Od lipca 2021 r. w krajach Unii Europejskiej (UE) zaczynają obowiązywać wymagania prawne nałożone na państwa członkowskie i przedsiębiorców w zakresie odpadów opakowaniowych – tzw. rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) – zwraca uwagę think-tank o nazwie Instytut Staszica. Według organizacji, oznacza to m.in. konieczność stworzenia systemu depozytowego, w celu zwiększenia selektywnej zbiórki i recyklingu określonych rodzajów opakowań. System taki musi być efektywny, wydolny i racjonalny rynkowo.
Konieczność stworzenia systemu depozytowego – podkreśla Instytut Staszica
Tak, jak to ma miejsce w innych krajach, w których tego typu systemy już działają, system depozytowy powinien być powszechny, ogólnopolski i obowiązkowy dla producentów napojów. Powinien też uwzględniać specyfikę polskiego handlu (który charakteryzuje duża liczba małych sklepów) oraz być przyjaznym dla konsumentów, aby chętnie oddawali zużyte opakowania do sklepów – podkreśla Instytut.
W analizie przygotowanej przez Instytut wskazano kluczowe warunki, które muszą być spełnione, aby system funkcjonował sprawnie i nie dyskryminował polskich przedsiębiorców. Zgodnie z tymi warunkami w Polsce powstać jeden system depozytowy dla wybranych opakowań jednorazowego użytku – będzie on uzupełniał system kaucyjny dla opakowań wielokrotnego użytku, który w Polsce działa od lat – zaznacza Instytut. Organizacja podkreśla, że system musi być przyjazny dla handlu i uwzględniać jego specyfikę – duży udział małych sklepów w Polsce. System powinien obejmować wyłącznie opakowania plastikowe i puszki aluminiowe. Według autorów raportu z systemu powinny być wyłączone jednorazowe opakowania szklane, dla których poziom recyklingu jest już obecnie realizowany na wysokim poziomie, a obecność w systemie tych opakowań byłaby zbyt dużym obciążeniem dla małych sklepów.
System depozytowy musi być przyjazny dla konsumenta
Ponadto system depozytowy musi być przyjazny dla konsumenta – powinien być powszechny, tzn. konsument musi mieć możliwość realnego zwrotu opakowania w dowolnym lub przynajmniej dostępnym i bliskim sklepie. Według autorów raportu system depozytowy musi być tani, dobrze zarządzany i efektywny. Oznacza to, że powinien być zarządzany przez spółkę non-for-profit, powołaną przez producentów napojów lub producentów i detalistów, która nie będzie nastwiona na zysk, jak to ma miejsce w krajach UE, w których systemy depozytowe już działają.
Te założenia powinny przyświecać regulacjom, które zostaną przyjęte w procesie legislacyjnym i wejdą w życie. Jedyny projekt ustawowy, który powstał do tej pory – autorstwa Koalicji Polskiej–Polskiego Stronnictwa Ludowego – tych warunków nie spełnia i stanowi zagrożenie, tak dla funkcjonalności systemu depozytowego, jak i dla polskiego handlu – uważa Instytut.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl
