Komisja Europejska przedstawiła wczoraj (2 grudnia br.) pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym. Propozycje KE obejmują cały tzw. cykl życia: od produkcji i konsumpcji do gospodarki odpadami i rynku surowców wtórnych. Zaprezentowane w pakiecie rozwiązania mają sprzyjać m.in. minimalizacji do 2030 r. ilości odpadów spożywczych o połowę.
– Europa jest najlepszym miejscem do rozwijania zrównoważonego i przyjaznego dla środowiska biznesu – zaznacza Frans Timmermans, wiceprzewodniczący KE.
Proponowane działania wspomogą „zamknięcie obiegu” cyklu życia produktów dzięki zwiększeniu recyklingu i ponownego użycia oraz przyniosą korzyści zarówno środowisku, jak i gospodarce. Działania te pozwolą uzyskać maksymalną wartość i zapewnią wykorzystanie wszystkich surowców, produktów i odpadów, przyczyniając się przy tym do oszczędności energii i zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Propozycje, o których mowa, obejmują cały cykl życia: od produkcji i konsumpcji do gospodarki odpadami i rynku surowców wtórnych. Na wspomnianą transformację zostanie przekazane wsparcie finansowe pochodzące z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, 650 mln euro z programu „Horyzont 2020” (programu finansowego UE na rzecz badań naukowych i innowacji) oraz 5,5 mld euro z funduszy strukturalnych na gospodarowanie odpadami. Inwestycje w gospodarkę o obiegu zamkniętym zostaną także poczynione na poziomie krajowym.
Pakiet obala schematy, pozostając w zgodzie z ogólnymi priorytetami politycznymi KE, przeciwdziała bowiem zmianom klimatu i problemom środowiskowym, a jednocześnie wspiera tworzenie miejsc pracy, wzrost gospodarczy, inwestycje i sprawiedliwość społeczną. Został on przygotowany przez podstawowy zespół projektowy, którym współkierują: Frans Timmermans, pierwszy wiceprzewodniczący i Jyrki Katainen wiceprzewodniczący, w ścisłej współpracy z komisarzami Karmenu Vellą i Elżbietą Bieńkowską. W przygotowanie projektu zaangażowało się też wielu innych komisarzy, którzy pomogli określić najbardziej skuteczne narzędzia obejmujące wiele różnych obszarów polityki.
Frans Timmermans, pierwszy wiceprzewodniczący odpowiedzialny za zrównoważony rozwój, powiedział: –Nasza planeta ani nasza gospodarka nie przetrwają, jeśli będziemy nadal stosować podejście „wykorzystać i wyrzucić”. Musimy zachować cenne zasoby i w pełni wykorzystać ich wartość ekonomiczną. Gospodarka o obiegu zamkniętym ma na celu redukcję odpadów i ochronę środowiska, ale również głęboką transformację funkcjonowania całego naszego rynku. Dzięki zrewidowaniu obecnego sposobu produkcji, pracy i dokonywania zakupów, możemy stworzyć nowe możliwości, w tym możliwości zatrudnienia. Pakiet wyznacza kompleksowe ramy, które faktycznie umożliwiają wprowadzenie zmian, oraz określa wiarygodny i ambitny plan gospodarowania odpadami w Europie wraz z działaniami wspierającymi, obejmującymi cały cykl życia produktów. Takie połączenie inteligentnych regulacji i inicjatyw na szczeblu UE ułatwi przedsiębiorstwom i konsumentom, a także władzom krajowym i lokalnym, uczestnictwo w tej transformacji.
Gospodarka o obiegu zamkniętym daje szanse na stworzenie wielu miejsc pracy w Europie, a także pozwala zachować cenne i wciąż kurczące się zasoby, ograniczać środowiskowe skutki użytkowania zasobów oraz nadać odpadom nową wartość. Określono również środki sektorowe wraz z normami środowiskowymi dla surowców wtórnych. Do działań podstawowych, które zostały przyjęte albozostaną zrealizowane w trakcie obecnej kadencji Komisji, należą finansowanie podejmowanych inicjatyw, działania na rzecz ograniczenia odpadów spożywczych, opracowanie normśrodowiskowych dla surowców wtórnych w celu zwiększenia zaufania podmiotów gospodarczych na jednolitym rynku, czy środki w ramach planu działań w zakresie ekoprojektu na lata 2015-2017, którego celem jest zwiększanie efektywności energetycznej, a także trwałości oraz możliwości naprawy i recyclingu produktów. Ponadto przyjęte rozwiązania zakładają zmianę rozporządzenia w sprawie nawozów, służącą łatwiejszemu uznawaniu nawozów organicznych i wytwarzanych z odpadów na jednolitym rynku oraz wspieraniu roli biologicznych składników pokarmowych, strategię dotyczącą tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym, odnoszącą się do kwestii recyklingu, biodegradowalności i obecności substancji niebezpiecznych w tworzywach sztucznych oraz celów zrównoważonego rozwoju, ukierunkowanych na znaczne zmniejszenie odpadów morskich, a także serię działań na rzecz wtórnego wykorzystywania wody, w tym wniosek ustawodawczy w sprawie minimalnych wymogów dotyczących wtórnego wykorzystywania wody ściekowej.
Komunikat zawiera przejrzysty harmonogram zaproponowanych działań oraz plan dotyczący prostych i skutecznych ram monitorowania gospodarki o obiegu zamkniętym.
Zmienione wnioski ustawodawcze w sprawie odpadów wyznaczają jasne cele w zakresie ograniczenia ilości odpadów oraz określają ambitny i wiarygodny wieloletni plan gospodarowania odpadami i recyclingu. Aby zapewnić ich skuteczne wdrożenie, oprócz celów dotyczących redukcji odpadów w nowych wnioskach znalazły się też konkretne środki pozwalające sprostać problemom napotykanym na niższych szczeblach i różnicom pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Do kluczowych elementów zmienionych wniosków w sprawie odpadów należą wspólny cel UE dotyczący recyklingu odpadów komunalnych na poziomie 65% do 2030 r., wspólny cel UE dotyczący recyklingu odpadów opakowaniowych na poziomie 75% do 2030 r., wiążący cel redukcji składowania odpadów do maksymalnie 10% do 2030 r., zakaz składowania segregowanych odpadów, wspieranie instrumentów ekonomicznych zniechęcających do składowania odpadów, uproszczone i udoskonalone definicje oraz zharmonizowane metody obliczania współczynników recyclingu w całej UE, konkretne środki na rzecz promowania ponownego użycia i symbiozy przemysłowej, tj. przemiany produktu ubocznego jednej branży przemysłu w surowiec dla innej branży, zachęty gospodarcze dla producentów, aby wprowadzali na rynek bardziej ekologiczne produkty i wspierali programy odzysku i recyklingu (np. opakowań, baterii, sprzętu elektronicznego i elektrycznego, pojazdów).
