Gospodarka olejami zużytymi

Gospodarka olejami zużytymi – ograniczyć szarą strefę i zanieczyszczenie powietrza

Polska od lat znajduje się w czołówce krajów Unii Europejskiej (UE) z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Jest to często efektem wykorzystywania do ogrzewania budynków złej jakości paliw, których stosowanie w tym celu jest nielegalne, ale tańsze. Jednym z przykładów takich paliw są oleje odpadowe – pozostałość po zużytych olejach silnikowych. Ważnym zagadnieniem w kontekście ochrony powietrza jest zatem właściwa gospodarka olejami zużytymi.

Gospodarka olejami zużytymi – rocznie spalanych jest do 100 tys. ton tego typu odpadów

Zużyte oleje silnikowe to relatywnie tani i dostępny odpad, często niewłaściwie wykorzystany jako paliwo o wysokiej wartości energetycznej. Pomimo przepisów o regeneracji lub utylizacji, spalanych jest rocznie od kilkudziesięciu do 100 tys. ton olejów w niezgodnych z przepisami instalacjach grzewczych, emitując przy tym bardzo toksyczne substancje.

Według danych Ministerstwa Rozwoju, coroczna strata budżetu państwa wyliczona na ok. 150 mln zł, a powstająca wskutek braku zapłaty opłaty produktowej, VAT, CIT, może być wysoce niedoszacowana. Do tego należy doliczyć straty z tytułu nieodprowadzonej akcyzy w związku z nielegalnym użyciem olejów odpadowych jako paliw opałowych, czyli wpływy z akcyzy nawet na poziomie ok. 182,2 mln zł.

Do tego należy dodać straty finansowe wynikające z zaburzenia konkurencji, a co za tym idzie spadku legalnej sprzedaży olejów smarowych przez uczciwych przedsiębiorców, którzy nie mogą konkurować z tanią ofertą firm unikających bezprawnie zapłaty danin publicznych i podatków.

Gospodarka olejami zużytymi – raport z założeniami reformy

Raport „Gospodarka olejami zużytymi – założenia reformy i propozycja ustawy” zawiera projekt zmiany ustawy i propozycję rozwiązania, które ograniczy nielegalne spalanie olejów zużytych, zmniejszy skalę szarej strefy branży olejowej, a przy okazji zwiększy wpływy do budżetu państwa.

Istotą opracowanego projektu, we współpracy, Inicjatywy ONZ – UN Global Compact Network Poland (GCNP), administracji rządowej – ministerstw rozwoju, klimatu i finansów, a także Urzędu Regulacji Energetyki (URE) i organizacji pozarządowych – Polskiej Izby Gospodarczej „Ekorozwój” oraz przedstawicieli branży paliwowej zrzeszonych w Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego jest uszczelnienie funkcjonującego systemu zagospodarowania olejów odpadowych i zapobieganie procederowi nielegalnego ich spalania.

W Polsce od lat identyfikowane są nieprawidłowości na rynku olejów smarowych i powiązanym z nim rynku olejów odpadowych, co udokumentowane jest zarówno w raportach instytucji państwowych, jak i w licznych publikacjach prasowych, materiałach służb celnych i innych. Niekontrolowane spalanie olejów odpadowych wraz z innymi nośnikami energii przyczynia się do tego, że w licznych częściach kraju, a szczególnie na południu Polski, mamy do czynienia z emisją do powietrza niebezpiecznych związków.

Gospodarka olejami zużytymi – ograniczyć szarą strefę

Według najnowszego raportu Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego polski rynek olejów smarowych osiągnął w 2019 r. wielkość 226 448 ton, a gospodarka Polski oficjalnie zużywa znacznie mniej olejów silnikowych i przemysłowych niż wskazywać by na to mógł sam tylko potencjał tkwiący we wzroście gospodarczym.

„Udział szarej strefy w branży olejowej jesteśmy w stanie oszacować, bazując na danych makroekonomicznych, a z nich wiemy, że problem narasta od dekad. W latach 2005–2019 polska gospodarka powiększyła się dwukrotnie, z 306 mld USD w 2005 roku do ponad 609 mld w 2019 roku. W tym samym okresie ilość samochodów w Polsce wzrosła z 17 mln do ponad 30 mln. Analizując ten sam przedział czasowy, wzrost rynku paliw to zaledwie 57% procent.” – napisał we wstępie raportu Kamil Wyszkowski, przedstawiciel i prezes Rady GCNP. Różnica pomiędzy rzeczywistą wielkością rynku na paliwa wynikająca z liczby samochodów i wielkości gospodarki wskazuje na rozmiar szarej strefy w branży paliwowej i olejowej. Raport regulacyjny dla olejów zużytych jest kontynuacją działań ograniczających tam szarą strefę.

Nielegalna gospodarka olejami zużytymi – straty w obszarze podatków

„Nielegalne użycie olejów odpadowych jako olejów opałowych – niezależnie od szkód dla środowiska i zdrowia ludzi – przekłada się także na wymiernie straty podatkowe m.in. z tytułu nieodprowadzonej akcyzy” – zauważa Jadwiga Emilewicz, wicepremier i minister rozwoju. Na kwestię strat dla budżetu państwa zwraca uwagę także Magdalena Rzeczkowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów i szefowa Krajowej Administracji Skarbowej: „MF i KAS aktywnie uczestniczą w pracach nad nowelizacją ustawy o odpadach. Ograniczymy tym samym niezgodne z prawem praktyki i zmniejszymy zanieczyszczenie środowiska naturalnego. A w konsekwencji zwiększą się wpływy do budżetu z tytułu należności podatkowych deklarowanych przez podmioty zajmujące się gospodarowaniem odpadami”.

Nielegalna gospodarka olejami zużytymi – straty dla zdrowia, środowiska

„Wysokie stężenie pyłu zawieszonego PM2,5 i PM10 czy benzopirenu w powietrzu jest jedną z przyczyn wielu dolegliwości, przewlekłych i ciężkich chorób. Niestety, w Polsce miejsc z zanieczyszczonym powietrzem jest nadal stosunkowo dużo.” – zaznaczył w raporcie Michał Kurtyka, minister klimatu i zaznaczył: „W ostatnim czasie w Ministerstwie Klimatu odbyliśmy szereg spotkań z resortami rozwoju i finansów, przedstawicielami GCNP oraz przedstawicielami branży olejowej w celu wypracowania wspólnej koncepcji zmian przepisów dotyczących gospodarowania olejami odpadowymi. W efekcie tych działań powstał projekt zmiany ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Serdecznie dziękuję za podjęcie inicjatywy w ramach Programów >>SDG11 Zrównoważone Miasta<< oraz >>Przeciwdziałanie Szarej Strefie w Polsce<<, prowadzonych przez GCNP”.

Gospodarka olejami zużytymi – planowany zmiany

Planowane zmiany to utworzenie ogólnokrajowego systemu zbiórki olejów zużytych, który przyczyni się bezpośrednio do zwiększenia poziomu odzysku olejów zużytych, a tym samym zlikwiduje zjawisko szkodliwego ich spalania. Podstawowym mechanizmem stymulującym racjonalne i bezpieczne dla środowiska gospodarowanie tymi substancjami ma być wprowadzenie opłaty depozytowej, która stworzy efektywną zachętę do przekazywania olejów zużytych do uprawnionych podmiotów.

Na podstawie informacji nadesłanej przez kancelarię Domański Zakrzewski Palinka

fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)

reklama

reklama

reklama

reklama

 

reklama

partner merytoryczny