W sektorze gospodarki odpadami

Liczne bariery w sektorze gospodarki odpadami

„Sytuacja w sektorze gospodarki odpadami w ostatnich latach podlega dynamicznym zmianom. Przedstawiano ją obszernie w stanowiskach branżowych, w tym Krajowej Izby Gospodarczej oraz w raportach Najwyższej Izby Kontroli. Pomimo zmian i procesów pozytywnych, które miały miejsce w sektorze gospodarki odpadami, nadal występują liczne bariery oraz poważne zagrożenia dla funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw” – napisano w stanowisku Rady Przedsiębiorczości przedstawionym przez Business Centre Club (BCC).

Na rzecz budowy efektywnego ekonomicznie i ekologicznie systemu gospodarowania odpadami

„Dlatego za priorytetowe należy uznać podjęcie działań na rzecz budowy efektywnego ekonomicznie i ekologicznie systemu gospodarowania odpadami w Polsce. Powinien on być zgodny z hierarchią postępowania z odpadami oraz zasadami zrównoważonego rozwoju i polityką Unii Europejskiej. W szczególności musi uwzględniać ambitne cele gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) w najbliższych latach.” – napisano we wspomnianym stanowisku.

Rada Przedsiębiorczości BCC podkreśla, że branża odpadowa stała się jednym ze strategicznych sektorów gospodarki. Według tej organizacji, w branży tej funkcjonuje ok. 8 tys. podmiotów, zatrudniających blisko 80 tys. pracowników. Z tej liczby ok. 6 tys. podmiotów to przedsiębiorstwa małe i mikro.

Nadmiar aktów prawnych w sektorze gospodarki odpadami

Według Rady Przedsiębiorczości, problemy, które z całą ostrością ujawniły się w branży w ostatnich latach nie wynikają z braku odpowiednich aktów prawnych (tych w opinii BCC mamy w Polsce raczej nadmiar), lecz z niestosowania i braku egzekucji już obowiązujących przepisów. Organizacja zwraca uwagę, że często, w trakcie tworzenia prawa brakuje kompleksowej i rzetelnej analizy, w tym oceny skutków regulacji dla rynku. To z kolei – wg Rady – czyni prawo wyłącznie „papierowym zapisem”, którego dość powszechnie się nie przestrzega. Taka sytuacja sprzyja rozwojowi „szarej strefy” i różnego rodzaju patologii, drenujących rynek i budżet ze środków finansowych. W efekcie uczciwi przedsiębiorcy przegrywają z różnego rodzaju barierami biurokratycznymi i nielegalnymi praktykami, a cały sektor zamiast się rozwijać i odrabiać wieloletnie opóźnienia, traci energię na walkę o przetrwanie – dodaje BCC.

W sektorze gospodarki odpadami potrzebna stabilność otoczenia regulacyjnego

Najbardziej potrzebna jest stabilność otoczenia regulacyjnego, w tym stabilne i przewidywalne prawo oraz jego skuteczna egzekucja wobec wszystkich uczestników rynku gospodarowania odpadami. Według BCC, brak stabilności w tym zakresie bardzo niekorzystnie wpływa na inwestycje, których branża potrzebuje i na które, w teorii, w najbliższych latach będą do dyspozycji ogromne środki Unii Europejskiej (UE).

Wśród głównych barier, które dzisiaj poważnie utrudniają rozwój sektora, organizacja wymienia niestabilność obowiązującego prawa i ciągłe jego nowelizacje, brak stabilnych warunków i zachęt do inwestowania w sektor, a także brak zintegrowanego podejścia do systemu gospodarki odpadami, który winien być oparty na efektywności ekonomicznej i ekologicznej, w tym z wykorzystaniem istniejących instrumentów ekonomicznych. Ponadto do barier Rada Przedsiębiorczości BCC zaliczyła ogromne zatory w zakresie wydawania lub nowelizacji decyzji sektorowych oraz pozwoleń zintegrowanych na poziomie urzędów marszałkowskich. Wśród przeszkód wyliczono również funkcjonowanie sektora w okresie pandemii Covid-19, w tym brak rzetelnej analizy problemów i dedykowanego wsparcia dla przedsiębiorstw gospodarki odpadami.

Regulacje tworzone w oderwaniu od przedsiębiorców

„Od wielu lat właściwe organy administracji rządowej wydają się funkcjonować i tworzyć różne regulacje w oderwaniu od przedsiębiorców i bez dialogu z organizacjami reprezentującymi sektor. Obecnie mamy do czynienia z ogromnym zbiurokratyzowaniem gospodarki odpadami, z często nieuzasadnionym nakładaniem nadmiernych i nieuzasadnionych obowiązków na legalnie funkcjonujące przedsiębiorstwa. Jest to wyjątkowo uciążliwe dla sektora w okresie pandemii Covid-19 i poważnie utrudnia jego funkcjonowanie. Dlatego uważamy, iż przywrócenie partnerskiego dialogu z organizacjami reprezentującymi sektor gospodarki odpadami winno być pierwszym krokiem na drodze do usunięcia barier rozwojowych oraz poprawy warunków funkcjonowania branży.” – podkreśliła Rada.

Organizacja przedsiębiorców podkreśliła, iż pomimo dobrych zmian prawa, które dokonały się w 2018 r., odpowiedzialne za kontrolę i egzekucję stosowania prawa organy nadal nie posiadają odpowiedniej zdolności do wypełnienia wielu oczekiwań w tym zakresie. Według BCC jest to efekt m.in. braków kadrowych, ograniczeń budżetowych, a ponadto braku narzędzi pozwalających na monitoring różnych nieprawidłowości i przeciążenia wieloma innymi obowiązkami.

Gospodarka odpadami to wielostrumieniowy system

„Współczesna gospodarka odpadami to wielostrumieniowy system, w tym również w zakresie przepływów i finansowania. Niestety od lat w kraju brakuje zintegrowanego podejścia do tego systemu, z uwzględnieniem roli instrumentów ekonomicznych, np. realnych kosztów, opłat marszałkowskich i faktycznego finansowania w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producentów” (ROP) – zwraca uwagę BCC. Organizacja podkreśla, że dobrze zintegrowany system miałby zdolność do samoregulacji i eliminacji nieprawidłowości, a także finalnie ograniczałby udział kosztów ponoszonych przez mieszkańców. „Dobrze funkcjonujące bazy danych o odpadach (BDO) są w tym kontekście niezbędnym i pilnie oczekiwanym narzędziem do zarządzania odpadami w skali mikro i makro. W obecnej sytuacji przyjęte dla gospodarki odpadami cele na lata 2020-2030 w zakresie zbiórki selektywnej, odzysku i recyklingu są poważnie zagrożone” – uważa BCC.

W sektorze gospodarki odpadami problemem będą inwestycje

W opinii organizacji przedsiębiorców, w najbliższych latach poważnym problemem dla branży będą nowe inwestycje, w tym z wykorzystaniem środków pomocowych i innych źródeł finansowania. Przy obecnej niestabilności otoczenia prawnego i poważnych problemach sektora, potencjalni inwestorzy mogą nie być zainteresowani finansowaniem inwestycji obarczonych ogromnym ryzykiem – podkreśla BCC i wskazuje, że właśnie dlatego rolą odpowiedzialnej władzy publicznej jest zapewnienie zachęt i bezpieczeństwa dla inwestorów – zarówno prywatnych, jak i samorządowych – zainteresowanych gospodarowaniem odpadami. Jest to szczególnie istotne dla wyeliminowania istniejącej luki technologicznej.

Obecnie za niezwykle pilne i ważne dla sektora należy – zdaniem Rady Przedsiębiorców – uznać wdrożenie efektywnego systemu ROP oraz skutecznego rozwiązania, narastającego od kilku lat, problemu zagospodarowania frakcji kalorycznej odpadów, której łączna ilość szacowana jest na 5-8 mln ton rocznie.

W sektorze gospodarki odpadami potrzebne poważne prace systemowe

Należy wyraźnie wskazać, że dla skutecznego i szybkiego rozwiązania problemów sektora konieczne są poważne prace systemowe, prowadzone przez właściwe organy administracji rządowej, w tym przede wszystkim Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w dialogu partnerskim oraz we współpracy z przedstawicielami sektora i samorządu terytorialnego. Zwracamy się do ministra klimatu i środowiska o podjęcie stosownych działań, oferując w tym zakresie merytoryczne wsparcie – zaznacza BCC.

Na podstawie nadesłanej informacji

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

 

partner merytoryczny