odpadami komunalnymi

RPO w sprawie gospodarowania odpadami komunalnymi

Blisko od dekady Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) koresponduje z kolejnymi ministrami ds. środowiska – podało Biuro RPO. Korespondencja ta prowadzona jest w sprawie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Źródłem stałych skarg obywateli jest reforma opłat przeprowadzona ustawą z 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw. Jej istotą – jak wskazał RPO – było przekazanie gminom organizacji odbioru odpadów komunalnych od mieszkańców w zamian za opłatę. Motywem przewodnim skarg była i pozostaje niewspółmierność opłat na rzecz gmin do faktycznie wytwarzanych odpadów.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o potencjał do ich wytwarzania

Według RPO, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a zwłaszcza wyroku C-254/08 Futura Immobiliare, nie może ulegać wątpliwości uprawnienie władz krajowych do ustanowienia daniny publicznej przeznaczonej na zagospodarowanie odpadów komunalnych, której indywidualna wysokość nie będzie wprost odpowiadała kosztom zagospodarowania odpadów pochodzących od konkretnego wytwórcy, ale będzie ustalana w oparciu o jego potencjał do wytwarzania odpadów.

Jednocześnie biuro rzecznika wskazało, iż równie niewątpliwe jest jednak to, że wprowadzenie takiej daniny publicznej nie może prowadzić do sytuacji, w której niektórzy wytwórcy odpadów komunalnych będą ponosić finansowe odium zagospodarowania odpadów w stopniu „oczywiście nieproporcjonalnym” do objętości lub rodzaju odpadów, które mogą wytwarzać. W opinii RPO, tego rodzaju skutek byłby sprzeczny z naczelną zasadą gospodarki odpadami „zanieczyszczający płaci”.

W opinii RPO, spośród metod ustalania opłaty za odpady z gospodarstw domowych na realizację zasady „zanieczyszczający płaci” najlepiej pozwala metoda uzależniająca wysokość opłaty od liczby mieszkańców danej nieruchomości. Pozostałe metody („od zużycia wody”, „od powierzchni lokalu mieszkalnego”, „od gospodarstwa domowego”) w mniejszym lub większym stopniu generują przypadki oczywiście nieproporcjonalnego obciążenia niektórych uczestników systemu.

Ludzie listy piszą…

Jak zauważył RPO, formalnie gminy zostały wyposażone w narzędzia, które powinny umożliwić urzeczywistnienie zasady „zanieczyszczający płaci”. Ich stosowanie przez gminy napotyka jednak problemy natury praktycznej. Są one związane przede wszystkim z określeniem odpowiedniej wysokości stawek opłat, wynikającej z konieczności zapewnienia zbilansowania systemu gospodarowania odpadami.

Skargi, jakie wpływają do RPO, wskazują, że proste – bez kryteriów różnicujących wysokość opłat – stosowanie przez gminy metod „od zużycia wody”, „od powierzchni lokalu”, czy „od gospodarstwa domowego” nie należy do rzadkości. Wobec tego, według RPO, znacząca może być skala przypadków oczywistego niesprawiedliwego obciążania opłatami niektórych uczestników systemu.

Przypadki te dotyczą zwłaszcza osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwa domowe. Przy stosowaniu metody od powierzchni lokalu lub od gospodarstwa domowego, ponoszą one jednakowe opłaty, jak wieloosobowe rodziny, choć różnice w ilości wytwarzanych odpadów są bezdyskusyjne.

Rzecznik odniósł się również do metody uzależnionej od ilości zużytej wody. W jego opinii, mechanizm określony w art. 6j ust. 3f ustawy „czystościowej” ma ograniczoną skuteczność w odniesieniu do nieruchomości w zabudowie wielorodzinnej.

Trafiające do RPO sygnały obrazują zapewne jedynie wycinek problemu. Utrzymujące się od lat słuszne zastrzeżenia interesariuszy, co do opłat wymagają stosownej reakcji władz publicznych – podkreśliło biuro rzecznika.

Czas na wdrożenie zasady „zanieczyszczający płaci”, czyli przepisy dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi do korekty…

W ocenie RPO perspektywa 10-letniego funkcjonowania obecnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest znakomitą okazją do podjęcia dyskusji o jego niezbędnych korektach. Rzeczni ma tu na myśli zmiany zmierzające do rzeczywistej i pełnej realizacji zasady „zanieczyszczający płaci”. „W związku z tym RPO prosi Panią Minister o stanowisko” – napisano w internetowym serwisie rzecznika.

Na podstawie bip.brpo.gov.pl

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

Partner Portalu

Partner Portalu

Partner Portalu

Partner Portalu

reklama

reklama

Partner Portalu