wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, a także 12 instalacji MBP oraz sześć składowisk odpadów.

Niewystarczające i nieskuteczne działania w odniesieniu do odpadów powstających w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania

W „Ocenie Ogólnej”, w której przedstawiono syntetyczną opinię NIK po przeprowadzonej kontroli, można m.in. przeczytać, że „W ocenie NIK działania organów administracji publicznej oraz prowadzących instalacje MBP i zarządzających składowiskami odpadów były niewystarczające i nieskuteczne, co powodowało, że zagospodarowanie odpadów powstających w instalacjach MBP było niezgodne z przepisami o odpadach”.

Z ustaleń NIK wynika np., że odpady powstające w instalacjach MBP, w większości nie były kierowane ani do recyklingu, ani przygotowywane do ponownego użycia. Według Izby było to niezgodne z hierarchią postępowania z odpadami. Organ kontrolny podkreśla też, że taka sytuacja zagraża osiągnięciu celów w zakresie przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu.

W ramach kontroli ustalono, iż trudności w zagospodarowaniu odpadów powstałych po procesach MBP, rosnące ceny u przetwarzających je, a także wymagania dotyczące kryteriów odpadów, mogących trafić do składowania i wzrost opłat za przyjęcie odpadów do deponowania na składowiskach, przyczyniły się w okresie od 2016 r. do pierwszego półrocza 2019 r., do zwiększenia opłat za przyjmowanie odpadów komunalnych do przetworzenia. Wzrost opłat mieścił się w kontrolowanych instalacjach w granicach od 58,3% do 87,2%.

Odpady powstające w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania – niska wiarygodność sprawozdań

Wśród stwierdzonych nieprawidłowości znalazło się m.in. niezgodne z Ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (DzU z 2019 r. poz. 701) klasyfikowanie odpadów oraz ich ewidencjonowanie – wskazuje NIK. W efekcie tych nieprawidłowości przygotowywane sprawozdania nie oddawały stanu faktycznego. Izba zwróciła uwagę, że nie ważono odpadów powstałych i zagospodarowywanych w poszczególnych procesach prowadzonych w instalacjach MBP, a ich masa była jedynie szacowana.

Kontrolerzy NIK stwierdzili również nieprawidłowości w sporządzaniu kalkulacji kosztów, które przekazywane były gminom lub podmiotom odbierającym odpady komunalne z terenu nieruchomości. Według NIK informacje te nie zawierały bowiem danych wymaganych przepisami Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DzU 2019 r. poz. 2010 t.j.).

Stwierdzono także przypadki łącznego przetwarzania w ciągu technologicznym zmieszanych odpadów komunalnych z odpadami pochodzącymi z selektywnej zbiórki oraz z odpadami innymi niż odpady komunalne. Według NIK, uniemożliwiało to dokonywanie oceny sposobów zagospodarowania poszczególnych rodzajów odpadów pochodzących z przetworzenia odpadów komunalnych oraz miało wpływ na brak wiarygodności danych zawartych w sprawozdaniach sporządzanych przez gospodarujących odpadami.

Bez prawomocnych pozwoleń i z zastrzeżeniami do monitoringu wizyjnego

Dwie spośród 12 kontrolowanych instalacji MBP funkcjonowały bez prawomocnych pozwoleń zintegrowanych. Oznacza to, że nie miały one określonych limitów dla zagospodarowywanych odpadów komunalnych oraz wymagań dla procesu ich przetwarzania i sposobów postępowania z wytworzonymi odpadami – podkreśliła NIK.

Negatywnie oceniony został także sposób prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania i składowania odpadów. Zarzuty kontrolerów w tym aspekcie dotyczyły nieprzechowywania zapisu obrazu i niezabezpieczenia go przed utratą. Kontrolujący zwrócili uwagę także na fakt, że urządzenia monitoringu wizyjnego nie zostały zainstalowane w terminie wymaganym ustawą. Nieprawidłowości w tym zakresie wystąpiły u ośmiu spośród 12 prowadzących instalacje MBP i u jednego z sześciu zarządzających składowiskami odpadów.

Powstające w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpady w większości trafiały na składowiska

Izba zwróciła również uwagę, że nie podjęto skutecznych działań na rzecz ograniczenia ilości składowanych odpadów. We wszystkich wojewódzkich planach gospodarki odpadami (WPGO) określono kierunki działań, mających na celu ograniczanie ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych na składowiska. W WPGO określono także ograniczenia powstawania odpadów i przyjęto harmonogramy realizacji tych działań, jednak NIK zwróciła uwagę, że wyniki kontroli wykazały, iż znaczna część odpadów powstających w procesie przetworzenia w instalacjach MBP nadal była deponowana na składowiskach odpadów.

W trakcie kontroli stwierdzono także nieprawidłowości, które dotyczyły eksploatacji składowisk odpadów. Dotyczyły one m.in. przyjmowania do składowania odpadów niezgodnie z kryteriami określonymi w przepisach, a także prowadzenia ewidencji odpadów i sprawozdawczości.

Brak mocy przerobowych do zagospodarowania odpadów powstających w efekcie mechaniczno-biologicznego przetwarzania

Izba wskazała także, że nie zapewniono wystarczających mocy przerobowych dla odpadów powstających w wyniku przetwarzania w instalacjach MBP, co spowodowało trudności w ich zagospodarowaniu zgodnie z przepisami. Jak zaznaczyła NIK, w toku opracowywania WPGO marszałkowie województw nie dokonali rzetelnej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi, co prowadziło do sytuacji, w której aż połowa skontrolowanych podmiotów przekroczyła dopuszczalne limity przetwarzania odpadów. Natomiast w czterech z 12 skontrolowanych instalacjach moce przerobowe nie były wykorzystane.

To oczywiście tylko wybrane ustalenia NIK, a z pełnym raportem można zapoznać się na stronach internetowych Izby.

Na podstawie www.nik.gov.pl

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

reklama

reklama

 

reklama