Już za trzy lata państwa członkowskie Unii Europejskiej powinny odzyskiwać 61% odpadów. Obecnie krajom „starej” Unii udaje się zrealizować ten cel na poziomie ok. 40%. Niestety, Polsce trudno „dobić” nawet do tej średniej. U nas bowiem odsetek ten jest zdecydowanie niższy i kształtuje się w granicach 20-25% – podaje firma EKORUM.
Dzisiaj można zidentyfikować szereg wyzwań w gospodarce odpadami, które dotyczą nie tylko Polski, ale również innych krajów unijnych. Podobne do rodzimych problemy można napotkać np. u naszych południowych sąsiadów – w Republice Czeskiej. Warto przy tym podkreślić, że eksperci są zdania, iż Czesi posiadają najbardziej zaawansowany system gospodarowania odpadami komunalnymi wśród krajów przyjętych do Unii Europejskiej (UE) w 2004 r. W Czechach dziedzina gospodarki odpadami leży w kompetencjach gmin.
Gospodarka odpadami – hierarchia działań
Obecnie gospodarka Czech jest uważana za jedną z najstabilniejszych spośród wszystkich państw postsocjalistycznych. Od chwili podziału Czechosłowacji w kraju tym wdrożono szereg reform gospodarczych i strukturalnych, wprowadzono program naprawy finansów państwa oraz przeprowadzono prywatyzację i restrukturyzację przedsiębiorstw państwowych. Jeśli zaś chodzi o gospodarkę odpadami, to jest ona jeszcze stosunkowo młoda i stanowi dynamicznie rozwijający się sektor gospodarki narodowej. Tamtejsza ustawa o odpadach podkreśla hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Idąc tym tropem, u naszych sąsiadów wdrażane są działania, które mają służyć optymalnej gospodarce odpadami. Widać pierwsze, bardzo korzystne tego efekty – z przedstawianych statystyk wynika, że Czechy już dekadę temu osiągnęły docelowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, a Republice Czeskiej udało się dokonać transpozycji większości przepisów unijnych w zakresie prawa odpadowego (90%).
Obecnie można zidentyfikować kilka obszarów, w których należy wzmocnić działania, by sprostać wymogom unijnym. Mając na względzie przepisy zawarte w pakiecie dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy), istotnym celem długofalowym (do 2030 r.) powinno być wypracowanie nowego charakteru relacji pomiędzy producentami wprowadzającymi produkty na rynek a organami odpowiedzialnymi za organizację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Wiązałoby się to z przesunięciem odpowiedzialności (głównie finansowej) za zagospodarowanie odpadów pozostających po wykorzystaniu produktu z samorządów na producentów. Nie mniej istotne wydaje się tworzenie zachęt dla tych ostatnich, by starali się uwzględniać aspekty środowiskowe w procesie projektowania produktów.
Gospodarka odpadami – skorzystać z czeskich doświadczeń
– Czesi mają tę pierwszą zasadę już wdrożoną, co więcej – dobrze funkcjonującą. W naszym kraju pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów selektywnie zebranych leży w gestii organizacji odzysku – w formie zwrotu dla gmin, sortowni oraz innych podmiotów. Dzięki temu, a także dokładnej segregacji „u źródła” osiągane poziomy odzysku i recyklingu oscylują w granicach 70%. Jednym z największych osiągnięć Czechów jest uszczelnienie systemu gospodarki odpadami, który swoim zasięgiem obejmuje ok. 98% mieszkańców. Jak to zrobiliśmy? Tym doświadczeniem z pewnością będziemy chcieli podzielić się podczas majowej konferencji w Ostrawie – zapewnia Michal Křiž z czeskiej spółki AQUATEST.
Zapewne istotnym ogniwem na drodze ku optymalnej gospodarce odpadami będzie wymiana wiedzy i doświadczeń. Służącą temu platformę stanowić będzie, organizowana przez firmę EKORUM, czesko-polska konferencja pt. „Wyzwania w gospodarce odpadami”. Odbędzie się ona w dniach 23-24 maja br. w Ostrawie. Ten transfer doświadczeń i optymalnych rozwiązań zastosowanych w Czechach może być bardzo pomocny zarówno w zakresie stanowienia prawa w obszarze odpadowym, jak i jego wdrażania w samorządach. – Poznamy kierunki działań, które z powodzeniem funkcjonują w Republice Czeskiej, a które – choć częściowo – będzie można przenieść na grunt polski. Czas nagli, a Polska ma jeszcze sporo do nadrobienia w kwestii uzyskania narzuconych prawem poziomów odzysku i recyklingu – mówi Kinga Gamańska z firmy EKORUM.
W trakcie wydarzenia poruszona zostanie m.in. tematyka poziomów odzysku i recyklingu, nowych kierunków w przetwarzaniu odpadów, efektywności ekologicznej i ekonomicznej instalacji służących zagospodarowaniu odpadów czy finansowania inwestycji w tym zakresie. Merytoryczną część konferencji dopełni wizytacja ostrawskiej biogazowni, kompostowni oraz linii do produkcji paliw alternatywnych. Natomiast uroczystą kolację uświetni występ czeskiego zespołu „Legendy wracają”.
Na podstawie informacji nadesłanej przez EKORUM
fot. sozosfera.pl
